قادر قاسم: کنسولگری چین در بدخشان باز می‌شود

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption قادر قاسم، رئیس ولایت بدخشان، از افتتاح قریب‌الوقوع کنسولگری چین در این ولایت خبر داد

مقامات محلی در ولایت بدخشان می‌گویند که بزودی در قلمرو این ولایت کنسولگری چین افتتاح خواهد شد.

قادر قاسم، رئیس ولایت (استاندار) بدخشان، روز دوشنبه ۷ مه، در یک همایش که با شرکت تجار و بازرگانان محلی برگزار شد، گفت: "میان وزارت خارجه تاجیکستان و مقامات چین این مسئله حل خود را یافته و در حال حاضر جانب‌ها مشغول انجام رسمیات هستند."

آقای قاسم افزود که با افتتاح کنسولگری، تجار محلی امکان پیدا می‌کنند که روادید را در خود ولایت دریافت کرده و برای دریافت آن به شهر دوشنبه، پایتخت، نروند.

با این راه، تجار محلی می‌توانند پول و وقت زیادی را صرفه‌جویی کنند و امکان دارد بهای کالاهای وارداتی نیز کاهش یابد.

او در این همایش گفت: "در پیام رئیس جمهوری تاجیکستان به پارلمان در ماه گذشته یک هدف اصلی در سیاست داخلی کشور، رواج تجارت خصوصی و اقتصاد بازاری در کشور اعلام شده و افتتاح آتی کنسولگری چین در قلمرو بدخشان نیز در چارچوب این قصد به اجرا خواهد رسید."

نکته دیگری که در این همایش ابراز شد، ابتکار مقامات محلی برای تحت نظارت گمرک درآوردن کلیه پاسگاه‌های ادارات دیگر دولتی و برداشتن آن‌ها در مسیر راه اتومبیل‌رو کولمه-مرغاب-خاروغ بوده است.

طوری که اطلاع داده شد، در حال حاضر در این مسیر تقریباً ۱۲ پاسگاه فعالیت می‌کنند که از تاجران از ۵۰ تا ۲۰۰ دلار می‌ستانند.

وی همچنین افزود منبعد افرادی که از کشورهای خارجی به قلمرو بدخشان تجهیزات فنی وارد می‌کنند، از دادن هر گونه مالیات معاف می‌شوند. به باور او، چنین اقدامی به واردات بیشتر تجهیزات فنی، افزایش اشتغال و به پیشرفت اقتصاد ولایت کمک خواهد کرد.

بنا به اطلاع اداره آمار ولایت، در حال حاضر در قلمرو بدخشان تقریباً هیچ گونه کارخانه صنعتی فعال نیست. این در حالیست که در دوران شوروی تنها در شهر خاروغ، مرکز ولایت، تقریباً دوازده‌ کارخانه کوچک و بزرگ در سه بست فعالیت می‌کردند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مظفر مبارک‌شاه‌اف علت به ناکامی دچار شدن تلاش‌های تجار ولایت برای تأسیس کارخانه‌ها را به افزایش نرخ بهره بانک‌ها مربوط می‌داند

اما طوری که در همایش گفته شد، طی سال‌های اخیر تمام کوشش‌های تجار محلی برای تأسیس کارخانه‌ها یا دیگر مراکز تولیداتی مؤثر واقع نشده است.

مظفر مبارکشااف، یک تاجر محلی، علت به ناکامی دچار شدن تجار ولایت را به افزایش نرخ بهره بانک‌های محلی مربوط می‌داند.

وی افزود: "با مقدار کم وام‌ها، مهلت کوتاه بازپرداخت و بهره بلندشان که بانک‌های محلی پیشنهاد می‌کنند و در شرایط پامیر (بدخشان) و اثرات طبیعی و اقلیمی‌اش، در دوره کوتاه فعال ساختن کارخانه‌ها و تولید کالاها مشکل است."

ولی به باور عزیزشاه غریب‌شاه‌اف، رئیس شعبه "تاجیک‌صادرات‌بانک" در بدخشان، بسیاری از تاجران که به بانک‌ها مراجعه می‌کنند، از عادی‌ترین قواعد تهیه برنامه کاری خبردار نیستند و تصور زیادی ندارند که با وام بانکی چه کار خواهند کرد.

بای‌محمد علی‌بخش‌اف، رئیس اتحادیه کشاورزان و صاحبکاران بدخشان نیز بر این عقیده است که بنا بر دوری و کمبود هر گونه اطلاعات در بدخشان، تاجران محلی به دوره‌های آموزشی دائمی نیاز شدید دارند و پیشبرد فعالیتشان بدون دانش حرفه‌ای غیرممکن است.

تاجران محلی از مقامات خواسته اند که دولت در چنین منطقه‌های دور از مراکز صنعتی تاجیکستان، امثال بدخشان، برای توسعه تجارت سیاست ویژه‌ای داشته باشد.

عقب‌افتادگی تاجران محلی می‌تواند برای اقتصاد تاجیکستان زیانبار باشد. زیرا اقتدار اقتصادی چین و تجربه و فرهنگ غنی تجاری افغان‌ها امکان دارد در آینده فضای از نگاه اقتصادی فقیر بدخشان را برای تجار محلی تنگ کند.

تاجیکستان در قلمرو ولایت بدخشان با کشورهای افغانستان، چین و قرقیزستان هم‌مرز است. تا سال ۱۹۳۶ تجار افغان و چینی حق داشتند آزادانه به قلمرو بدخشان تاجیکستان وارد شده و معاملات تجاری انجام دهند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای علی‌بخش‌اف بر آن عقیده است که بنا بر دوری و کمبود اطلاعات در بدخشان، صاحبکاران محلی به دوره‌های آموزشی دائمی در زمینه تجارت نیاز دارند

سپس، مرز شوروی با این دو کشور بسته شد و تا دوران "پرسترویکا" هیچ گونه ارتباط مرزی وجود نداشت. در دوران شوروی، ولایت بدخشان تاجیکستان بیشتر مواد مورد نیاز اولیه و کالاهای مهم را تنها از قرقیزستان وارد می‌کرد.

بدخشان را با استان اوش قرقیزستان راهی موسوم به "راه بزرگ پامیر" متصل می‌کند و میان این دو استان همکاری تنگاتنگ اقتصادی در گذشته رایج بود.

ولی، به گفته کارشنسان محلی، بعد از افتتاح گذرگاه با چین، کشور دیگر همسایه، اوش به عنوان شریک اقتصادی نقش خود را بتدریج از دست می‌دهد. حالا روابط ترابری و اقتصادی با چین و افغانستان توسعه یافته است.

تاجران محلی می‌گویند که همکاری اقتصادی با قرقیزستان برای سازمان‌های تجاری بدخشان آسان‌تر بود، ولی برای همکاری با چین تجار محلی به افزایش دانش خود در زمینه تجارت بین‌المللی نیاز دارند.

فعلاً چین با فعال شدن گذرگاه "کولمه" به یکی از بزرگ‌ترین کشورهای واردکننده کالاهای مختلف به تاجیکستان مبدل شده است.

ولی با وجود این، به گفته برخی از کارشناسان محلی، باز شدن این راه نیز هنوز در قیمت کالاها در قلمرو ولایت تأثیر چشمگیری نگذاشته است.

در ولایت بدخشان حالا کنسولگری افغانستان فعالیت می‌کند که در افزایش روابط اقتصادی و فرهنگی میان دو کشور نقش مؤثری داشته است.