نمایه سیاسی ژاپن

تاریخچه

حق نشر عکس BBC World Service

ژاپن که سومین اقتصاد بزرگ جهان است، در نیمه دوم قرن بیستم، پس از خساراتی که در جنگ جهانی دوم دید، پیشرفت چشمگیری کرد.

این کشور نقش مهمی در جامعه جهانی دارد و یه عنوان یکی بزرگترین کمک کننده های مالی و منبع سرمایه و اعتبارات مالی به شمار می رود.

بیش از سه چهارم از جمعیت ژاپن در شهرهای ساحلی چهار جزیره کوهستانی و جنگلی زندگی می کنند.

اما این کشور با وجود توسعه سریع بعد از جنگ – که تا حد زیادی مدیون صنایع بسیار موفق خودروسازی و لوازم الکترونیکی بود – در دهه نود میلادی توان اولیه خود را از دست داد.

بحران و رکود اقتصادی آسیا در ۱۹۹۷، موجب افت بانکداری، سرمایه گذاری دولتی در بخش عمومی و اصلاحات در بخش خصوصی شد.

ژاپن همچنان جامعه ای سنتی با سلسله مراتب اداری و اجتماعی قوی، باقی مانده است . ژاپنی ها تمایل دارند در طول زندگی کاری خود فقط برای یک کارفرما کار کنند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption قله فوجی در پس زمینه شهر توکیو

اما این سنت و دیگر آداب و رسوم قدیمی ژاپنی ها، با رشد نسل جوانی که بیشتر خود را متمایل به فرهنگ و اندیشه های غربی می بیند تحت فشار قرار گرفته است.

از سویی دیگر یکی از بزرگترین چالش های دولت های ژاپن این بوده که چگونه با داشتن جامعه ای در حال پیر شدن، از پس هزینه های هنگفت امنیت اجتماعی برآید.

روابط ژاپنی ها با کشورهای همسایه همچنان قویا تحت تاثیر رفتار ژاپنی ها قبل و درخلال جنگ جهانی دوم قرار دارد. برای ژاپن، پذیرش و جلب رضایت شهروندان کشورهایی که ژاپن را اشغال کرده بودند بسیار دشوار است.

یک دادگاه ژاپنی حکم پرداخت غرامت به زنان کره ای که از آنها سواستفاده جنسی شده بود، را لغو کرد که این تصمیم با جنجال های فراوانی همراه بود.

کره جنوبی و چین همچنین اعتراض خود را نسبت به کتاب های تاریخی مدارس ژاپن اعلام کردند که در آنها قساوت های ارتش ژاپن تلطیف شده است. ژاپن گفته است که چین تلاش می کند تاریخی با دیدگاهی ضد ژاپنی را ترویج کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption توسعه سریع بعد از جنگ تا حد زیادی مدیون صنایع بسیار موفق خودروسازی و لوازم الکترونیکی بود

در پی جنگ جهانی دوم، قانونگذاران قانون اساسی صلح جویانه ای وضع کردند که برای نزدیک به نیم قرن دست نخورده باقی ماند. از ابتدای قرن بیست و یکم بعضی از مفاد این قانون که ژاپن را از ورود به جنگ باز می دارد، دوباره تفسیر شده است.

اقدام ارتش ژاپن در ارسال نیرو به عراق بعد از حمله آمریکا به آن کشور در سال ۲۰۰۳ افکار عمومی را تغییر داد. منتقدان می گویند این اقدام قانون حمایت از صلح این کشور را نقض کرده است.

در دهه گذشته بعضی از سیاستمداران ژاپنی به منظور حضور بیشتر ژاپن در جامعه جهانی و مشخصا گسیل نیروهای نظامی حافظ صلح به خارج از کشور، خواهان بازنگری در قانون اساسی شده اند.

بیست درصد از زلزله های دنیا در ژاپن رخ می دهد. این کشور بر روی حداقل سه گسل زلزله خیز قرار گرفته است.

یکی از اهداف مشخص دولت کوشش در کاهش تعداد مرگ و میر و ضررهای اقتصادی برای زلزله های پرقدرت آتی است.

دانش آموزان در مدارس و کارمندان دائما در حال تمرین برای حفاظت از جان خود در صورت وقوع زلزله هستند و انتظار "لرزش بزرگ" در روح و روان مردم ژاپن نهادینه شده است.

در یک نگاه

نام کامل: ژاپن

جمعیت: ۱۲۶.۹ میلیون نفر (سازمان ملل، ۲۰۱۰)

پایتخت: توکیو

مساحت: ۳۷۷۸۶۴ کیلومتر مربع

زبان رسمی: ژاپنی

دین اکثریت: شینتو، بودا

امید به زندگی: ۸۰ سال (مردان)، ۸۷ سال (زنان) (سازمان ملل)

واحد پول: ین

صادرات اصلی: وسایل نقلیه، قطعات کامپیوتری، مواد شیمیایی، لوازم علمی - مهندسی و ساعت

درآمد سرانه سالانه: ۴۲،۱۳۰ دلار (بانک جهانی، ۲۰۱۰)

نشانه اینترنتی: jp.

