چرا مذاکرات وین تعیین کننده است؟

حق نشر عکس Reuters

‎نشست دو روزه میان مقامات ایران و آژانس بر سر مسا‫ئل باقیمانده و "ابعاد نظامی" برنامه هسته ای ایران، پشت درهای بسته از امروز آغاز شد‫.

هرمان ناکارتس، بازرس ارشد آژانس که در ماههای ژانویه و فوریه سالجاری میلادی به ایران سفر کرده بود با علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس این مذاکرات را انجام خواهند داد‫.

‎آقای سلطانیه با لبخند همیشگی اش از اتومبیل ‫پیاده شد ولی حرف زیادی برای گفتن نداشت یا نخواست چیزی بگوید. وی فقط به این جمله بسنده کرد که "مذاکرات از ساعت ده صبح آغاز می شود و هیچ نکته دیگری نمی گویم."

‎ اما هرمان ناکارتس با صورتی جدی و درخواستی صریح در مقابل خبرنگاران قرار گرفت‫. او گفت این گفتگوها بر سر دسترسی به افراد و اسناد و دسترسی به سایت هاست‫. وی همچنین به موضوع دیگری اشاره کرد‫: "شفافیت بر سر ابعاد نظامی برنامه هسته ای ایران‫."

یک منبع نزدیک به آقای ناکارتس به من گفت بعید می داند که جزییات خاصی از این مذاکرات به طور علنی مطرح شود مگر آنکه دستاورد شگفت آوری در مذاکرات به دست آید‫. البته بعید است که حتی چنین دستاوردی هم منجر به برگزاری یک کنفرانس خبری شود چرا که عرف دیپلماتیک حاکم بر این گونه مذاکرات اقتضا می کند که نتایج مذاکرات در سطح عالی آژانس بررسی شود‫. با همه اینها انتظار می رود که ایران به نوعی بر سر دسترسی آژانس به برخی اماکن به ویژه سایت نظامی پارچین گشایشی ایجاد کند‫.

‎ اگرچه ایران به موجب قوانین بین المللی، اجباری به صدور اجازه برای دسترسی به سایت های غیرهسته ای اش ندارد و این امر شامل تمامی اعضای آژانس می شود اما ایران برای اعتماد سازی بر سر برنامه هسته ای اش که همواره بر صلح آمیز بودنش تاکید کرده به شدت نیازمند نشان دادن علایم حسن نیت و همکاری است‫.

آنچه مذاکرات وین را بیش از پیش مهم ساخته آن است که مذاکرات ماه گذشته در استانبول از سوی همه طرفها موفقیت آمیز توصیف شد‫. ۹ روز دیگر دور بعدی مذاکرات ایران با گروه پنج به علاوه یک در بغداد برگزار خواهد شد‫. نگاه بازیگران جهانی به این دلیل روی مذاکرات جاری در وین تمرکز ویژه ای پیدا کرده کرده که برای رویکرد و فضای مذاکرات بغداد تعیین کننده خواهد بود‫.

‎از دید ناظران غربی اگر مذاکرات جاری در وین به نتیجه قابل قبولی نرسد آنگاه این برداشت تقویت می یابد که ایران به دنبال خریدن زمان از طریق بازی با اهرم مذاکرات است‫.

برخی منابع خبری و تحلیلی این ادعا را مطرح کرده اند که شاید یک دلیل عدم صدور اجازه دسترسی به سایت نظامی پارچین آن باشد که ایران در حال پاکسازی آن سایت از فعالیت های گذشته است‫. این ادعا از طرف سخنگوی وزارت خارجه ایران یک شوخی توصیف شد‫. اما یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس یک ماه پیش اعلام کرد که شواهدی در دست است که نشان می دهد فعالیت هایی در پارچین در حال انجام است و به گفته وی دسترسی به پارچین هرچه زودتر مهیا شود بهتر است‫.

نمی توان گفت که این مذاکرات تا چه حد انتظارات را برآورده خواهند کرد ولی نکته مسلم این است که اثر تعیین کننده این مذاکرات روی نشست بغداد دیگر اجازه دست خالی برگشتن های دی‫پلمات ها را نمی دهد مگر آنکه اولویت ها تغییر فاحشی کرده باشند.

مطالب مرتبط