کودکان آفریقا: مزدوران‌کوچک، 'بله‌قربان‌گویان' بیمار

انتشار مستندی جدید درباره جوزف کنی، سر دسته یکی از گروههای شورشی (LRA) آفریقا که سالهاست به خاطر بکارگیری اجباری کودکان در درگیری های مسلحانه، تحت تعقیب دادگاه جرایم بین المللی قرار دارد، موج جدیدی از توجه به مشکلات کودکان آفریقایی ایجاد کرده است.

ویدئویی که هنوز یک هفته از انتشارش در سایت یوتیوب نمی گذرد و تاکنون حدود ۷۰ میلیون بازدید کننده داشته است.

اما این گزارش تنها به موضوع بکارگیری کودکان در جنگ های خونین شورشیان یا نسل کشی های آفریقا مربوط نیست.

این روزها همزمان با توجه جهانی به موضوع کودکان آفریقا، گزارش های جدیدی از بیماری مرموزی که در چند سال گذشته کودکان اوگاندایی و سودانی را به کام مرگ کشانده منتشر می شود.

بیماری که تنها نشانه بارز آن تکان دادن مداوم و پیوسته سر توسط کودکان مبتلاست. کودکانی که گویی دائما با اشاره سر "بله قربان، بله قربان" می گویند.

این بیماری مرموز که از حدود ۵۰ سال پیش شناسایی شده قربانی خود را پس از "لرزه ها و سر تکان دادن های دائمی" کم کم ضعیف می کند و خیلی از اوقات به کام مرگ می فرستد.

این بیماری مبتلایان را دچار اسپاسم عضلانی، ضعف جسمی و در نهایت آن قدر نحیف و بی حرکت می کند که بدن آنها آماده پذیرش مرگ می شود.

گزارش ها از ابتلای هزاران کودک آفریقایی در اوگاندا و جنوب سودان به این بیماری ناشناخته حکایت دارد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption برخی منتقدان کشورهای متمول را متهم می کنند که به اندازه کافی برای کشف علت این بیماری سرمایه گذاری نکرده اند و به عبارتی شاید اگر چنین بیماری در یک کشور اروپایی روی داده بود، روند تحقیقات با سرعتی متفاوت به پیش می رفت

اسکات داول، دکتر آمریکایی که از سال ۲۰۰۹ تحقیق بر این بیماری را آغاز کرده می گوید: "بسیار ناامید کننده است که هنوز علت این بیماری را نمی دانیم. اول که تحقیق را شروع کردیم می پنداشتیم که حتما یک پاسخ ساده در جایی وجود دارد که از رمز این بیماری پرده بر خواهد داشت."

با گذشت حدود ۴ سال از آغاز تحقیقات دکتر داول و همکارانش هنوز هیچ نشانه ای از کشف رموز "سندرم نادینگ" (Nodding Syndrome) دیده نمی شود.

از طرف دیگر، برخی منتقدان کشورهای متمول را متهم می کنند که به اندازه کافی برای کشف علت این بیماری سرمایه گذاری نکرده اند و می گویند شاید اگر چنین بیماری در یک کشور اروپایی روی داده بود، روند تحقیقات با سرعتی متفاوت به پیش می رفت.

همانند همزمانی موضوع ویدئو منتشر شده در یوتیوب درباره جوزف کنی و کشته شدن دو شهروند بریتانیایی و آمریکایی توسط گروگانگیران در نیجریه طی چند روز گذشته که انتقادهایی به همراه داشته است.

منتقدان از طریق نوشتن نظرهای خود در شبکه های اجتماعی می گویند در حالی که سران کشورهایی چون بریتانیا و آمریکا از واکنش نظامی به موضوع گروگانگیری و قتل دو شهروند خود در نیجریه سخن می گویند، تلاشها برای دستگیری جوزف کنی که بیش از ۲۵ سال از جنایات و سوء استفاده او و نیروهایش از کودکان آفریقایی می گذرد، هنوز به جایی نرسیده است.

شورشیان تحت امر جوزف کنی تاکنون صدها کودک و نوجوان آفریقایی را به اجبار به خدمت خود درآورده اند.

کودکانی که بارها مجبور شده اند که آدم بکشند. آدم هایی که گاه اصلا نمی شناختند و گاه هم از میان چهره هایی آشنا چون پدر و مادر و خواهر و برادرهای خودشان بوده اند.

این کودکان به طور گسترده مورد سوء استفاده های جنسی قرار گرفته اند و حتی برای زنده ماند مجبور به کشتن یکدیگر شده اند.

اما بیماری مرموز سرتکان دادن، نه به مانند جوزف کنی که به راه و روش خود کودکان آفریقایی را رنج می دهد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption برخلاف بیماری هایی چون آنفولانزا مرغی، سندرم سرتکان دادن مسری نیست و از یک فرد به فرد دیگر سرایت نمی کند

صندوق جهانی کودکان (یونیسف)، سازمان جهانی بهداشت و وزارت بهداشت و درمان اوگاندا چند سالی است که برای مقابله با این بیماری بسیج شده اند اما آنطور که ویلیام اویت، از کارمندان سیستم بهداشتی اوگاندا در شمال ین کشور می گوید تعداد مبتلایان همچنان رو به افزایش است.

آمارها تاکنون وجود حدود ۳۰۰ مبتلا به این بیماری را ثبت کرده اند اما گفته می شود که تعداد کودکان بیمار به هزاران نفر می رسد و معلوم نیست که از زمان شناسایی نخستین موارد که به اوایل دهه ۶۰ میلادی باز می گردد، چند کودک جان خود را بر اثر این بیماری از دست داده اند.

برخلاف بیماری هایی چون آنفولانزا مرغی، "سندرم سرتکان دادن" مسری نیست و از یک فرد به فرد دیگر سرایت نمی کند. بنابراین نگرانی از سرایت سریع آن به سایر نقاط جهان وجود ندارد.

خبری خوب برای سایر کودکان جهان، اما بهانه ای برای منتقدان که بگویند مسری نبودن این سندرم موجب شده که کشورهای پیشرفته جهان به اندازه کافی به آن توجه نکنند.

دکتر داول می گوید که فعلا بودجه و امکانات کافی برای تحقیق و کمک به کودکان مبتلا به این بیماری در اختیار او و همکارانش قرار گرفته است، هر چند او همچنان نگران دهکده ها و خانواده هایی است که بر اثر بیماری کودکانشان نیاز به حمایت دراز مدت دارند.

مطالب مرتبط