بزم نوروزی 'بی حضور' احمدی‌نژاد و کرزی در دوشنبه

جشن نوروز حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هنرمندان قسمت اول نمایش را زیر باران اجرا کردند

جشن جهانی نوروز در میدان "نوروزگاه" شهر دوشنبه با حضور نمایندگان بیش از ۴۰ کشور و ۳۵ سازمان منطقه‌ای و جهانی برگزار شد.

در این نمایش تئاتری پرزیدنت رحمان به هنرمندان برای شرکت آن‌ها در این نمایش که صرف نظر از بارش باران و سردی هوا اجرا شد، عرض سپاس کرد.

حامد کرزی و محمود احمدی‌نژاد، رئیسان جمهوری افغانستان و ایران، اگرچه در نمایشگاه نوروزی در نزدیکی "نوروزگاه" دوشنبه حضور داشتند، ولی به دلایل نامعلوم از شرکت در برنامه رقص و سرود نوروزی در این میدان خودداری کرده‌اند.

برخی از شرکت‌کنندگان می‌گویند که آقایان احمدی‌نژاد و کرزی در آغاز برنامه در "نوروزگاه" حاضر شده، ولی بزودی این مکان را ترک کرده‌اند.

مقام‌های بلندپایه جمهوری اسلامی ایران در گذشته نیز در جشن‌ها و مراسم همراه با رقص و سرود در تاجیکستان خودداری کرده‌اند. کارشناسان می‌گویند بعید نیست که علت خودداری آقای احمدی‌نژاد از شرکت در بزم نوروزی دوشنبه نیز همین بوده باشد.

اما آصف علی‌ زرداری، رئیس جمهوری پاکستان، همراه با امامعلی رحمان، همتای تاجیکش، تا پایان نمایش نوروزی در "نوروزگاه" دوشنبه حضور داشت و برنامه‌های رقص و سرود را با شرکت هنرمندان و دانش‌آموزان تماشا می‌کرد.

احیای پرسپولیس؟

طبق اطلاع دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری تاجیکستان، در مراسم جشن جهانی نوروز در دوشنبه "و استادان صنعت و فرهنگ تاجیکستان، افغانستان، ایران و پاکستان با انعکاس بهترین هنرهای دلخوشی، شادی و نشاط نوروزی، بزم رقص و سرودهای دلنواز و تجسم رسم و آیین شهرتمند نیاگان" شرکت کرده‌اند.

آمادگی به نمایش ویژه نوروزی در "نوروزگاه" که از مدت‌ها قبل شروع شده بود و صدها نفر از شاگردان مکتب‌ها و دانشجویان برای شرکت در این نمایش آمادگی می‌دیدند.

این میدان در سال‌های اخیر بازسازی شده و ۱۴ هزار جای نشست دارد. در بازسازی این میدان از عناصر معماری پرسپولیس، پایتخت هخامنشیان، استفاده شده است که به گفته صاحب‌نظران توجه خاص مقامات تاجیک به احیای سنت‌های گذشته را بازگو می‌کند.

با وجود سردی هوا و بارش برف و باران در شهر دوشنبه، در هفته‌های اخیر و نارضایتی برخی از والدان از جلب اجباری فرزندانشان به تمرینات، تدارکات ادامه‌ داشت.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در همیاش نوروز، رهبران کشورهای ایران و افغانستان و پاکستان نیز شرکت داشتند

امامعلی رحمان نیز در سخنرانی خود در آخر برنامه، ضمن سپاس از شرکت‌کنندگان نمایش گفت: "با وجود سردی هوا شما نمایش جالبی را نمایش دادید و اسم همه شما با حرف‌های زرین در تاریخ جشن اولین نوروز بین‌المللی نوشته خواهد شد."

همچنین در آستانه تجلیل از نوروز کارمندان نهادهای انتظامی و امنیتی برای تأمین امنیت فعالیتشان را تشدید کرده بودند و در روزهای برگزاری مراسم نوروزی در شهر دوشنبه مأموران پلیس اسب‌سوار نیز زیاد به نظر می‌رسیدند.

در خیابان حافظ شیرازی، در راه منتهی به "نوروزگاه" دوشنبه، همچنین نمایشگاه محصولات کشاورزی، غذاهای ملی و هنرهای مردمی برگزار شد که در آن ساکنان مناطق مختلف دستاویزهای خود را به نمایش گذاشته بودند.

خانم‌ها در یک قسمت این نمایشگاه مشغول پختن طعام‌های نوروزی بودند و هنرمندان آثار هنرهای دستی خویش را به همگان نمایش می‌دادند.

