لاوروف: تاجیکستان به حضور نیروهای روسیه علاقه‌مند است

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای لاوروف از قول پرزیدنت رحمان گفت، که تاجیکستان به وجود پایگاه نظامی و دیگر تأسیسات نظامی روسیه در این کشور علاقه‌مند است

وزیر خارجه روسیه گفت که تاجیکستان به وجود پایگاه نظامی و دیگر تأسیسات نظامی روسیه در این کشور علاقه‌مند است.

به گفته سرگی لاوروف، یگان‌های پایگاه ۲۰۱ روسیه در تاجیکستان به نیروهای واکنش سریع سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی شامل هستند (تعلق دارند) و تاجیکستان نیز عضو این سازمان است.

او این نیروها را ضامن ثبات و آرامی در منطقه آسیای مرکزی عنوان کرد.

همزمان، آقای لاوروف تأکید کرد که به دلیل برخی از مسائل مورد بحث طرفین، تا حال توافقنامه‌ای در زمینه تمدید حضور نیروهای روسیه در تاجیکستان امضا نشده است.

این در حالی است که دمیتری مدودف، رئیس جمهور روسیه، ضمن دیدار از تاجیکستان در پاییز سال گذشته گفته بود که در سه‌ماهه اول سال ۲۰۱۲ جانب‌ها موافقت‌نامه‌ای در باره تمدید مدت حضور نیروهای این کشور در تاجیکستان برای ۴۹ سال آینده امضا خواهند کرد.

وزیر خارجه روسیه گفت، پیش‌نویس توافق‌نامه در این زمینه در حال بررسی قرار داشته و پرزیدنت رحمان به نهادهای ذیربط کشورش دستور تسریع این روند را داده است. روسیه نیز برای حل سریع این مسئله تلاش می‌کند.

تاجیکستان و روسیه از افشای مسائل مورد بحث طرفین خودداری کردند.

در همین حال کارشناسان می‌گویند امکان دارد شرط و شروط تاجیکستان برای استقرار پایگاه نظامی روسیه در این کشور برای روسیه قابل قبول نباشد.

از جمله، ممکن است تاجیکستان خواستار کاهش یا لغو عوارض گمرکی برای سوخت صادراتی روسیه به تاجیکستان شده باشد.

از سوی دیگر، سفیر تاجیکستان در روسیه در هفته جاری اشاره‌ کرده بود کشورش در صدد است برای اجاره پایگاه نظامی از روسیه ۳۰۰ میلیون دلار یا معادل این مبلغ کمک‌های نظامی درخواست کند. اما روسیه امیدوار است برای این پایگاه نظامی پول کمتری پرداخت کند.

در حال حاضر در تاجیکستان، ۷۵۰۰ سرباز و افسر روسیه در سه پادگان در حومه شهر دوشنبه و شهرهای کولاب و قرغانتپه مستقر هستند.

سرگی لاوروف ضمن صحبت در مورد حضور نیروهای روسیه در تاجیکستان، به تجلیل از پانزدهمین سالگرد امضای موافقت‌نامه صلح تاجیکان اشاره‌ کرده و گفت که روسیه در برقراری صلح در تاجیکستان نقش کلیدی داشت.

آقای لاوروف به مسائل امنیتی منطقه پس از خروج نیروهای آمریکا و ناتو از افغانستان اشاره‌ کرده و گفت که این امر می‌تواند در امنیت منطقه اثر منفی داشته باشد، زیرا به گفته او نیروهای افغانستان برای تأمین امنیت کشور آماده نیستند.

روابط تاجیکستان با ازبکستان

وزیر خارجه روسیه گفت که تاجیکستان و ازبکستان از شریکان راهبردی روسیه محسوب شده و به این دلیل، این کشور به سردی روابط میان آن‌ها بی‌تفاوت نیست.

به اعتقاد سرگی لاوروف، مشکلات و اختلاف نظرهای تاجیکستان و ازبکستان باید از طریق گفتگو و مذاکرات حل شوند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آرکادی دوبنف به نقش میانجیگری روسیه در حل مخالفت‌های تاجیکستان و ازبکستان تردید کرد

او گفت: "ما از دو طرف قاطعانه دعوت می‌کنیم تا مذاکرات را شروع کنند. همان طوری که تاجیکستان می‌گوید، گفت‌وگوهای جداگانه انجام شده، اما مذاکرات فراگیر هنوز آغاز نشده است. باید کشورهایی که می‌خواهند با تاجیکستان و ازبکستان همکاری‌های بیشتری داشته باشند، در این زمینه مساعدت کنند."

اما آرکادی دوبنف، کارشناس مسائل منطقه‌ای آسیای مرکزی به نقش میانجیگری روسیه در حلّ اختلاف‌های تاجیکستان و ازبکستان تردید کرد.

به گفته آقای دوبنف، روسیه برای میانجیگری میان تاجیکستان و ازبکستان از امکانات مالی و نفوذ قابل ملاحظه برخوردار نیست.

او گفت: "سرگی لاوروف دو کشور را به مذاکرات دعوت می‌کند. وقتی کشوری دعوت می‌کند، برای حل مشکل وسیله دیگری ندارد. اگر آمریکا میانجیگری کند، ممکن است ازبکستان قبول کند. معلوم نیست که بتوان ازبکیستان را برای ازسرگیری انتقال گاز به تاجیکستان وادار کرد."

تعهدات روسیه برای همکاری‌های اقتصادی

وزیر خارجه روسیه در مورد توسعه همکاری‌های اقتصادی، از جمله ساخت نیروگاه‌های آبی در تاجیکستان گفت روسیه متعهد شده است در تاجیکستان سه نیروگاه متوسط بنیاد کند.

آقای لاوروف گفت که شروع این طرح‌ها به تنظیم برخی جنبه‌های فعالیت نیروگاه "سنگتوده ۱"، از جمله صدور نیروی برق این نیروگاه به خارج از کشور بستگی دارد.

نیروگاه "سنگتوده ۱" با سرمایه روسیه بنیاد شده و آن کشور ۷۵ درصد سهام نیروگاه را در اختیار دارد.

به گفته کارشناسان، روسیه به تعهدات خود در سال ۲۰۰۴ برای وارد کردن بیش از ۱ میلیارد دلار سرمایه به اقتصاد تاجیکستان استوار نمانده است.

افزون بر این، روسیه در دو سال اخیر نرخ عوارض گمرکی مواد سوخت صادراتی به تاجیکستان را بارها بالا برده که در نتیجه بهای بنزین و گازوئیل در تاجیکستان در دو سال اخیر ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است.

همه‌ساله، بیش از یک میلیون نفر از اتباع تاجیک برای دریافت کار به روسیه رفته و مبالغی که سالیانه از مهاجران تاجیک در روسیه به تاجیکستان وارد می‌شود، از بخش درآمد بودجه دولتی این کشور بیش‌تر بوده است.