شرکت 'مرتبط با سپاه پاسداران' در تاجیکستان سد می سازد

به روز شده:  16:57 گرينويچ - پنج شنبه 31 مه 2012 - 11 خرداد 1391

چرخه نخستین نیروگاه "سنگتوده ۲" در اواخر سال ۲۰۱۱ فعال شد

خاتم الاوصیا، یک شرکت ساختمانی ایرانی، که با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در آن کشور مرتبط خوانده می‌شود، با وزارت انرژی و صنایع تاجیکستان در مورد اجرای چند طرح عمرانی در این کشور توافق کرده است.

تفاهمنامه بین وزارت انرژی تاجیکستان و قرارگاه خاتم الاوصیا در این مورد روز سه‌شنبه ‌۲۹ مه در حاشیه ‌اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های بازرگانی، اقتصادی، فنی و فرهنگی بین تاجیکستان و ایران در تهران امضا شده است.

"خواهر خاتم الانبیا"

خبرگزاری‌های ایران در استناد به سخنان مجید نامجو، وزیر نیروی آن کشور، آورده‌اند که دولت جمهوری اسلامی با تکمیل ساخت سد سنگتوده ۲، در جنوب تاجیکستان، "با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی" موافقت کرده است.

آقای نامجو افزوده است که قرارگاه خاتم الاوصیا در تاجیکستان چند طرح عمرانی اجرا می‌کند. به گزارش خبرگزاری‌های ایران، تکمیل بنیاد سد سنگ‌توده ۲ از جمله طرح‌هایی است که قرارگاه خاتم ااوصیا اجرای آن‌ها را در تاجیکستان در نظر گرفته است.

خبرگزاری مهر از قول آقای نامجو آورده است: "تفاهم‌نامه سدبندی ایران و تاجیکستان دارای پنج فصل است که تفاهمنامه ایجاد نیروگاه عینی تاجیکستان، تفاهمنامه همکاری بین قرارگاه خاتم الاوصیا و وزارت انرژی تاجیکستان و تفاهمنامه بهداشت بین دو کشور از جمله این تفاهمات است."

در همین حال، سایت "کلمه"، یک پایگاه اینترنتی وابسته به مخالفان دولت محمود احمدی‌‌نژاد، از موافقت دولت ایران با آنچه "پرداخت منابع صندوق توسعه ملی به قرارگاه خاتم الاوصیا برای ساخت سد در تاجیکستان" خوانده، انتقاد کرده است.

سایت "کلمه" می‌نویسد: "این سد را قرار است قرارگاه خاتم الاوصیا بسازد، قرارگاهی نظامی-اقتصادی که آن را خواهر قرارگاه خاتم الانبیا توصیف می‌کنند و در سال‌های اخیر همانند برادر سرمایه‌دارش پروژه‌های ملی زیادی را از آن خود کرده است."

این سایت می‌فزاید: "این قرارگاه در واقع مجموعه‌ای به هم پیوسته از چند شرکت نظامی-اقتصادی وابسته به سپاه و وزارت دفاع ایران است که بنا دارد در حوزه صنایع نفت و گاز و همچنین راه‌سازی و غیره بقایای پروژه‌های موجود دولتی را در دست بگیرد."

مقامات تاجیکستان درباره امضای تفاهمنامه با قرارگاه خاتم الاوصیا که یک نهاد وابسته به سپاه پاسداران ایران خوانده شده ابراز نظری نکرده‌اند.

"اختلاف نظرها"

مسئولان وزارت انرژی و صنایع تاجیکستان در صحبت با بی‌بی‌سی از ابراز نظر در باره امضای این سند خودداری کردند، ولی این وزارتخانه روز پنج‌شنبه ‌۳۱ مه در سایت اینترنتی خود گزارشی از نتایج اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و تاجیکستان در تهران انتشار داد.

در این گزارش از قرارگاه خاتم ااوصیا هیچ نامی برده نشده و در باره امضای هیچ سندی با این نهاد ساختمانی هم اطلاعی ارائه نشده است. وزارت انرژی تاجیکستان تنها به امضای پروتکل جلسه نهم کمیسیون مشترک دو کشور خبر داده است.

این در حالیست که خبرگزاری‌های ایران قبلاً از امضای پنج سند همکاری با تاجیکستان در بخش‌های اقتصاد، بهداشت، انرژی، بنیاد نیروگاه‌های آبی و ترابری خبر داده بودند.

ضمناً، به نوشته روزنامه ایرانی "ابتکار"، اختلاف نظرهایی بین مقامات تاجیک و ایرانی در مورد امضای اسناد همکاری وجود داشته است.

