همسال جنگ: رؤیاهای یک جوان بیست ساله تاجیک در قرغان‌تپه

<object width="640" height="360" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf">

<param name="movie" value="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf" />

<param name="quality" value="high" />

<param name="wmode" value="default" />

<param name="allowFullScreen" value="true" />

<param name="allowScriptAccess" value="always" />

<param name="flashvars" value="playlist=http://www.bbc.co.uk/persian/meta/dps/2012/05/emp/120530_l42_vid_tajik_youth.emp.xml&config=http://www.bbc.co.uk/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?266&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav1_Started&showShareButton=true&embedPageUrl=http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/05/120530_l42_vid_tajik_youth.shtml&config_settings_showPopoutButton=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_autoPlay=true&domId=emp-17647720&mediatorHref=http://open.live.bbc.co.uk/mediaselector/5/select/version/2.0/mediaset/journalism-pc/vpid/{id}&uxHighlightColour=0xff0000&config_settings_showFooter=false&embedReferer=http://www.bbc.co.uk/persian/topics/video/?page=003&config_settings_language=en&relatedLinksCarousel=false&messagesFileUrl=http://www.bbc.co.uk/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&config_settings_autoPlay=false" />

<embed src="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowScriptAccess="always" width="640" height="360" FlashVars="playlist=playlist=http://www.bbc.co.uk/persian/meta/dps/2012/05/emp/120530_l42_vid_tajik_youth.emp.xml&config=http://www.bbc.co.uk/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?266&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav1_Started&showShareButton=true&embedPageUrl=http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/05/120530_l42_vid_tajik_youth.shtml&config_settings_showPopoutButton=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_autoPlay=true&domId=emp-17647720&mediatorHref=http://open.live.bbc.co.uk/mediaselector/5/select/version/2.0/mediaset/journalism-pc/vpid/{id}&uxHighlightColour=0xff0000&config_settings_showFooter=false&embedReferer=http://www.bbc.co.uk/persian/topics/video/?page=003&config_settings_language=en&relatedLinksCarousel=false&messagesFileUrl=http://www.bbc.co.uk/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&config_settings_autoPlay=false"></embed>

</object>

با گذشت ۲۰ سال از آغاز جنگ داخلی تاجیکستان، حالا نسل جدیدی در این کشور روی کار آمده است.

آن‌ها در مقایسه‌ با دوران جنگ داخلی در شرایط امن‌تری زندگی می‌کنند. اما فقر و بیکاری از چالش‌هایی است که با آن روبه‌رو هستند.

جوانان بیست ساله تاجیک امروز در باره جنگ داخلی چه می‌دانند و در باره آینده خود و کشورشان چه فکر می‌کنند؟

برای آشنایی با کار و فعالیت یک جوان بیست ساله به شهر قرغان‌تپه، مرکز ولایت ختلان، رفتم.

"همسال جنگ داخلی"

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption فیض‌علی محموداف حالا کشتی تمرین می‌کند. وی زمانی به دنیا آمد که جنگ داخلی در تاجیکستان تازه شروع شده بود

فیض‌علی محموداف تابستان سال ۱۹۹۲، در اوج درگیری‌های خونین جنگ داخلی، در قرغان‌تپه به دنیا آمد و حالا دانش‌آموز سال دوم کالج پزشکی این شهر است.

آن چه فیض‌علی در باره جنگ داخلی تاجیکستان و حوادث تلخ آن روزها می‌داند، مبتنی بر گفته‌های دیگران است.

وی می‌گوید: "از پدرم شنیدم که آن دوران آرامی نبود، بسیاری از جوانان پدرشان را و بعضی‌ها مادرشان را از دست دادند، آن‌ها تا حال افسوس می‌خورند که چرا جنگ شد."

فیض‌الله حبیب‌الله‌اف، پدر فیض‌علی، می‌گوید: "بیست سالی که گذشت، در چشم ناعیان است. فرزندان بزرگ شدند، شرایط بهتر شده است. خدا کند آن سال‌ها دیگر تکرار نشود!"

جوانان - بیشترین قربانیان جنگ

شهر قرغان‌تپه، مرکز ولایت ختلان، در تابستان و پاییز سال ۱۹۹۲ صحنه درگیری‌های شدید میان طرفداران دولت کمونیستی وقت و گروه‌های مسلح اسلامگرا بود و شاید شدت جنگ و خشونت و خرابی آن در هیچ جای تاجیکستان به اندازه این شهر نبوده باشد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption این فهرست افرادیست که در سال ۱۹۹۲ در درگیری‌های مسلحانه در جنوب تاجیکستان کشته شده‌اند

در خیابانی که پیشتر لومونسف و حالا ختلان نام دارد، لوحه بزرگی با اسامی کشته‌شدگان جنگ را می‌توان دید.

این فهرست عده‌ای از افرادیست که در سال ۱۹۹۲ در درگیری‌های مسلحانه در جنوب تاجیکستان کشته شدند.

