نمایه سیاسی کانادا

تاریخچه

حق نشر عکس BBC World Service

کانادا دومین کشور پهناور جهان پس از روسیه با جمعیتی حدود یک پنجم آن کشور است.

چیزی در حدود نود درصد از جمعیت کانادا در نواری به عرض ۲۰۰ کیلومتر در نواحی جنوبی و حاشیه مرز این کشور با ایالات متحده سکونت دارند و بخش اعظم مناطق شمالی آن تقریبا خالی از سکنه است.

رابطه کانادا با همسایه قدرتمندش معیار تعیین کننده ای برای آن است. آمریکا و کانادا بزرگترین رابطه تجاری را در جهان دارند.

توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی، شامل سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک، رشد تجاری بزرگی را برای کانادا به ارمغان آورده است؛ ولی معضلاتی هم در مسیر آن وجود دارد.

از جمله اقدام دولت آمریکا در اخذ تعرفه از چوب صادراتی کانادا و افزایش یارانه های حمایتی کشاورزان آمریکایی، برای صادرات کانادا مشکلاتی ایجاد کرده و تنش هایی را نیز در پی داشته است.

کانادا همچنین نگران آلایندگی کارخانه های آمریکایی نزدیک به مرز دو کشور و تاثیرات احتمالی اکتشاف ذخایر نفتی آلاسکا بر محیط زیست است.

حق نشر عکس AFP
Image caption تورنتو بزرگترین شهر کانادا، محل زندگی ده ها هزار ایرانی خارج از کشور است

کانادا در حوزه روابط خارجی سیاست هایی متمایز از آمریکا اتخاذ کرده است. گرچه این کشور با اعزام نیروی نظامی، در "جنگ علیه تروریسم" به رهبری آمریکا شرکت کرد. اما از تحریم های تجاری این کشور علیه کوبا پشتبیانی نکرد. کانادا هیچ نیروی نظامی برای شرکت در جنگ عراق اعزام نکرد.

پس از حملات ۱۱ سپتامبر، موضوع امنیت در ۹۰۰۰ کیلومتر مرز مشترک آمریکا و کانادا، اهمیتی دو چندان یافت. اقدامات برای جلوگیری از نفوذ احتمالی تروریست ها از طریق این مرز طولانی باعث شده که دو دولت به دنبال راه های جدید تبادل اطلاعات باشند.

مهاجرت کمک کرده که کانادا یکی از ثروتمند ترین کشورهای جهان باشد. معضلات مربوط به تبعیض نژادی و اقدامات برای ادغام سریعتر مهاجران بیش از گذشته در این کشور مورد توجه قرار می گیرند. بسیاری از تازه واردان از قاره آسیا می آیند.

بومیان کانادا حدود یک و نیم و میلیون نفرند و بیش از چهار درصد جمعیت را به خود اختصاص داده اند. نحوه مشارکت بومیان و دولت های ایالتی در استفاده از اراضی و منابع طبیعی از موضوعات دائمی مورد بحث در این کشور است.

حق نشر عکس 1
Image caption بخش اعظم مناطق شمالی آن تقریبا خالی از سکنه است

از دیگر معضلات داخلی کانادا موضوع استقلال طلبان استان فرانسوی زبان کبک است. در همه پرسی انجام شده در سال ۱۹۹۵موافقان استقلال کبک فقط با اختلاف ناچیزی شکست خوردند.

اما نظرخواهی های بعدی در این زمینه حاکی از کاهش تمایل به استقلال بوده و حزب طرفدار استقلال کبک در انتخابات استانی در سال ۲۰۰۳ شکست خورد.

در سال ۲۰۰۶ پارلمان کانادا به رسمیت شناختن کبکی ها را به عنوان یک "ملت" در داخل کانادای متحد تصویب کرد.

البته این اقدام کاملا نمادین بود و هیچ گونه پشتوانه حقوقی در قانون اساسی کانادا ندارد.

دولت کانادا در سالهای اخیر ادعای مالکیت بر مناطق قطبی را جدی تر گرفته و این باعث بروز اختلافات مرزی با کشورهای آمریکا و دانمارک شده است.