این نشریه می‌نویسد: "کمیسیون مشترک جمهوری اسلامی ایران و تاجیکستان با حضور وزرای نیروی ایران و تاجیکستان که قرار بود ساعت ۹ صبح برگزار شود، به دلیل عدم تفاهم بر روی یکی از مفاد این سند همکاری با دو ساعت تأخیر آغاز شد."

امضای سند بحث‌برانگیز بین وزارت انرژی تاجیکستان و قرارگاه خاتم الاوصیا در حالیست که این شرکت و سازمان‌های دیگر مرتبط با سپاه پاسداران در ایران هدف تحریم‌های مالی آمریکا، اتحادیه اروپا و چندی از کشورهای دیگر جهان قرار گرفته‌اند.

واشنگتن در ماه فوریه شرکت‌های وابسته به سپاه پاسداران در ایران را تحریم کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا گفته است که این شرکت‌ها به اجرای طرح‌های ساختمانی مشغولند که از درآمد آن‌ها برای اجرای برنامه هسته‌ای ایران استفاده می‌شود.

دولت تاجیکستان به سرمایه‌گذاری ایران در طرح‌های انرژی و راه و ترابری بشدت نیازمند است، ولی همزمان به خاطر توسعه روابطش با این کشور "همزبان و همفرهنگش" تحت فشار شدید آمریکا قرار دارد.

اما مقام‌های آمریکایی در گذشته به طور آشکار خواستار کاهش همکاری‌های تاجیکستان با ایران شده‌اند. در اواخر ماه مارس رابرت بلیک، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور آسیای مرکزی و جنوبی، در نشستی در دوشنبه از کشورهای همجوار افغانستان خواست که "از هر گونه معاملات تجاری با ایران" خودداری کنند.

اما مقامات تاجیکستان، از جمله وزیر خارجه و رئیس جمهوری این کشور، به صراحت ابراز داشته‌اند که به همکاری‌های خود با ایران ادامه‌می‌دهند.

حل "دوستانه"

در همین حال، مسئولان شرکت ایرانی "فراب" که به ساختمان نیروگاه "سنگتوده ۲" در تاجیکستان مشغول است، می‌گویند که توربین دوم این نیروگاه در سال جاری فعال خواهد شد.

یک مسئول این نیروگاه که نخواست نامش افشا شود، گفت که شرایط انجام امور ساختمانی برای فعال ساختن چرخه دوم این نیروگاه فراهم شده است.

به گفته این منبع، مشکل نیروگاه "سنگتوده ۲" به افزایش هزینه طرح مربوط است: "در پی بالاروی قیمت مصالح ساختمانی و مخارج انتقال آن، هزینه 'سنگتوده ۲' حدود ۷۰ میلیون دلار افزایش یافت. ولی تا حال موضوع بازپرداخت این مبلغ ناروشن بود."

ضمناً، ایران قصد داشت اجرای این طرح را با هزینه ۱۸۰ میلیون دلار انجام دهد. قرار بود بعد از مورد بهره‌برداری قرار گرفتن "سنگتوده ۲" طول ۱۲٫۵ سال سود آن به جانب ایران برسد. سپس، این نیروگاه مال دولت تاجیکستان خواهد شد.

در گذشته، برخی از کارشناسان حدس زده بودند که ممکن است ایران برای باز رویاندن هزینه اضافی، این مدت را تمدید کند. همچنین این نظر وجود داشت که ممکن است ایران قیمت نیروی برق تولید این نیروگاه را که حدود سه سنت آمریکایی برای یک کیلوات ساعت تعیین شده است، افزایش بدهد. و از این راه نیز بازپرداخت مبلغ اضافی فراهم خواهد شد.

این مسئول نیروگاه "سنگتوده ۲" می‌گوید که در نهایت این مشکل "دوستانه‌تر" حل خواهد شد. وی معتقد است که امور نصب تجهیزات چرخه دوم این نیروگاه به زودی آغاز یافته و در سال جاری این توربین برق تولید خواهد کرد.

ضمناً، رسم آغاز کار نیروگاه "سنگتوده ۲" با شرکت رؤسای جمهور تاجیکستان و ایران در ماه سپتامبر سال گذشته برگزار شده بود. پرزیدنت رحمان آن زمان اعلام کرد که چرخه نخست "سنگتوده ۲" فعال شده و تا ماه دسامبر سال جاری چرخه دومش نیز به تولید برق شروع می‌کند.

ولی، در واقع نخستین چرخه "سنگتوده ۲" تنها در اواخر ماه دسامبر سال گذشته فعال شده و امور نصب تجهیزات چرخه دوم این نیروگاه هم‌اکنون باید آغاز شود.

این در حالیست که ایران و تاجیکستان توافق کرده‌اند که بعد از انجام ساختمان "سنگتوده ۲"، شرکت ایرانی "فراب" به ساختمان نیروگاه "عینی" در وادی زرافشان با سرمایه ایرانی آغاز می‌کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.