نفرانس نوروز

قبل از مراسم جشن جهانی نوروز، در بوستانسرای دولتی تاجیکستان کنفرانسی بین‌المللی پیرامون نوروز با شرکت مقامات بلندپایه افغانستان، پاکستان، ایران و تاجیکستان و عده‌ای از نمایندگان کشورهای دیگر منطقه برگزار شد.

این همایش حدود دو ساعت ادامه‌ داشت و در آن تبریکات نوروزی رهبران چهار کشور عمده منطقه صدا داد. حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، ضمن شادباش نوروزی در این نشست گفت که جشن نوروز یک پدیده ماندگار و مشترک فرهنگی میان کشورهای منطقه است که ریشه‌های عمیقی دارد.

هرچند در دوران طالبان در افغانستان تجلیل از نوروز محدود شده بود، ولی آقای کرزی گفت: "تجلیل از نوروز در میان مردم کشور افغانستان با تفاوت‌های اندکی دایر می‌شود. در هرات باستانی و جای‌های دیگر افغانستان اکثر مردم سعی می‌کنند که عقد نکاح و ختنه‌سورها را در نوروز دایر کنند."

رئیس جمهوری افغانستان گفت که نوروز در میان ساکنان پشتوزبان کشورش نیز مشهور است و شاعران پشتوزبان در آثارشان این عید را ستوده‌اند. وی پاره‌هایی از اشعار نوروزی را به زبان پشتو قرائت و برای حاضرین ترجمه کرد.

اما آقای کرزی در آخر سخنرانی چند قطعه شعر نوروزی را به زبان دری نیز خواند: "جمالش باد دائم عالم‌افروز، شبش برات باد و روزش نوروز!"

"ایستادگی در برابر متجاوزین"

هرچند در سخنرانی‌های رؤسای جمهوری‌های افغانستان و تاجیکستان بیشتر به جنبه‌های فرهنگی و مردمی نوروز تأکید شد، ولی محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری ایران، در سخنرانی تبریکاتی خود در این همایش بیشتر از "روز نو سیاست جهانی" صحبت کرد.

وی گفت: "نوروز از مردم دعوت می‌کند که در برابر زیاده‌خواهان و متجاوزان به حقوق انسانی که حلاوت و شیرینی زندگی را از مظلومان گرفته‌اند، ایستاده‌گری کنند."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption "نوروز از مردم دعوت می‌کند که در برابر زیاده‌خواهان و متوجاوزان به حقوق انسانی که حلاوت و زندگی شیرینی را از مظلومان گرفته‌اند، ایستادگری کنند"

آقای احمدی‌نژاد گفت: "نوروز طراوت مردمان و جوشش عشق و محبت و زوال دشمنی‌های و تاریکی‌ها و فراوانی نور و روشنایی‌ست انسانها شوق پرواز دارند و از ظلمت خودپرستی و ظلم و فقر و جهل گریزانند. انسان‌ها به دنبال دنیای مملو از زیبایی‌ها و عشق و محبت و عدالت و پاکی هستند. دنیایی که در آن حقوق همه مردم محترم شماریده شود و کرامت آنان حفظ گردد."

وی افزود: "نوروزی که انسانیت با همخ ابعاد آن تولد دوباره و تجدید حیات مجدد می‌یابد. در آن روز نو، زورگویی، تبعیض، فقر، ناامنی، اشغال و تجاوز و تحقیر انسان‌ها وجود نخواهد داشت. در آن روز همه مردمان آواره به سرزمین خود بازخواهند گشت. و ملت‌ها در همه جا در آسیا، آفریقا، خاور میانه‌، اروپا و آمریکا به حق خود خواهند رسید."

آقای احمدی‌نژاد می‌گوید که این وعده خداوند بوده و آن روز دیر نخواهد بود که نوروزی که فقط خداوند جهان اتاعت و پرستش شود، فرا خواهد رسید.

در آخر کنفرانس، سران کشورهای افغانستان، پاکستان، ایران و تاجیکستان با شمول مهمانان رسمی دیگر آن، بیانیه مشترکی را که در آن از قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مورد جهانی شدن نوروز در ماه فوریه سال ۲۰۱۰ قدردانی شده است، به امضا رساندند.

در این بیانیه آمده است: "(شرکت‌کنندگان) از تشبث یونسکو در مورد تجلیل نوروز قدردانی نموده، ضرورت ایجاد وسیله مناسب را جهت استفاده بهتر و خوب‌تر از دستاوردهای علمی و فرهنگی این سازمان بین‌المللی در تهیه زمینه‌های فرهنگی که برای تحکیم و توسعه رابطه‌های بین خلق‌ها ضروری‌اند، تأکید می‌نمایند."

در بیانیه این کنفرانس همچنین گفته شده است که جشن جهانی نوروز در سال آینده در عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان، دایر خواهد شد.