بازرسی حزب کمونیست تاجیکستان از سوی دادستانی

شبدال‌اف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption رهبر کمونیست‌های تاجیکستان می‌گوید که هزینه فعالیت این حزب تنها از مبلغی که اعضای آن به عنوان حق عضویت می‌پردازند، فراهم می‌شود

دادستانی کل و کمیته مالیات تاجیکستان فعالیت تمامی بخش‌های حزب کممونیست این کشور را مورد بازرسی قرار داده‌اند.

مأموران دادستانی خواسته‌اند که فهرست اعضای این حزب را دریافت کنند. ولی شادی شبدال‌اف، رهبر کمونیست‌های تاجیکستان، از این امر جلوگیری کرده است.

آقای شبدال‌اف روز پنج‌شنبه‌ ۵ آوریل به بی‌بی‌سی گفت که بازرسی مأموران دادستانی و مالیات، طول دو هفته در همه بخش‌های این حزب در ویلایات و نواحی تاجیکستان صورت گرفته است.

به گفته وی، بازرسان به فعالیت مالی این حزب بیشتر توجه کرده و سؤالاتی را در باره وجود کمک‌های مالی به این حزب از خارج کشور مطرح کرده‌اند.

آقای شبدال‌اف می‌گوید که حساب بانکی حزب کمونیست تقریباً خالی است و این امر نیز بازرسان را نگران ساخته است. اما به گفته رهبر کمونیست‌ها، هزینه مالی فعالیت این حزب تنها از حق عضویت که اعضایش می‌پردازند، غنی می‌شود و این مبلغ چندان بزرگ نیست.

وی در پاسخ به این سؤال که در نهایت بازرسان مشکلی را در فعالیت حزب کمونیست پیدا کردند یا خیر، گفت که در پی انجام بازرسی آن‌ها سندی تهیه کرده و از چند "کمبودی جزئی" نام بردند. ولی آقای شبدال‌اف از ارائه جزئیات این "کمبودی‌ها" خودداری کرد.

شادی شبدال‌اف افزود که بازرسان خواسته‌اند که فهرست اعضای این حزب را با خود بگیرند: "ولی من یادآور شدم که چنین اطلاع را ما موظف هستیم تنها به وزارت عدلیه (دادگستری) پیشنهاد کنیم. به این دلیل، به آن‌ها فهرست اعضای حزب را ندادم."

از رهبر کمونیست‌های تاجیک سؤال کردم که در گذشته چنین بازرسی‌های گسترده فعالیت احزاب سیاسی مشاهده نشده بود و چه عاملی اکنون آن‌ها را به این امر وادار کرده است؟

آقای شبدال‌اف در این زمینه اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت که دلیل برگزاری چنین بازرسی را نمی‌داند: "ولی بازرسی خیلی جدی و کامل بود."

این در حالیست که حکمت‌الله سیف‌الله‌زاده، عضو شورای سیاسی حزب نهضت اسلامی تاجیکستان، روز جمعه ۳۰ مارس به بی‌بی‌سی گفت که مأموران دادستانی بعد از تعویق تقریباً یک‌ماهه دوباره به بررسی فعالیت دفتر مرکزی این حزب آغاز کرده‌اند.

ولی یک منبع در دادستانی کل تاجیکستان که نخواست نامش افشا شود، آن زمان به بی‌بی‌سی گفته بود که بازرسی فعالیت حزب نهضت اسلامی تاجیکستان طبق برنامه کاری دادستانی در رابطه با بازرسی فعالیت کلیه احزاب سیاسی کشور صورت می‌گیرد.

به گفته حکمت‌الله سیف‌الله‌زاده، دادستانی فعالیت حزب نهضت اسلامی را در ماه گذشته آغاز کرده بود، ولی بعد از انتشار مطلبی در سایت اینترنتی "zvezda.ru"، این بازرسی به تعویق درآورده شد.

ضمناً، در اوایل ماه جاری سایت "zvezda.ru" زیر عنوان "تاجیکستان در آستانه انقلاب" مطلبی منتشر کرده بود که همراه با آن اسنادی با مهر "مخفی" منتشر شدند.

طبق این اسناد، رئیس جمهوری تاجیکستان گویا در اواخر ماه نوامبر گذشته جلسه‌ای با مقام‌های امنیتی و پلیس برپا کرده و از آن‌ها خواسته است که فعالیت حزب نهضت اسلامی را، "خصوصاً مسئولان و رهبران ساختارهای ابتدایی آن را تحت نظارت قطعی و دائمی" قرار دهند.

یکی از این اسناد می‌گوید که مقامات ذیدخل باید "رویخط پره (فهرست کامل) اعضای حزب و محل و سراغه (نشانی) زیست آن‌ها را" معین و "طرز و اسلوب کار تبلیغاتی حزب را" آشکار کنند و برای بیرون کشیدن آن‌ها از صفوف حزب، "از جمله با راه هوسمندسازی"، تدابیری بیندیشند.

همچنین، از نهادهای ذیدخل تقاضا شده است که فهرست و اسامی افرادی را که "در میدان‌نشینی‌های سال ۱۹۹۲ شرکت داشتند"، مشخص کنند. برخی از مقامات تاجیک این اسناد را تقلبی ارزیابی کرده‌اند.

گروه‌ها و احزاب مخالف در تاجیکستان پیوسته از فشار نهادهای دولتی با بهانه‌های مختلف شکایت کرده‌اند.