نمایه سیاسی ارمنستان

تاریخچه

حق نشر عکس BBC World Service

ارمنستان کشوری است محدود در خشکی که از غرب با ترکیه و از شمال با گرجستان هم مرز است و قدمتی بیش از اغلب کشورهای دیگر اروپایی دارد.

از آنجایی که این کشور در مسیر جاده کهن ابریشم قرار گرفته، بخشی از قلمرو امپراتوری های گوناگون بوده و در طول تاریخ خود تحت تأثیر فرهنگهای مختلفی بوده است.

به دنبال فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱، ارمنستان استقلال خود را بازیافت اما بلافاصله بر سر منطقه عمدتا ارمنی زبان قره باغ علیا وارد جنگی خونین با جمهوری آذربایجان شد.

ارمنستان یکی از مناطق اولیه گسترش دین مسیحیت بود و قدمت اولین کلیساهای آن به قرن چهارم میلادی باز می گردد.

در طول قرن های پس از آن، تحت کنترل ایرانیان، رومیان، مغول ها و ترکها بوده و در بخشی هایی از تاریخ خود مستقل نیز بوده است.

از این رو میراث فرهنگی و معماری غنی آن، ترکیبی از ویژگی های مختلف از فرهنگ های گوناگون بوده است. زبان ارمنی شاخه ای از زبان های هند و اروپایی است ولی الفبای آن منحصر به فرد است.

Image caption ارمنستان یکی از مناطق اولیه گسترش دین مسیحیت بود

در قرن شانزدهم صفویان و عثمانی ها ارمنستان را میان خود تقسیم کردند. بخش شرقی آن در اوایل قرن نوزدهم جزوی از قلمرو امپراتوری روسیه تزاری شد و بخش دیگر آن همچنان تحت کنترل امپراتوری عثمانی باقی ماند.

بین سال های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷، صدها هزار ارمنی توسط امپراتوری عثمانی کشته شدند.

دولت ارمنستان می خواهد که جامعه جهانی و مخصوصا ترکیه بپذیرند که این کشتار را نسل کشی بوده است. چندی پیش پارلمان فرانسه لایحه‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن، انکار نسل‌کشی بودن کشتار ارامنه جرم تلقی خواهد شد. این تصمیم با واکنش شدید دولت ترکیه رو به رو شد و سفیرش را از پاریش فراخواند.

اما دولت ترکیه وقوع نسل کشی را رد کرده و مدعی است که کشته شدگان، ماننده بسیاری از ترک ها قربانیان حوادث جنگ جهانی اول هستند. این دو کشور رابطه دیپلماتیک ندارند.

دولت های دو کشور در اکتبر ۲۰۰۹ بر سر عادی سازی روابط توافق کردند. گرچه ترکیه گفته است که بازکردن مرزهایش منوط به حل مناقشه قره باغ علیا از سوی ارمنستان ست.

ارمنستان در پایان جنگ جهانی اول به عنوان یک جمهوری استقلال خود را اعلام کرد ولی دیری نپایید که در آغاز دهه ۱۹۲۰، توسط انقلابیون بلشویک جزو اتحاد جماهیر شوروی شد.

در پس سقوط اتحاد شوروی ر سال ۱۹۹۱ ارمنستان اعلام استقلال کرد اما نظامیان روس در پایگاه نظامی گیومری در این کشور باقی ماندند.

از اواسط دهه ۱۹۹۰ دولت دست به اصلاحات اقتصادی زد که موجب ثبات و رشد اقتصادی شد و در سال ۲۰۰۱ ارمنستان به عضویت شورای اروپا درآمد.

حق نشر عکس Hulton Getty
Image caption بین سال های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۷، صدها هزار ارمنی توسط امپراتوری عثمانی کشته شدند

بیکاری و فقر کماکان در ارمنستان گسترده است و مشکلات اقتصادی ارمنستان پس از تحریمهای تجاری توسط همسایگانش، ترکیه و جمهوری آذربایجان، بر سر مناقشه قره باغ وخیم تر شد.