دلیل اصلی این اختلافات تلاش هر یک از این کشورها برای دستیابی به منابع کشف نشده احتمالی نفت و گاز در منطقه است.

در یک نگاه

نام کامل: کانادا جمعیت: ۳۵,۸۵۱,۷۷۴ میلیون نفر (سازمان ملل، سال ۲۰۱۵) پایتخت: اوتاوا بزرگترین شهر: تورنتو مساحت: ۹.۹ میلیون کیلومتر مربع زبان اکثریت: انگلیسی، فرانسه (هر دو زبان رسمی محسوب می شوند) دین اکثریت: مسیحیت امید به زندگی: ۷۹ سال (مردان) و ۸۳ سال (زنان) (سازمان ملل متحد) واحد پول: ۱ دلار کانادا = ۱۰۰ سنت صادرات اصلی: تجهیزات صنعتی و ماشین آلات، وسایل موتوری، فلز و پلاستیک، محصولات جنگلی، کشاورزی و شیلات، محصولات انرژی سرانه درآمد ناخالص ملی: ۴۳.۲۷۰ دلار آمریکا (بانک جهانی، ۲۰۰۶) نشانه اینترنتی: ca. کد تلفن بین المللی: ۱+

رهبران

متولد ۱۹۵۹، تورنتو

حق نشر عکس conservativehome
Image caption استیون هارپر درسال ۱۹۹۳ به عضویت پارلمان درآمد و در سال ۲۰۰۴ به رهبری حزب جدید محافظه کاران کانادا برگزیده شد

حکومت دوازده ساله دولت لیبرال با پیروزی محافظه کاران در انتخابات ۲۳ ژانویه ۲۰۰۶ پایان یافت. در این انتخابات نخست وزیر وقت، پل مارتین، مغلوب استیون هارپر شد.

محافظه کاران نتوانستند صاحب اکثریت مطلق آراء شود و آقای هارپر مجبور شد برای تشکیل دولت با احزاب مخالف همکاری کند.

محافظه کاران متعهد شدند که مالیات ها را کاهش دهند، با جرم و جنایت مبارزه کنند، هزینه نظامی را افزایش دهند و مناسبات کانادا با آمریکا را بهبود بخشند.

در مه ۲۰۱۱ حزب محافظه کار که پیش از آن در پارلمان در اقلیت بود، توانست برای سومین بار پیاپی به پیروزی برسد و اکثریت را در پارلمان به دست آورد.

در مارس ۲۰۱۱ حزب لیبرال، حزب مخالف دولت، همراه با دو حزب دیگر مخالف، آقای هارپر را به دلیل عدم شفافیت در برخی هزینه های دولت استیضاح کردند.

این نخستین بار در تاریخ کانادا بود که دولت از پارلمان رای عدم اعتماد می گرفت.

آقای هارپر در دومین سال نخست وزیری خود به قصد بهبود موقعیت محافظه کاران در پارلمان خواهان برگزاری انتخابات زودهنگام شد.

گرچه حزب محافظه کار در انتخابات اکتبر ۲۰۰۸ توانست ۱۶ کرسی بیشتر نسبت به انتخابات ۲۰۰۶ به دست آورد اما همچنان در اقلیت باقی ماند.

دو ماه بعد دولت آقای هارپر، توسط احزاب مخالف به دلیل سو مدیریت و بحران اقتصادی در معرض سقوط قرار گرفت، اما آقای هارپر توانست با تعلیق پارلمان برای یک ماه از رای عدم اعتماد بگریزد.

او یک بار دیگر در ژانویه ۲۰۱۰ پارلمان را تعلیق کرد. این تعلیق دو ماهه که آقای هارپر آن را امری "متداول" نامید، خشم احزاب را برانگیخت.

مخالفان می گفتند که هدف از این تعلیق، فرار از آغاز بحث احتمالی بر سر نقش دولت کانادا در شکنجه بازداشت شدگان جنگ علیه ترور در افغانستان بوده است.