بخش اعظمی از قربانیان جنگ داخلی تاجیکستان، مانند این افراد، جوانان بودند.

بر اساس آمار رسمی، حالا یک میلیون نفر یا حدود ۵۷ درصد از جمعیت ولایت ختلان را جوانان تشکیل می‌دهند.

فقر و بیکاری و مهاجرت

در شهر قرغان‌تپه به یک مرکز بازآموزی رفتم که اخیرا افتتاح شده است.

در آن حدود ۴۰ نفر از جوانان و دختران خیاطی و استفاده از رایانه را یاد می‌گیرند.

فیروزه میرزاگداوا، مسئول این مرکز بازآموزی، هدف از تأسیس آن را مساعدت به کاهش بیکاری عنوان کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در این مرکز آموزشی حدود ۴۰ دختر و پسر خیاطی و استفاده از رایانه را می‌آموزند

وی گفت: "در ولایت ما جوانان بیکار زیاد هستند. می‌خواهیم که به آن‌ها کسب آموزانیم، تا آن‌ها صاحب شغلی شوند و شماره بیکاران کم شود."

اما ظاهراً چنین تلاش‌ها برای حل مشکل بیکاری کافی نیست.

حالا هر سال صدها هزار جوان ختلانی به امید پیدا کردن کار به روسیه مهاجرت می‌کنند.

فقر، بیکاری و مشکلات اجتماعی باعث پیوستن جوانان به گروه‌های تندرو از یک سو، و گرایش به کارهای خلاف و جرایم، از سوی دیگر، شده است.

سعد رحمان نذری‌اف، روزنامه‌نگار محلی در شهر قرغان‌تپه، می‌گوید که در ناحیه‌های قبادیان و شهرتوس در یک سال اخیر موارد گرایش جوانان به حزب‌ها و جنبش‌های افراط‌گرا مشاهده می‌شود.

به گفته آقای نذری‌اف: "وقتی که سطح زندگی جوانان پست است، آن‌ها جای رفتن ندارند و نمی‌دانند وقت خالی خود را در کجا گذرانند، گروه‌های افراط‌گرا و جنایتکار از این وضعیت سوءاستفاده کرده و جوانان را با وعده‌های طلایی به طرف خود جلب می‌کنند."

برنامه‌های سرگرم‌کننده

مسئولان اداره امور جوانان در شهر قرغان‌تپه با انجام تدابیر گوناگون می‌خواهند جوانان را سرگرم کنند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای نصرالدین‌اف می‌گوید که سازمان جوانان برای بهتر کردن شرایط کار و زندگی جوانان برنامه‌هایی به مورد اجرا گذاشته است

در رسم گشایش محفل "۲۰ روز جوانی" که اوایل ماه مه برگزار شد، شرکت داشتم.

رستم نصرالدین‌اف، مدیر بخش کار با جوانان استانداری ختلان، می‌گوید، آن‌ها برای بهتر کردن شرایط کار و تحصیل جوانان منطقه برنامه‌های زیادی را اجرا می‌کنند.

آقای نصرالدین‌اف افزود: "امروز در شهرها و ناحیه‌های ولایت برای حمایت از جوانان صاحب‌استعداد و لیاقت‌مند ۸۸۰ کمک‌پولی به دانشجویان داده می‌شود.

ده مرکز فرهنگی جوانان برای آموزش کسب و کار گوناگون فعال است. در یک سال آخر به خاطر توسعه ورزش در ولایت ختلان، بیش از ۵۰۰ تأسیسات ورزشی ساخته شده است."

رو به ورزش

در سال‌های اخیر، جوانان زیادی رو به ورزش آورده‌اند. فیض‌علی محموداف هم چند سال می‌شود که کشتی تمرین می‌کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption شهر قرغان‌تپه کانون درگیری‌ها بین طرفداران و مخالفان دولت در زمان جنگ داخلی تاجیکستان بود

در سالنی که وی در آن جا تمرین می‌کند، ده‌ها نفر از جوانان دیگر ساکن شهر قرغان‌تپه را دیدم که کشتی تمرین می‌کردند.

فیض‌علی محموداف می‌گوید: "وقتی به ورزش مشغول می‌شوم، خود را سبک و آزاد حس می‌کنم. می‌خواهم در آینده مثل سعیدمؤمن رحیم‌اف، رسول باقی‌اف، نبی‌محمد خارکش‌اف به کشورهای دیگر رفته، پرچم تاجیکستان را بلند بردارم و به وطن خود برگردم."

قرار است در آینده نزدیک فیض‌علی در یک مسابقه کشتی آسیا شرکت کند.

او می‌گوید که ۲۰ سال پیش نام تاجیکستان به خاطر جنگ در همه جا پیچیده بود، ولی او می‌خواهد با پیروز‌ی در مسابقات جهانی نام وطنش را به گوش همگان برساند.

این آرزویی است که بسیاری از همسن و سالان فیضعلی دارند، اما از فرصت‌های مناسب کار و تحصیل بی‌نصیب هستند.