حضور نظامی آمریکا در ژاپن کاهش می‌یابد

تفنگداران دریایی آمریکا در اوکیناوا حق نشر عکس AFP
Image caption براساس توافق اخیر آمریکا و ژاپن نیمی از تفنگداران دریایی آمریکایی از اوکیناوا به خارج منتقل می شوند

آمریکا چند هزار تن از نظامیان مستقر در ژاپن را از این کشور خارج می کند.

روز جمعه، ۸ اردیبهشت (۲۷ آوریل)، وزیران دفاع و امور خارجه ایالات متحده و ژاپن در اطلاعیه مشترکی اعلام کردند که براساس توافقی که بین دو طرف به دست آمده، حدود نیمی از نوزده هزار تفنگدار دریایی آمریکا مستقر در جزیره اوکیناوای ژاپن از این کشور خارج می شوند و به پایگاه های آمریکایی در نقاط دیگر انتقال می یابند.

در این اطلاعیه آمده است که تصمیم به انتقال این گروه از نظامیان آمریکایی براساس نیاز به برخورد با "فضای امنیتی متحول" در منطقه آسیا و اقیانوس آرام صورت گرفته است.

توافق دفاعی جدید دو کشور به جابجایی نیروهای آمریکایی در داخل ژاپن نیز منجر خواهد شد و دو طرف گفته اند که احتمال دارد برنامه جاری در مورد انتقال واحد تفنگداران مستقر در پایگاه هوایی فوتما، در استان اوکیناوا مورد بازنگری قرار گیرد.

این پایگاه ها که زمانی برای مقاصد دفاعی ضروری تشخیص داده می شد اینک در یک محله مسکونی پر جمعیت واقع شده و پیشنهاد جابجایی آن به مناطق کم جمعیت تر ژاپن مدتهاست که مطرح بوده است.

به خصوص، در چند مورد که نظامیان آمریکایی مستقر در این پایگاه مرتکب جرایم جدی در منطقه شدند، ساکنان محل با برگزاری تظاهراتی، به ادامه حضور آنان در این جزیره اعتراض کردند.

در بیانیه مشترک وزیران دفاع و خارجه دو کشور آمده است که جابجایی پایگاه های موجود در ژاپن موضوعی برای بررسی است اما براساس توافق کنونی، قرار است نه هزار تفنگدار دریایی مستقر در اوکیناوا، همراه با خانواده های آنها از این محل به پایگاه هایی در خارج ژاپن، از جمله گوام، استرالیا و هاوایی انتقال یابند.

جزیره گوام واقع در غرب اقیانوس آرام یکی از سرزمین های تابعه ایالات متحده و از پایگاه های نظامی مهم آمریکا در خارج از سرزمین اصلی این کشور است.

حق نشر عکس wiki
Image caption اکثر نظامیان منتقل شده از ژاپن در پایگاه‌های آمریکا در گوام مستقر خواهند شد

در مورد دلیل انتقال تفنگداران دریایی از اوکیناوا، بیانیه مشترک دو کشور گفته است که توزیع جغرافیایی گسترده تر نیروها از "لحاظ برخورداری از توانایی عملیاتی انعطاف پذیرتر و از نظر سیاسی پایدارتر" لازم شناخته شده است.

احتمالا حدود پنج هزار تن از نه هزار تفنگدار دریایی در گوام مستقر خواهند شد و بقیه به پایگاه های دیگر انتقال خواهند یافت.

قرار است یوشیهیکو نودا، نخست وزیر ژاپن، هفته آینده برای ملاقات با باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، به واشنگتن سفر کند و انتظار می رود تاثیر تحولات اخیر بر همکاری های دفاعی دو کشور در این دیدار مورد گفتگو قرار گیرد.

تعهدات دفاعی

حضور نظامی آمریکا در ژاپن حاصل "پیمان همکاری و امنیت متقابل" بین دو کشور است که طبق آن، ایالات متحده تعهداتی را در قبال دفاع از امنیت ژاپن برعهده گرفته است.

این پیمان در سال ۱۹۶۰ به امضا رسید و جانشین "پیمان امنیتی" دو جانبه شد که در سال ۱۹۵۱ و هنگام امضای قرارداد صلح و پایان رسمی "اشغال نظامی ژاپن" توسط آمریکا و اعاده کامل حاکمیت به دولت آن کشور منعقد شده بود.

در حالیکه پیمان سال ۱۹۵۱ اختیارات دولت ژاپن در ایجاد توانایی نظامی را محدود کرده و برنامه های دفاعی این کشور را تحت نظارت ایالات متحده و این کشور را مسئول دفاع از ژاپن قرار می داد، پیمان سال ۱۹۶۱ بر اساس مسئولیت دفاعی مشترک هر دو طرف شکل گرفت.

حق نشر عکس AP
Image caption پیمان امنیتی آمریکا و ژاپن بخشی از مسئولیت دفاع از ژاپن را بر عهده آمریکا قرار می دهد

در این پیمان، ایالات متحده ملزم شده است در صورت لزوم، در همکاری نزدیک با نیروهای دفاعی ژاپن، از این کشور در برابر حملات دریایی، موشکی و هوایی حمایت کرده و همچنین، امکانات مناسب را برای کنترل رفت و آمد هوایی، امنیت ارتباطات و امدادرسانی در حوادث غیرمترقبه در اختیار طرف ژاپنی قرار دهد.

برای این منظور، دولت ژاپن پایگاه هایی را در اختیار نیروهای آمریکایی قرار داده که مهمترین آنها، در جزیره اوکیناوا ایجاد شده است.

تا سال 1972 اداره امور این منطقه نیز در اختیار نظامیان آمریکایی بود اما در آن سال، به خصوص با رشد محله های مسکونی در اطراف پایگاه، این وظیفه به دولت زاپن محول شد.

تعداد نظامیان آمریکایی مستقر در ژاپن به حدود سی و شش هزار نفر می رسد که حدود پنج هزار غیرنظامی وابسته به وزارت دفاع ایالات متحده را هم باید به این رفم افزود.

نظامیان آمریکایی عمدتا در قرارگاه ناوگان هفتم در یوکوسوکا، پایگاه های هوایی و قرارگاه واحدهای تفنگداران دریایی در اوکیناوا استقرار یافته اند.

در سال های اخیر، حضور نظامی آمریکا در ژاپن فارغ از انتقاد و اعتراض نبوده و اگرچه گفته می شود که اکثر مردم ژاپن از همکاری دفاعی با ایالات متحده حمایت می کنند، اما کسانی نیز شمار نظامیان آمریکایی در ژاپن را لازم نمی دانند.

به خصوص تمرکز تفنگداران آمریکایی در مناطق مسکونی اوکیناوا همراه با گزارش هایی از تخلفات جدی نظامیان، باعث ناخرسندی ساکنان محل شده که در سال های اخیر، دولت را برای خارج کردن یا دست کم کاهش تعداد این افراد تحت فشار قرار داده اند.

در عین حال، از آنجا که از زمان خاتمه جنگ دوم جهانی، ژاپن محدودیت های عمده ای را در زمینه وسعت و فعالیت ارتش وضع کرده، همکاری نزدیک نظامی با ایالات متحده برای حفظ امنیت این کشور لازم شمرده می شود.