با وجود این مشکلات، اقتصاد ارمنستان سالها رشد دورقمی داشته اما در سال ۲۰۰۸ سقوط شدیدی داشت.

مناقشه بر سر قره باغ علیا ، ناحیه ای در جمهوری آذربایجان که اکثریت جمعیت آن را ارامنه تشکیل می دهند، از زمان استقلال مجدد ارمنستان در سال ۱۹۹۱، بر سر سیاست ارمنستان سایه اندخته است.

در همان سال جنگ تمام عیاری میان جمهوری آذربایجان و ارمنی های ناحیه قره باغ با حمایت دولت و ارتش رمنستان درگرفت. با وجود اعلام آتش بس در سال ۱۹۹۴، مناقشه قره باغ همچنان حل نشده باقی مانده است.

ارمنستان که مانند تعدادی از جمهوری های اتحاد شوروی سابق، بیشتر گاز مورد نیاز خود را از روسیه تأمین می کند، با مشکل افزایش شدید قیمت گاز در سالهای اخیر روبرو بوده است. گاز وارداتی از طریق خط لوله ای که از گرجستان می گذرد به ارمنستان می رسد.

ارامنه موج های مهاجرت متعددی داشته اند و جمعیت مهاجر بزرگی از ارامنه در خارج از ارمنستان زندگی می کند. ولی مهاجرتهای سالهای اخیر به حد نگران کننده ای رسیده است.

تخمین زده می شود که از زمان استقلال یک چهارم از جمعیت ارمنستان، اساسا جوانان، در جستجوی زندگی بهتر به خارج مهاجرت کرده اند.

در یک نگاه

نام کامل: جمهوری ارمنستان

جمعیت: ۳.۱ میلیون نفر ( سازمان ملل، ۲۰۱۰)

پایتخت: ایروان

مساحت: ۲۹.۷۴۳ کیلومتر مربع

زبان اصلی: ارمنی و روسی

مذهب رسمی: مسیحیت

امید به زندگی: ۷۱ سال (مردان) و ۷۷ سال (زنان) (سازمان ملل)

واحد پول: ۱ درام= ۱۰۰ لوماس

صادرات اصلی: الماس پرداخت شده و پرداخت نشده، ماشین آلات، محصولات فلزی، مواد غذایی

سرانه درآمد ناخالص ملی: ۳۲۰۰ دلار آمریکا (بانک جهانی، ۲۰۱۰)

نشانه اینترنتی: am.

کد تلفن بین المللی: ۳۷۴+

رهبران

متولد ۱۹۵۴، قره باغ علیا

حق نشر عکس Getty

در انتخابات ریاست جمهوری که در فوریه ۲۰۰۸ برگزار شد، سرژ سرکیسیان، نخست وزیر وقت ارمنستان با به دست آوردن حدود ۵۳ در صد آراء به پیروزی رسید و از ماه آوریل جانشین روبرت کوچاریان، رئیس جمهور پیشین شد.

اما هزاران نفر از مخالفان که مدعی بودند در انتخابات تقلب شده، دست به تظاهرات زدند.

ولادیمیر پوتین رئیس جمهور وقت روسیه از اولین رهبرانی بود که پیروزی آقای سرکیسیان را تبریک گفت و سازمان امنیت و همکاری اروپا، نهاد اصلی نظارت بر انتخابات در کشورهای اروپایی، اعلام کرد که در این انتخابات اغلب معیارهای بین المللی رعایت شده است.

پس از پیروزی حزب جمهوری خواه آقای سرکیسیان در انتخابات پارلمانی ماه مه ۲۰۰۷ ، روبرت کوچاریان رئیس جمهور قبلی که دوره اش پایان یافته بود، وی را برای جانشینی خود برگزید و برای رسیدن به قدرت آماده کرد.