کد تلفن بین المللی: ۸۱+

رهبران

متولد ۱۹۳۳، توکیو

آکی هیتو در سال ۱۹۸۹ جانشین پدرش، هیروهیتو شد. طبق قانون مصوبه سال ۱۹۴۷ میلادی، امپراتوری ژاپن صرفا یک مقام تشریفاتی است.

حق نشر عکس d

شینزو آبه در دسامبر ۲۰۱۲ پس از پیروزی حزب لیبرال دموکرات با کسب اکثریت قابل توجه آرا، به سمت نخست وزیری ژاپن دست یافت.

دیدگاه‌های ملی‌گرایانه آقای آبه موجب تنش‌های زیادی بین ژاپن و همسایه هایش شده است.

شینزو آبه از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ به عنوان رهبر حزب حاکم لیبرال دموکرات، مقام نخست وزیری را در اختیار داشت اما در آن سال به دلیل مشکلات و رسوایی‌هایی که در دولت به رهبری او پیش آمد و باعث کاهش محبوبیت حزب در نظرسنجی‌ها شد، از هر دو سمت رهبری حزب و نخست وزیری کناره گرفت.

او در آن زمان جوان ترین رهبر ژاپن از زمان جنگ جهانی دوم محسوب می‌شد.

پیش از آن حزب چپ میانه دمکراتیک در اوت ۲۰۰۹ باز هم با اکثریت قابل توجه آرا به قدرت رسیده بود. اما دیری نپایید که این حزب با شدت گرفتن بحران مالی از یک طرف و عدم توانایی در رویارویی با سونامی و زلزله مرگباری که در ماه مارس ۲۰۱۱ رخ داده بود، محبوبیت خود را از دست داد.

تا پاییز ۲۰۱۲ و با افت شدید اقتصادی ناشی از بدهی‌های هنگفت دولتی و بحران هسته‌ای ناشی از سونامی حزب چپ میانه دمکراتیک چاره‌ای نداشت جز آنکه انتخاباتی زودتر از موعد اعلام کند.

آقای آبه در آستانه بازگشت خود به مقام نخست وزیری در ۲۰۱۲ به این امر اذعان کرد که پیروزی چشمگیر حزب لیبرال دمکرات مدیون شکست های سیاسی حزب چپ میانه بوده و لزوما به معنای رای اعتماد مردم به حزب محافظه کاری نبود که تقریبا نیم قرن حاکمیت ژاپن را بر عهده داشت.

آقای آبه که به عنوان 'شاهین راستگراها' شهرت پیدا کرده است مانند سایر قانونگذاران ژاپنی خاندانی سیاسی دارد.

نوبوسوکه کیشی، نخست وزیر سابق و پدربزرگ آقای آبه پس از جنگ جهانی دوم به ظن دست داشتن در جنایات جنگی بازداشت شد اما هیچگاه در این رابطه متهم نشد.

ژاپن سومین قدرت بزرگ اقتصاد جهان محسوب می شود و تحولات اقتصادی آن کشور، به خصوص با توجه به حجم مبادلات و میزان سرمایه گذاری های خارجی ژاپن، بر اوضاع اقتصاد بین المللی تاثیر قابل توجهی دارد.

به همین دلیل یک از از وعده‌های مهم انتخاباتی شینزو آبه اقدام برای احیای رونق اقتصاد داخلی ژاپن بود.

در زمینه سیاست خارجی، دولت آقای آبه در حالی کار خود را آغاز کرد که روابط ژاپن با چین، دیگر اقتصاد مهم منطقه، بر سر اختلافات ارضی به نحو کم سابقه‌ای بحرانی شده بود.

در مقایسه با دولت قبلی، دولت به رهبری حزب لیبرال دموکرات در سیاست خارجی، موضعی "ملی گرایانه تر" اتخاذ کرد و در مورد اختلافات با چین نیز، رای دهندگان ژاپنی از دولت شینزو آبه انتظار داشتند با اقتدار بیشتری در برابر چین موضعگیری کند.

در جریان مبارزات انتخاباتی، شینزو آبه بر حاکمیت قطعی ژاپن بر مجموعه جزایر مورد اختلاف با چین تاکید نهاد هر چند گفت که مایل است اختلاف دو کشور به زودی حل و فصل شود و روابط این دو شریک بزرگ تجاری بهبود یابد.

