شورای علما 'رشوده‌دهی' برای سهمیه سفر حج را محکوم کرد

حق نشر عکس AFP
Image caption در گذشته از وجود موارد فساد در جریان تدارکات برای سفر زایران تاجیک به حج گزارش شده بود

شورای علمای دین مرکز اسلامی تاجیکستان با صدور فتوایی، آن چه را که فساد در امور عبادت می‌نامد، محکوم کرده است.

ضمن اعلام این فتوا در مساجد تاجیکستان تأکید شده است که این فتوا عمدتاً به انجام سفر زایران حج ربط دارد که معمولاً برای دریافت سهمیه سفر حج به دادن رشوه وادار می‌شوند.

تأکید شده است که زیارت سفر حج با دادن رشوه پذیرفته نمی‌شود.

عطاالله قاسم‌اف، سخنگوی مرکز اسلامی تاجیکستان، روز پنج‌شنبه‌ ۱۰ مه به بی‌بی‌سی گفت که علمای مرکز اسلامی در این فتوا با تکیه به سوره‌های قرآن از "لعنت خدا" به افرادی که رشوه می‌دهند و می‌گیرند و نفرانی که در این امر میانجیگری می‌کنند، یادآور شده‌اند.

در متن این فتوا از جمله آمده است: "انجام این عبادت بزرگ نباید با راه رشوه دادن صورت بگیرد و بر متصدیان امور حج نیز گرفتن رشوه از دیدگاه شریعت گناه کبیره می‌باشد."

در پایان متن این فتوا تأکید شده است: "مرکز اسلامی تاجیکستان جهت خالصانه انجام گرفتن این فریضه الهی امیدوار است که مردم و متصدیان امور حج دستورات و توصیه‌های خداوند و رسولش را در رفتار و کردارشان تطبیق و عملی می‌گردانند."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در فتوای شورای علمای دین آمده است که رشوه‌دهنده، رشوه‌گیرنده و افراد میانجی به لعنت خدا گرفتار هستند

در نماز جمعه هفته گذشته در برخی از مساجد تاجیکستان این فتوا از سوی امام خطیبان قرائت شده و در توضیح آن تأکید شده است که این سند عمدتاً به موضوع سفر حج ارتباط دارد.

به گفته صاحب‌نظران، در چند سال اخیر موارد رشوه‌ستانی در جریان تدارکات سفر حج به خاطر دریافت سهمیه زیاد مشاهده شده است.

از جمله، سال گذشته رسانه‌ها از بازداشت معاون رئیس یکی از ناحیه‌های ولایت ختلان و رئیس اداره دین در این ولایت به اتهام رشوه‌ستانی در امور انجام سفر حج گزارش داده بودند.

این در حالیست که عبدالرحیم خالق‌اف، رئیس کمیته دین دولت تاجیکستان، در گذشته وجود چنین موارد را تأیید کرده و اظهار داشته بود که برای رفع این "ظهورات نامطلوب" اقداماتی در نظر خواهد گرفت.

مسئولان بخش تشکیل سفر حج در کمیته دین تاجیکستان می‌گویند که این نهاد سهمیه‌ها را میان ناحیه‌های کشور تقسیم می‌کند و مسئولان حکومت محلی به ثبت اسامی علاقه‌مندان سفر حج موظف شده‌اند.

تاجیکستان در سال‌های اخیر از وزارت حج عربستان سعودی همه‌ساله ۵۵۰۰ سهمیه برای زایران را دریافت می‌کرد. در سال جاری این رقم به شش هزار سهمیه رسیده است.

مسئولان کمیته دین می‌گویند که وزارت حج عربستان سعودی با افزایش بیشتر مقدار سهمیه‌ها برای تجایکستان موافقت نکرده است.

ولی به ادعای محب‌الله قربان، سردبیر سایت اینترنتی حزب نهضت اسلامی تاجیکستان، چنین احتمال نیز وجود دارد که تاجیکستان مقدار بیشتر سهمیه‌ها را از عربستان سعودی درخواست نکرده است.

آقای قربان با مسئولان وزارت حج عربستان سعودی در تماس شده و از آن‌ها نامه‌ای دریافت کرده است که در آن گفته می‌شود تاجیکستان تنها همین مقدار سهمیه خواسته است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در چند سال اخیر نقض آزادی‌های مذهبی به موضوع داغی در جامعه تاجیکستان تبدیل شده است

صاحب‌نظران می‌گویند که در صورت افزایش مقدار سهمیه‌ها برای زایران تاجیک، موارد فساد در این امور از بین خواهد رفت. زیرا تعداد نیازمندانی که همه‌ساله قصد سفر حج دارند، از مقدار سهمیه‌های فعلی چندان بیشتر نبوده است.

در همین حال، عطاالله قاسم‌اف، سخنگوی مرکز اسلامی تاجیکستان، سر و صداها در باره تنظیم مراسم تشییع جنازه از سوی این نهاد را توضیح داد. به گفته وی، شورای علمای دین تاجیکستان در این زمینه نیز فتوایی صادر کرده است.

طبق این فتوا پیشنهاد شده است که زمان موعظه در مراسم تشییع جنازه کوتاه‌تر کرده شود. به گفته وی، موعظه در این مراسم کاملاً منع نشده است.

از سوی دیگر، پیشنهاد شده است که در مراسم تشییع جنازه روحانیونی شرکت کنند که از محل زیست فرد درگذشته هستند. آقای عطاالله افزود: "ولی این نکته نیز به معنی حتمی نبوده و وصیت خود متوفی نیز مهم است."

ضمناً، در چند سال اخیر فعالان حقوق بشر از محدودیت‌ها و تقویت کنترل دولت بر امور مذهبی در تاجیکستان اظهار نظر می‌کنند. تصویب قانون تنظیم مراسم و مسئولیت والدین در تربیت فرزندان از چنین تلاش‌های دولت در این زمینه ارزیابی می‌شوند.

قطع فعالیت برخی از مساجد، منع حضور جوانان زیر ۱۸ سال و زنان در مسجد، محدودیت‌ها در پوشش لباس مذهبی و داشتن ریش برای مردها، را فعالان حقوق بشر نمونه‌هایی از نقض حقوق مذهبیان می‌دانند، هرچند مقامات این ادعا را رد می‌کنند.

مطالب مرتبط