دشواری‌های لغو دیدارهای رسمی زرداری در نشست ناتو

Image caption هم باراک اوباما و هم اندرس فو راسموسن نخواستند که با آصف علی زرداری دیدار کنند

لغو دیدار آندرس فو راسموسن، دبیرکل ناتو با آصف‌علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان و قرار نگرفتن دیدار با آقای زرداری در برنامه های باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پاکستان غیرمنتظره و دشوار تمام شده است.

هدف اصلی سفر دور و دراز هیات بلندپایه پاکستان به آمریکا دیدار با آقای اوباما و تبیین موضع پاکستان در قبال رویدادهای اخیر منطقه در حاشیه نشست شیکاگو بود. اما جو حاکم بر کنفرانس، پاکستان را در انزوا قرار داده است.

با این که دبیرکل ناتو علت لغو دیدار از پیش برنامه‌ریزی‌شده خود با رئیس‌جمهور پاکستان را تاخیر در پرواز آقای زرداری از لندن به شیکاگو خواند و آقای اوباما هم ماموریت این گفت‌وگو را به هیلاری کلنتون، وزیر امور خارجه سپرد، این رفتار در پاکستان توهین‌آمیز تلقی می‌شود.

بزرگترین کنفرانس ناتو با شرکت سران بیش از ۶۰ کشور عضو و متحد این پیمان، دیروز در شهر شیکاگو در آمریکا برای دو روز برگزار شد. تصمیم‌گیری درباره سرنوشت افغانستان بعد از سال ۲۰۱۴ میلادی که نیروهای ناتو به وطن بازخواهند گشت، از مسائل اصلی مورد بحث در این اجلاس است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption باراک اوباما ماموریت گفتگو با رئیس جمهوری پاکستان را به هیلاری کلینتون واگذار کرد

پاکستان "بزرگ‌ترین متحد خارج از ناتو" برای آمریکاست. اما واشنگتن از کشوری که این عنوان را برایش قائل شده و سالانه تا یک میلیارد دلار کمک مالی هم می‌دهد، انتظار نداشت دست به اقداماتی بزند که برای ماموریت ناتو در منطقه دردسرآفرین باشد.

انتظار رهبران ناتو از پاکستان این بود که پیش از سفر رئیس‌جمهور زرداری، دست‌کم خطوط تدارکاتی ناتو در پاکستان را بازگشایی کند.

شش ماه است که پاکستان نتوانسته است جنجال بستن مسیرهای تدارکاتی حیاتی ناتو به افغانستان را یکسره کند و هزاران کامیون حامل مواد تدارکاتی ناتو در خاک این کشور گرفتار شده‌اند.

به‌دنبال کشته شدن ۲۴ سرباز پاکستانی در حمله هوایی ناتو در نزدیکی مرز با افغانستان، ارتش پاکستان این مساله را چنان سیاسی کرده است که اکنون به‌رغم اراده رهبران سیاسی و نظامی به حل آن، این امر اجرایی نمی‌شود.

'محاسبات اشتباه'

نجم سیتی، تحلیلگر شناخته‌شده پاکستانی هم ارتش نیرومند و دولت دموکراتیک پاکستان را در ایجاد این وضعیت مقصر می‌داند.

آقای سیتی به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید که دولتمردان پاکستانی از برگ‌های برنده‌ای که در دست‌دارند، خیلی بد کار گرفتند.

این کارشناس سیاسی به "محاسبات اشتباه" ارتش اشاره می‌کند و می‌گوید که این حالت پاکستان را در معادلات جهانی مربوط به منطقه در ضعیف‌ترین جایگاه قرار داده است.

او می‌گوید: "اشتباه خطرناک‌ ما بستن پیمان استراتیژیک با آمریکا و همزمان پناه دادن به شبکه حقانی است که علیه آمریکا می‌جنگد."

آقای سیتی می‌گوید که ارتش پاکستان می‌توانست خیلی زودتر از برگزاری نشست شیکاگو، حمله ناتو به پاسگاه‌های "سلاله" را که در نوامبر پارسال روی داد و جان ۲۴ سرباز را گرفت، حل‌وفصل کند و با دست پر به این کنفرانس مهم جهانی نماینده بفرستد و از این انزوا خودداری کند.

اما او می‌گوید: "دنباله‌دار کردن این مساله، بردنش به پارلمان که احزاب استفاده‌های مختلف از آن می‌کنند، افزایش مالیات از هر کامیون از ۲۵۰ دلار به ۵ هزار دلار، پافشاری به عذرخواهی و قطع حملات هواپیماهای بدون سرنشین، شرایط سختی است که باعث شده رهبران ما در اجلاس ناتو به حاشیه رانده شوند. این بدون شک به زیان پاکستان است."

تغییر سیاست پاکستان؟

با وجود این کش و قوس دیپلماتیک، ناتو برای پایان موفقیت‌آمیز ماموریتش در افغانستان می‌گوید که به کمک پاکستان نیازمند است و راهی جز جلب پشتیبانی پاکستان از روند آشتی ملی به چشم نمی‌خورد.

با این حال، عمر داوودزی، سفیر افغانستان در اسلام‌آباد و نیز منابع نزدیک به مرکز قدرت در پاکستان می‌گویند که دولت این کشور دیگر از سیاست بازگرداندن دوباره طالبان به قدرت کامل در افغانستان دست برداشته ‌و تا حدی با سیاست آمریکا در قبال افغانستان همسو شده است.

به گفته این منابع، اسلام‌آباد برای تامین منافعش در افغانستان، خواهان شامل کردن طالبان در جریان اصلی قدرت در افغانستان است نه تلاش برای تصرف کامل قدرت.

نشست شیکاگو اما فرصت مناسبی برای توضیح دیدگاه‌های پاکستان درباره افغانستان بود، اما حتی اگر در پایان کنفرانس آقایان اوباما و راسموسن از رئیس‌جمهور زرداری دلجویی هم بکنند، به‌نظر ناظران پاکستانی، رهبران این کشور نتوانسته‌اند نقش موثری در این کنفرانس بازی کنند.

مطالب مرتبط