تعطیلی آخرین رآکتور و آینده هسته‌ای مبهم ژاپن

حق نشر عکس Reuters
Image caption ساکنان مناطق اطراف نیروگاه فوکوشیما، بعد از زمین لرزه و سونامی، ناگزیر شدند محل زندگی خود را ترک کنند

با توقف فعالیت آخرین راکتور هسته‌ای ژاپن، در روز شنبه، پنجم ماه مه، تردیدها نسبت به آینده انرژی هسته‌ای در این کشور بیشتر می‌شود.

از زمان زمین‌لرزه و سونامی مهیب ژاپن در مارس سال ۲۰۱۱ میلادی، ساکنان مناطقی از ژاپن که میزبان نیروگاه‌های هسته‌ای هستند، خواهان توقف کامل فعالیت آنها شده‌اند.

از آن زمان تاکنون، هر یک از ۵۴ نیروگاه هسته‌ای ژاپن که فعالیت خود را برای تعمیرات سالانه معمول متوقف کرده، برای همیشه خاموش مانده است. آخرین راکتور هسته‌ای این کشور نیز امروز شنبه، پنجم ماه مه، تعطیل می‌شود.

نیروگاه برق کاشیوازاکی-کاریوا، آخرین نیروگاه هسته‌ای ژاپن بود که در روزهای پایانی ماه مارس تعطیل شد.

این نیروگاه زمانی احداث شد که ژاپن به آینده انرژی هسته‌ای امیدوار بود و نام آن، به عنوان بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای جهان از نظر ظرفیت تولید، در فهرست کتاب رکورهای گینس ثبت شد.

با فعالیت هفت راکتور این نیروگاه که در گستره وسیعی از سواحل ژاپن احداث شده‌اند، برق در خطوطی که تا توکیو، در سوی دیگر ژاپن کشیده شده‌اند، جریان می‌یافت.

این راکتورها می‌توانند تا یک پنجم نیازهای برق کلان‌شهر توکیو و مناطق حومه‌ای آن را تامین کنند. اما ظرفیت قابل توجه آنها نتوانسته است تصمیم‌گیران ژاپن را به فعال نگه داشتنشان راضی کند.

کارفرمای بزرگ

تا قبل از زمین‌لرزه و سونامی ژاپن در روز ۱۱ مارس سال ۲۰۱۱ میلادی، ۳۰ درصد برق مصرفی ژاپن با انرژی هسته‌ای تامین می‌شد، اما با تعطیل تدریجی نیروگاه‌های هسته‌ای در یک سال گذشته، این کشور ناچار شده است برای تامین انرژی مورد نیاز، میزان واردات ال‌ان‌جی (گاز طبیعی مایع) و نفت خام را افزایش دهد.

ساکنان آن دسته از شهرهای ژاپن که در نزدیکی نیروگاه‌های هسته‌ای هستند، بعد از حادثه‌ای که با جاری شدن سونامی در فوکوشیما رخ داد، از این که در فاجعه طبیعی دیگری گرفتار شوند، دچار وحشت شدند، اما اندکی بعد دریافتند که تعطیلی هر یک از نیروگاه‌های هسته‌ای، به قیمت بیکار شدن تعداد قابل توجهی از آنها انجام می‌شود.

نزدیک به ۱۰ هزار نفر فقط در نیروگاه کاشیوازاکی-کاریوا مشغول به کار بوده‌اند و برای اشتغال به کار دوباره این افراد در مناطق اطراف نیروگاه فرصت‌های شغلی زیادی وجود ندارد.

حتی گفته می‌شود که کم بودن فرصت‌های شغلی، دلیل پافشاری تصمیم‌گیران برای احداث نیروگاه هسته‌ای در منطقه بوده است.

اعتماد از دست رفته

هیروشی آیدا، شهردار کاشیوازاکی می‌گوید: "ما زندگی خود را در کنار نیروگاه هسته‌ای ساخته بودیم، چون گفته می‌شد که این همزیستی، بی‌خطر و مطمئن است. اما با آنچه رخ داد، فهمیدیم که شاید چندان هم بی‌خطر نباشد."

او اضافه کرد: "اعتماد ما به دولت و مدیران نیروگاه از دست رفته است."

با وجود تلاش‌های دولت ژاپن برای کسب دوباره این اعتماد، نیروگاه‌های هسته‌ای یکی پس از دیگری تعطیل شده‌اند و مذاکرات دولتی‌ها با مقامات محلی برای از سر گرفتن فعالیت این نیروگاه‌ها بی‌نتیجه مانده است.

سرانجام، موج تعطیل نیروگاه‌ها در حال فرونشستن است و آخرین نیروگاه هسته‌ای ژاپن روز شنبه، پنجم ماه مه، در جزیره هوکایدو به دلیل تعمیرات، تعطیل می‌شود و به این ترتیب، برای اولین‌بار در بیش از ۴۰ سال اخیر، برق ژاپن از منبعی به جز نیروگاه‌های هسته ای تامین خواهد شد.

مقامات محلی ژاپن طبق قانون در این زمینه حق وتو ندارند، ولی در گذشته، همواره با آنها مشورت شده است و به نظر می رسد که دولت ژاپن نیز به دنبال نهایی کردن تصمیمات در این زمینه بر مبنای اجماع و نه اجبار است.

هرچند تصمیم دولت ژاپن به حمایت و پیروی از تصمیم مقامات و مردم محلی، افزایش قابل توجه واردات گاز و دیگر سوخت های فسیلی را در سال گذشته به دنبال داشت و باعث شد ژاپن با یکی از بزرگ‌ترین کسری بودجه‌های خود در طول تاریخ روبه‌رو شود.

دولت ژاپن توانست با حجم چشمگیر واردات منابع انرژی در یک سال گذشته، مانع وقوع خاموشی در کشور شود، هرچند قیمت برق، به‌ویژه برای بخش صنعت، افزایش چشمگیری داشت.

مطالب مرتبط