سرژ سرکیسیان، در ارتش شوروی خدمت می کرد و سپس در کمیته امور دفاعی جمهوری خودمختار قره باغ علیا مشغول به کار شد. او سپس به عنوان وزیر دفاع ارمنستان برگزیده شد. برای دوره کوتاهی نیز وزیر امنیت ملی و رئیس دفتر رئیس جمهور بود و دوباره باز وزیر دفاع شد.

آقای سرکیسیان با موضوع مهم از سرگیری مذاکرات بر سر ناحیه مورد اختلاف قره باغ علیا روبروست. او همچنین متعهد شده که در دوره ریاست جمهوری اش سطح زندگی مردم را در این کشور بهبود ببخشد.

در سال ۲۰۰۹ او برای از سرگیری روابط دیپلماتیک با ترکیه به توافق رسید. اما پس از اینکه رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه اصرار ورزید که ارمنستان باید ابتدا مسئله خود را با آذربایجان حل کند، این معاهده شکسته شد.

رسانه‌ها

در ارمنستان تلویزیون رسانه اصلی است. در کنار دو شبکه تلویزیون دولتی بیش از چهل شبکه تلویزیونی خصوصی در این کشور وجود دارد و کانالهای اصلی تلویزیونی روسیه هم در سطح گسترده ای قابل دسترسند.

تعداد کمی از ارمنی ها روزنامه را به عنوان منبع خبری اصلی خود انتخاب می کنند. معمولاً نشریات تیراژ پایینی دارند و بیشتر مطبوعات متعلق به افراد متمول یا احزاب سیاسی اند.

طبق قانون رسانه ها مصوب سال ۲۰۰۴ سانسور اطلاعات ممنوع است، با این حال نشر اکاذیب و مطالب توهین آمیز مجازات حبس دارد و شماری از روزنامه نگاران با این اتهامات محاکمه و به زندان محکوم شده اند.

به گزارش فریدام هاوس در سال ۲۰۱۰، مقامات با استفاده از "فشار غیر رسمی" خروجی رسانه ها را کنترل می کنند. بنا بر این گزارش خشونت علیه روزنامه نگاران نیز از مشکلات دیگر است.

تعداد کاربران اینترنتی ارمنستان تا ژوئن ۲۰۱۰، حدود ۱.۴ میلیون نفر برآورد شده است. (InternetWorldStats.com)

آراوود - روزنامه خصوصی

هایاستانی هانراپتوتیون - روزنامه، توسط پارلمان منتشر می شود

هایکاکان ژاماناک - روزنامه، توسط حزب مخالف، حزب دموکرات میهنی- منتشر می شود.

آزگ - توسط حزب لیبرال دموکرات منتشر می شود

گالوس آرمنی - روزنامه خصوصی

ایراوونک - توسط حزب اتحادیه قانون اساسی منتشر می شود

رسپوبلیکا آرمنیا - توسط ستاد اجرایی رئیس جمهور، پارلمان و دولت منتشر می شود

یرکیر - روزنامه، توسط فدراسیون انقلابی ارمنستان منتشر می شود، با صفحاتی به زبان انگلیسی

تلویزیون عمومی ارمنستان - سراسری، دولتی

آرمنیا تی وی - سراسری، تجاری

رادیو دولتی ارمنستان – سراسری، دولتی

های اف ام - اولین فرستنده رادیوی خصوصی

هیت اف ام - خصوصی، شبکه رادیویی ایروان

رادیو آلفا - خصوصی، شبکه رادیویی ایروان

رادیو وان - خصوصی، شبکه رادیویی ایروان

آرکا - خصوصی، با صفحاتی به زبان انگلیسی

آرمن پرس - دولتی، با صفحاتی به زبان انگلیسی

نویان تاپان - خصوصی، با صفحاتی به زبان انگلیسی

مدیا مکس - خصوصی، با صفحاتی به زبان انگلیسی

آرم اینفو - خصوصی،