پارلمان کانادا از دو مجلس سنا، با یکصد و پنجاه عضو انتصابی و مجلس عوام، با سیصد و هشت نماینده انتخابی مردم تشکیل شده است و کسب اکثریت آرای نمایندگان مجلس عوام برای تشکیل دولت ضروری است.

مخالفان آقای هارپر وی را به پیشبرد سیاست های دست راستی افراطی متهم می کنند، اما او این اتهام را رد می کند.

ناظران معتقدند که وی با تغییر دادن تمرکز حزب از مسایل اجتماعی به مسایل اقتصادی، محافظه کاران را تا حدی به سمت راست میانه هدایت کرده است.

استیون هارپر تحصیلاتش در رشته اقتصاد است. او درسال ۱۹۹۳ به عضویت پارلمان درآمد و در سال ۲۰۰۴ به رهبری حزب جدید محافظه کاران کانادا برگزیده شد.

او متاهل است و دو فرزند دارد. غیر از سیاست و فعالیتهای فکری دیگر او علاقه وافری هم به هاکی روی یخ دارد.

رسانه‌ها

کانادا در زمینه رسانه های ملی و غیر تجاری سابقه ای طولانی دارد. در دهه ۱۹۳۰ میلادی و در واکنش به نفوذ رو به رشد رادیو آمریکا، موسسه رادیو و تلویزیون کانادا (سی بی سی) تاسیس شد.

سی بی سی با برنامه هایی به دو زبان انگلیسی و فرانسوی، چهار شبکه رادیویی را با برنامه های گفتگومحور و فرهنگی، دو کانال تلویزیونی سراسری، رادیو و تلویزیون برای بومیان شمال کانادا و یک شبکه رادیو بین المللی را اداره می کند.

حدود ۲۰۰۰ ایستگاه رادیویی مجاز در کانادا وجود دارد که بیشتر آن ها تجاری اند. شبکه های تلویزیونی چند کاناله به سرعت مشغول به کارند.

رسانه های کانادا در بیان نقطه نظرات و افکار مختلف از آزادی زیادی برخوردارند. نهاد ناظر بر فعالیت رسانه ها، تمام شبکه های رادیویی و تلوزیونی موجود در آن کشور را ملزم می سازد که بین ۳۰ تا ۳۵ درصد از برنامه هایشان محصولات کانادایی باشد.

تا مارس ۲۰۱۱ حدود ۲۷ میلیون از جمعیت کانادا به اینترنت دسترسی داشته اند (Internetworldstate.com).

گلوب اند میل – روزنامه، تورتنو با توزیع سراسری لا پرس – روزنامه، مونترال تورنتو سان - روزنامه نشنال پست - روزنامه له ژورنال د مونریال - روزنامه ونکوور سان - روزنامه گازت – روزنامه، مونترال تورنتو استار - روزنامه مک لینز - هفته نامه خبری

• سی بی سی – عمومی ( سراسری)، شبکه انگلیسی زبان داخلی و شبکه کابلی خبری بین المللی را اداره می کند. • سوسیته رادیو کانادا – عمومی(سراسری)، شبکه داخلی فرانسوی زبان و شبکه کابلی خبری بین المللی • سی تی وی - شبکه تجاری بزرگ • تی وی ای - شبکه تجاری بزرگ فرانسوی زبان • سی پی ای سی – کانال موضوعات سیاسی و پارلمانی • سی آر تی سی - نهاد قانونی ناظر بر کار رسانه ها، پایگاه اینترنتی آن اطلاعاتی درمورد شبکه های اصلی تلویزیونی و خدماتشان ارائه می دهد.

• سی بی سی – عمومی(سراسری)، شبکه های انگلیسی زبان رادیو یک و شبکه فرهنگی رادیو دو را اداره می کند. • سوسیته رادیو کانادا – عمومی(سراسری)، با شبکه های فرانسوی زبان • رادیو کانادا اینترنشنال - سرویس برون مرزی تحت پوشش سی بی سی • سی آر تی سی - نهاد قانونی ناظر بر کار رسانه ها، پایگاه اینترنتی آن اطلاعاتی درمورد شبکه های اصلی تلویزیونی و خدماتشان ارائه می دهد.

کنیدین پرس