جمهوری آذربایجان میزبان جشن موسیقی و آواز تلویزیون‌های اروپا

حق نشر عکس .
Image caption رشاد هاشم اف، جاز نواز آذری

رشاد هاشم اف یکی از نوازندگان معروف جمهوری آذربایجان می گوید که با این که موسیقی جاز در بخشی از دوره اتحاد جماهیر شوروی یک سبک موسیقی ممنوع بود، باکو زمانی استودیوی جاز اتحاد شوروی محسوب می شد.

در حالی که گروه موسیقی او در یک اتاق زیر زمین آهنگهای خود را تمرین می کنند، رشاد در خصوص تفاوتهای جاز آذری و آمریکایی توضیح می دهد.

او با نوازش کی بورد خود تفاوتهای دو سبک جاز را هم نشان می دهد، سبک آمریکایی قدری تندتر و سبک آذری قدری آرامتر و در کلید مینور نواخته می شود.

در دوره اتحاد جماهیر شوروی علی رغم سیاستهای تند مقامات کمونیست، چند نوازنده جاز سرشناس در باکو پرورش یافتند.

اما اکنون، بیست سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، این شهر بار دیگر در خط مقدم برخورد میان موسیقی و سیاست قرار گرفته است.

جاز دیگر در جمهوری آذربایجان ممنوع نیست، اما بسیاری می پرسند که آیا این کشور که سابقه خوبی از لحاظ رعایت حقوق بشر ندارد، جای مناسبی برای میزبانی مسابقه موسیقی و آواز تلویزیون‌های اروپا، موسوم به یوروویژن هست یا نه.

برخی روزنامه نگاران و مدافعان حقوق بشر یادآوری کرده اند که ترانه جمهوری آذربایجان که سال گذشته برنده مسابقه شد، "دویدن با ترس" بود.

آنها می گویند که هر کس علیه دولت سخن گوید باید از ترس فرار کند.

جبار ساوالانی یک فعال دانشجویی است که نمی ترسد اما خیلی عصبانی است. او سال گذشته در صفحه فیس بوک خود خواستار یک اعتراض شهروندی به سبک اعتراضات خیابانی بهار عربی شد.

پلیس فردای آن روز جبار را بازداشت کرد، کتک زد و به اتهام داشتن مواد مخدر -که او آنرا رد می کند- به مدت یک سال زندانی کرد.

جبار ساوالانی جوانترین زندانی "عقیده" مورد حمایت سازمان عفو بین الملل شد و نهایتا پس از یک کمپین طولانی آزاد شد.

او در سر نهار در یک کبابی در باکو می گوید که به نظر او یک حکومت مستبد مثل حکومت آذربایجان نباید به عنوان میزبان مسابقه یوروویژن انتخاب شود.

حق نشر عکس .
Image caption تخریب خانه های قدیمی در باکو ادامه دارد

"ما به همه جهان خواهیم گفت که اینجا چه بسیارند افرادی که برای عقاید خود به زندان انداخته شده اند."

اما جبار به این زودی ها به چیزی اعتراض نخواهد کرد. او مدت کوتاهی پس از گفتگو با بی بی سی به دوره خدمت سربازی رفت و با این که مادرش می گوید که او باید به دلیل شرایط پزشکی معاف می شد، مقامات توجهی به این مسئله ندارند.

آرزو آدیغزلوا که معلم ریاضیات است، هم از برگزاری مسابقه یوروویژن ناراحت است. او در آپارتمانی در یک مجتمع ساحلی دریای خزر زندگی می کرد، اما مدت کوتاهی بعد از این که جمهوری آذربایجان برنده مسابقه یوروویژن شد به او گفتند که آپارتمانش به دلیل ساختن جاده ای به مرکز برگزاری مسابقات در باکو تخریب خواهد شد.

او می گوید که مبلغ غرامتی که گفته شد به او پرداخت خواهد شد کمتر از ارزش واقعی آپارتمان او بود و با آن پول نمی توانست چیز مشابهی در همان منطقه بخرد.

ماموران شهری علی رغم اعتراضات او شروع به تخریب ساختمان کردند و او مجبور به ترک محل شد. او می گوید جایی مناسب برای نگهداری از فرزندانش ندارد.

اما آرزو تنها نیست. باکو در طول پنج سال گذشته با پول نفت جمهوری آذربایجان شاهد طرحهای مختلف بازسازی بوده است.

صدها خانه در سراسر شهر تخریب شده اند تا خیابانها، مراکز خرید و مجتمع های آپارتمانی لوکس ساخته شود.

شهرداری باکو می گوید که تخریب ساختمانها همه به موجب قانون انجام می شود و همه آزادند که در صورت اعتراض به دادگاه مراجعه کنند.

البته شهروندان عادی می گویند که قانون وجود دارد اما کسی به آنها توجه ندارد.

ناتالیا علی بیکوا، همسایه آرزو، می گوید که با نسخه ای از قانون اساسی به دیدار شهردار رفت و گفت "ببین، ما هم حقوقی داریم." شهردار هم در پاسخ گفت که قانون اساسی فقط یک کتاب است.

مواردی چون قضیه آرزو تا کنون موجب برانگیختن خشم عمومی در جمهوری آذزبایجان نشده است. در کشوری که در طول بیست سال گذشته فقر، بی نظمی و جنگ را تجربه کرده است، شاید جای تعجب نیست که مردم با کسانی که در مناطق بهتر شهر زندگی می کنند خیلی احساس همدلی نداشته باشند.

حق نشر عکس .
Image caption پوستر یوروویژن در باکو

نکته دیگر این است که مردم جمهوری آذربایجان توقع زیادی از حکومت ندارند. بسیاری از مردم کوچه و خیابان نسبت به اجباری بودن تخلیه خانه ها بی تفاوت بودند و می گفتند که بالاخره دولت غرامتی پرداخت کرده است، هر چند که مبلغ آن کافی نیست.

مقامات دولتی آذربایجان قبول دارند که مشکلاتی وجود دارد ولی می گویند که گذشت بیست سال برای رفع مشکلات دوره کمونیسم کافی نیست.

فخرالدین قربانف سفیر آذربایجان در بریتانیا گفته است "ما قطعا مشکل داریم، من نمی گویم که ما بی عیب هستیم، اما ما این مشکلات را پنهان نمی کنیم، با آنها درگیر هستیم و سعی می کنیم آنها را برطرف کنیم."

با این حال، بسیاری از مردم جمهوری آذربایجان جدا نسبت به برگزار شدن مسابقه یوروویژن در آن کشور هیجان زده هستند.

مردم باکو چند ماه است که در انتظار به سر می برند. دهها نوجوان با تی شرتهای قرمز به عنوان سفیران یوروویژن با تمرین زبان انگلیسی خود را برای خوش آمد گویی به مهمانان آماده کرده اند.

وقار عباس اف که دانشجوی توریسم است می گوید که خوشحال است که این مسابقه آواز و موسیقی در جمهوری آذربایجان برگزار خواهد شد، "مطمئنم این موفقیت بزرگی خواهد بود."

الان همه چشمها به سوی سبینا بابایوا دوخته شده است که نماینده آذربایجان در مسابقات روز شنبه خواهد بود. ترانه او "وقتی که موسیقی می میرد" نام دارد.

خیلی ها از خود می پرسند که بعد از پایان مسابقات چه خواهد شد، آیا اثر یوروویژن در دراز مدت باقی خواهند ماند، یا این که جمهوری آذربایجان، مثل موسیقی رشاد هاشم اف، به کلید مینورباز خواهد گشت؟

مطالب مرتبط