هزینه‌های 'شبکه توزیع شمالی'

تانکرهای ناتو حق نشر عکس AP
Image caption هزاران تانکر ناتو در پاکستان معطل مانده‌اند

شکست مذاکرات آمریکا و پاکستان بر سر بازگشایی مسیر زمینی عبور تدارکات ناتو، ضربه جدی دیگری به روابط تیره اسلام آباد و واشنگتن محسوب می شود.

تنها همین چند هفته قبل، مقامهای پاکستانی از احتمال بازگشایی راه زمینی به روی کاروانهای تدارکاتی ناتو حرف می زدند، مسیری که از حدود ۷ ماه پیش در اعتراض به حمله مرگبار هیلیکوپترهای ناتو به یک پاسگاه مرزبانی ارتش پاکستان ، به روی این کاروانها بسته مانده است.

اما پافشاری آمریکا بر ادامه حملات هواپیماهای بدون سرنشین این کشور علیه اهدافی در مناطق قبایلی نشین پاکستان به نظر می رسد روابط را حتی تیره تر کرده است. از سوی دیگر، ممکن است آمریکایی ها تعرفه ای که پاکستان بابت حق ترانزیت مطالبه کرده بود را نیز به نوعی "پول زور" تعبیر کرده باشند.

به هر دلیلی که بوده، مذاکرات متوقف شده و آمریکا هیات مذاکره کننده خویش را فراخوانده است. به موازات این مذاکرات، آمریکا و برنامه ریزان ناتو در تلاش بوده اند تا مسیر موسوم به "شبکه توزیع شمالی" را تثبیت کنند. این مسیر از برخی جمهوری های شوروی سابق مثل ازبکستان و قزارقستان عبور می کند.

اما این نوع مذاکرات هیچ وقت فارق از معادلات سیاسی نیست – در مذاکره با جمهوری های استقلال یافته شوروی سابق، آمریکا و متحدانش مجبورند بسیار با احتیاط حرکت کنند، چون در این منطقه، روسیه نقش تعیین کننده ای دارد، و هر چند با عبور تدارکات ناتو موافق است، به افزایش نفوذ آمریکا در آسیایه میانه با بد بینی می نگرد.

در حالی که نیروهای ناتو در حال برنامه ریزی برای خروج از افغانستان هستند، ممکن است در نهایت هزینه بالای حمل و نقل تجهیزات سنگین از مسیر شمالی، این مسیر را مرقون به صرفه نکند. پاکستان مسیر کوتاه تر و ارزانتر باقی خواهد ماند. با در نظر گرفتن این واقعیت، فراخوانی هیات مذاکره کننده آمریکایی ممکن است در ذات خود یک ترفند باشد.

واقعیت هرآنچه که باشد، روابط بین اسلام آباد و واشنگتن به قدری تیره شده که بازگشایی این مسیر در آینده قابل پیش بینی خیلی بعید به نظر می رسد.

مطالب مرتبط