قزاقستان: کشوری ثروتمند با مردمی فقیر

<object width="640" height="360" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf"> <param name="movie" value="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf" /> <param name="quality" value="high" /> <param name="wmode" value="default" /> <param name="allowFullScreen" value="true" /> <param name="allowScriptAccess" value="always" /> <param name="flashvars" value="playlist=http://www.bbc.co.uk/persian/meta/dps/2012/02/emp/120216_l95_kazakh.emp.xml&config=http://www.bbc.co.uk/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?219&showShareButton=true&uxHighlightColour=0xff0000&config_settings_showPopoutButton=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_autoPlay=true&domId=emp-15628493&config_settings_showFooter=false&config_settings_language=en&embedReferer=http://www.bbc.co.uk/persian/indepth/cluster_tajikistan_page.shtml&relatedLinksCarousel=false&messagesFileUrl=http://www.bbc.co.uk/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&embedPageUrl=http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/02/120216_l95_kazakh.shtml&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav1_Started&config_settings_autoPlay=false" /> <embed src="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowScriptAccess="always" width="640" height="360" FlashVars="playlist=playlist=http://www.bbc.co.uk/persian/meta/dps/2012/02/emp/120216_l95_kazakh.emp.xml&config=http://www.bbc.co.uk/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?219&showShareButton=true&uxHighlightColour=0xff0000&config_settings_showPopoutButton=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_autoPlay=true&domId=emp-15628493&config_settings_showFooter=false&config_settings_language=en&embedReferer=http://www.bbc.co.uk/persian/indepth/cluster_tajikistan_page.shtml&relatedLinksCarousel=false&messagesFileUrl=http://www.bbc.co.uk/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&embedPageUrl=http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/02/120216_l95_kazakh.shtml&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav1_Started&config_settings_autoPlay=false"></embed> </object>

قزاقستان پس از روسیه دومین کشور پیشرفته صنعتی در قلمرو شوروی سابق است. اما همه مردم این کشور از منابع غنی نفت و گاز سود نمی‌برند.

فقر و تنگدستی در کشورهای آسیای مرکزی، باعث افزایش موارد مهاجرت غیرقانونی، قاچاق انسان، به ویژه زنان، به خارج برای روسپی گری (فحشا) شده است.

چمکند: شهر سبز

معنای واژه “چیمکند” باغشهر یا شهر سبز است. با گذشت بیست سال از فروپاشی اتحاد شوروی، چهره شهر چمکند، مرکز استان قزاقستان جنوبی، با 650 هزار جمعیت تغییر کرده و این شهر به یکی از بزرگترین مراکز صنعتی و تجاری قزاقستان تبدیل شده است.

به تازگی پارک بزرگی در مرکز شهر چمکند بنیاد شد. در این جا 20 لوح گذاشته شده که هر کدامی از آنها در باره دستاوردهای یک سال استقلال قزاقستان حکایت می‌کنند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی چهره چمکند با 650 هزار جمعیت تغیر کرده است

منابع بزرگ نفت و گاز به قزاقستان امکان داده تا هر سال برای اجرای چنین پروژه میلیونها دلار هزینه کند. اما همزمان صدها خانواده در این کشور در قفر و تنگدستی به سر می برند.

همزمان با پیشرفت اقتصادی قزاقستان، شکاف اجتماعی میان اقشار ثروتمند و فقیر این کشور، مانند کشورهای دیگر منطقه بیشتر می‌شود.

زندگی در “دره سبز”

در مرکز شهر چیمکند به محله‌ای رفتم که “دره سبز” نام دارد. دیدم که این جا پشت دیوارهای خانه‌های کوچک و گلی زندگی آن قدر هم سبز نیست.

کانی بیک تنگاتراف 42 سال دارد و با همسر و چهار فرزندش در سه اتاق کوچک در این محله زندگی می‌کند.