آقای آبه خواستار افزایش حضور نظامی ژاپن در ماموریت‌های بین‌المللی بود و بر همین اساس در بدو به قدرت رسیدنش موضوع تغییر قانون اساسی را اولویت برنامه‌های دولت و وظیفه تاریخی خود اعلام کرد.

چنانکه با پیشنهاد وی لایحه بررسی تغییر قانون اساسی به پارلمان ارائه شد و از آنجا که دولت اکثریت کرسی‌ها را در پارلمان در اختیار داشت به تصویب رسید.

رسانه‌ها

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption حدود ۸۰ درصد از ژاپنی ها هر روز، روزنامه می خوانند

ژاپن دارای رادیو و تلویزیونی پیشرفته و پرطراوت است. دولت و شبکه های تجاری بر سر جذب مخاطب با هم در رقابت هستند.

پنج شرکت تلویزیونی وجود دارد که شامل رادیو تلویزیون دولتی ان اچ کی می شود که شبکه های رادیویی ملی را نیز اداره می کند. عمده سرمایه ان اچ کی از محل حق اشتراک بینندگانش فراهم می شود.

میلیون ها نفر از تماشاگران در حال حاضر بیننده شبکه های ماهواره ای و کابلی هستند که سرویس های ان اچ کی را نیز شامل می شود.

این کشور همچنین پیشگام در زمینه تلویزیون های با کیفیت بالا (اچ دی تی وی) است . در سال ۲۰۱۱ گیرنده های آنالوگ به طور کامل از رده خارج شدند.

اخبار، سریال های داستانی، شوهای تلویزیونی و ورزش به خصوص بیسبال مخاطبان فراوانی دارند. برنامه های وارداتی در شبکه های اصلی ژاپن جایگاه خوبی ندارد اما تاثیر الگوهای غربی در برنامه های ساخت داخل به وضوح قابل مشاهده است.

ژاپن ساخت برنامه های واقعی تلویزیونی (ریالیتی تی وی) را - که مردم معمولی را در جایگاه های فوق العاده و ویژه قرار می دهد - سالها زودتر اروپا و آمریکا آغاز کرد.

درصد مطالعه روزنامه بسیار زیاد است و در حدود ۸۰ درصد از ژاپنی ها هر روز، روزنامه می خوانند. روزنامه های سراسری فروش میلیونی دارند و چاپ های بعد از ظهر و عصر باعث افزایش فروش نیز می شود. به این آمار باید فروش نسخه آنلاین روزنامه ها را نیز افزود.

تعداد کاربران اینترنتی ژاپن تا سال ۲۰۱۱ حدود ۹۹ میلیون نفر برآورد شده است(InternetWorldStats).

شبکه های اجتماعی داخلی محبوبترین وبسایتها در ژاپن هستند. مهمترین آنها شبکه ای به نام میکسی است. حدود ۷۵ درصد از ژاپنی از طریق فناوری موبایل که پیشرفته و همه جا در دسترس است، به این شبکه های دسترسی دارند.

آساهی شیمبون – روزنامه، با صفحات انگلیسی زبان

یومیوری شیمبون – روزنامه، با صفحات انگلیسی زبان

اخبار روزانه مینیچی – روزنامه، با صفحات انگلیسی زبان

سانکی شیمبون – روزنامه

نیکی نت - روزنامه، با صفحات انگلیسی زبان

جپان تایمز - انگلیسی زبان

ان اچ کی – عمومی، اداره کننده برنامه های تلویزیونی همگانی، شبکه های آموزشی. ان اچ کی همچنین دارای شبکه های ماهواره ای بی اس ۱ و بی اس ۲ و شبکه تلویزیونی کیفیت بالا (اچ دی تی وی) دیجیتال های ویژن است. ان اچ کی ورلد سرویس تلویزیونی است که برای ژاپنی های خارج از کشور برنامه پخش می شود.

تی وی آساهی – سراسری، شبکه تجاری

فوجی تی وی - سراسری، شبکه تجاری

تلویزیون نیپون تی وی (ان تی وی) - سراسری، شبکه تجاری

سیستم رادیو و تلویزیون توکیو (تی بی اس) - سراسری، شبکه تجاری

ان اچ کی – عمومی، اداره کننده برنامه های خبری و محاوره ای رادیو ۱، شبکه فرهنگی، آموزشی رادیو ۲، شبکه موسیقی کلاسیک رادیو اف ام، سرویس های خارجی رادیو ژاپن

اینتر اف ام – ایستگاه تجاری موسیقی توکیو

جی ویو - ایستگاه تجاری موسیقی توکیو

توکیو اف ام – شبکه تجاری مستقر در توکیو

تی بی اس رادیو – شبکه ای که توسط تی بی اس اداره می شود

کیودو – با صفحاتی به به زبان انگیسی

جپان تودی – وبسایت خبری به زبان انگلیسی