وی می گوید: “ما به زندگی در این جا عادت کرده‌ایم، اما بهتر است به ما جای دیگری زمین یا خانه بدهند و این جا، به جای خانه‌های فعلی ما، ساختمانهای امروزی درست کنند.”

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption کانی بیک با همسر و چهار فرزندش در سه اتاق کوچک زندگی می کند

به گفته وی، از نزدیکی محله‌اشان راه آهن می‌گذرد و مردم زیادی از این جا رد می‌شوند.

وی سوال می دهد: “آنها محله ما را می‌بینند و در باره شهر چمکند چه فکر می‌کنند؟”

فقر و مشکلات اجتماعی موجب بروز ناهنجاریهای اجتماعی می‌شود. عمدتا ساکنان چنین محله‌های آسیب‌پذیر حتی فریب قاچاقچیان انسان را می‌خورند و مورد خرید و فروش قرار می‌گیرند.

داستان ماشا

ماشا اسم مستعار یک دختر 25 ساله ساکن چمکند است. او خواندن و نوشتن نمی‌تواند. سه سال پیش زنی او را با راه فریب و وعده کار خوب به امارات متحده عربی برد. ماشا و شش زن جوان دیگر همشهری او در امارت متحده عربی وادار به روسپی گری شدند.

ماشا می گوید: “ما مثل یک اسباب‌بازی دست به دست زنان دلال بودیم. آنها به عوض پول ما را به مردهای عرب می‌فروختند و به ما مبلغ ناچیزی می‌دادند. مردهای عرب هر چه دلشان می‌خواست با ما می‌کردند.”

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ماشا و شش زن جوان دیگر از قزاقستان در امارات متحده عربی وادار به روسپی گری شده اند

وی افزود: “منصب داران عرب دلالهایی دارند که برایشان زنانی مثل ما را پیدا می‌کنند. آن جا همه چیز را با پول می‌توان خرید. اگر اعتراض کنی، به افراد خودشان دستور می‌دهند و می‌توانند ترا بکُشند.”

ماشا با کمک پزشکی که او را درمان می‌کرد، موفق شد پس از دو سال و سه ماه از دست دلالها فرار کند. بعد با کمک صلیب سرخ به شهر چمکند، به نزد دختر کوچکش برگشت که در 18 سالگی او را از یک رابطه جنسی نامشروع به دنیا آورده بود.

“سانا سِزیم”

در بازگرداندن ماشا و زنان جوان دیگر نظیر او به قزاقستان، سازمانهای غیردولتی مانند “سانا سِزیم”، یک مرکز مشاوره حقوقی در چمکند، نقش مهمی دارند.

به گفته مسئولانش، تنها در دو سال اخیر 35 نفر در رابطه با قاجاق انسان به این مرکز حقوقی مراجعه کرده اند، اما ظاهراً همه این قضیه‌ها مورد پیگرد قانونی قرار نگرفته‌است.

خدیجه آبوشِوا، رئیس سازمان غیردولتی “سانا سِزیم”، می گوید که بعضی از زنان از مراجعه به نهادهای دولتی و غیردولتی خودداری می کنند.

وی می افزاید: “بعضی قربانیان نمی‌خواستند قصه زندگیشان را به ما بگویند. گاهی کافی نبودن دلایل و شواهد امکان نمی‌داد تا پرونده قضایی باز شود. با وجود این، تلاش می‌کنیم چنین پرونده هایی را تا به دادگاه برسانیم.”

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption خانم آبوشوا می افزاید: “وقتی در قرن 21 قاجاق انسان صورت می‌گیرد، افرادی که در این کار دست دارند، باید مجازات شوند."

بعضی از کارشناسان برای از میان بردن ریشه قاجاق انسان در آسیای مرکزی تهیه و تصویب قوانین جداگانه در کشورهای این منطقه در باره قاچاق انسان را امری ضروری می‌دانند.

البته، بالا بردن سطح آگاهی جامعه، به ویژه جوانان، هم یکی از راههای دیگر مقابله با این مشکل عنوان می‌شود.

مطالب مرتبط