جای خالی نخست وزیر؛ بحران تازه پاکستان

حق نشر عکس d
Image caption انتخاب مخدوم شهاب الدین، وزیر صنایع نساجی و گزینه اول آصف علی زرداری، رئیس جمهوری و ائتلاف حامی او با مشکل روبرو است

بحران سیاسی بار دیگر گریبان‌گیر پاکستان شده است. تحولی که در این کشور البته تازگی ندارد.

با اعلام عدم شایستگی یوسف رضا گیلانی برای ادامه در پست نخست وزیری از سوی دادگاه عالی از نقطه نظر تکنیکی پاکستان دارای کابینه نیست. همین نکته شاید اهمیت معرفی هر چه زودتر جانشین آقای گیلانی را دو چندان کرده است. اما نکات مهمی در این قضیه وجود دارد.

اول اینکه انتخاب مخدوم شهاب الدین، وزیر صنایع نساجی و گزینه اول آصف علی زرداری، رئیس جمهوری و ائتلاف حامی او با مشکل روبرو است. او در قضیه واردات غیر قانونی افدرین، ماده ای که می تواند در تولید مواد مخدر از آن استفاده شود متهم به قاچاق است.

اکنون نیز یک قاضی در پاکستان حکم بازداشت او را صادر کرده است. نام پسر آقای گیلانی نیز در این پرونده مطرح است. البته بازداشت آقای شهاب الدین بالقوه می تواند دارای مشکلات حقوقی باشد و با مشکلاتی ممکن است روبرو شود.

نکته دوم اینکه به نظر می رسد هر نامزدی را که ائتلاف حاکم معرفی کند، بالقوه می تواند با چالش دادگاه عالی پاکستان مبنی بر بازگشایی پرونده آقای زرداری مربوط به فساد مالی منجر شود و داستان آقای گیلانی تکرار شود که در عمل بر بی ثباتی بر پاکستان می افزاید.

نکته سوم اینکه در این میان احزاب مخالف نیز فشار را بر دولت اضافه کرده اند و تلاش دارند تا از این اوضاع در عین حفظ وجه دمکراتیک بیشترین بهره را ببرند.

حق نشر عکس AFP
Image caption شادمانی هواداران نواز شریف پس از اعلام خبر برکناری یوسف رضا گیلانی

برای مثال حزب مسلم لیگ نواز شریف برای این پست نامزد خود را معرفی کرده است. از نقطه نظر آماری مخالفان در مجلس دارای کرسی‌های لازم برای پیروزی نامزد خود نیستند البته هر اتفاق غیر منتظره ای ممکن است بیفتند.

اما نکته شاید این باشد که به نظر نمی رسد که احزاب مخالف بویژه حزب آقای شریف با توجه به شرایطی که وضعیت مالی کشور با مشکل روبرو است، از جمله مشکل انرژی و قطع برق تا ۲۰ ساعت در روز در برخی از نقاط، تمایلی به در دست گرفتن سکان امور در حال حاضر داشته باشند.

حزب آقای شریف در عمل با معرفی نامزدی برای احراز پست نخست وزیری برای وجه دمکراتیک خود در رقابت سیاسی تاکید می کند. در عین حال سابقه نامزد معرفی شده حزب مسلم لیگ نیز می تواند دارای پیامهای سیاسی باشد.

نکته چهارم اما شاید هدف این فشارها و تحولات باشد؛ یعنی احتمال انجام پیش از موقع انتخاب که البته به نوعی انتظارش می رفته است. اما سوال این است که انجام پیش از موعد انتخابات به نفع چه طرفی تمام می شود و آیا احزاب مخالف دارای قدرت کافی هستند تا آرای لازم را به تنهایی و یا حتی در ائتلاف با یکدیگر به دست آورند.

اختلافات بین احزاب مخالف نیز زیاد است و ائتلاف آنها به سادگی شاید امکان پذیر نباشد.

در این بین شاید ارتش و دادگاه عالی دست‌کم در کوتاه مدت برای خود اعتباری بدست آورده باشند. دادگاه عالی با اعمال قدرت که البته بالقوه می تواند برایش دردسر ساز باشد زیرا عده ای این نهاد را متهم به ایجاد بی ثباتی در کشور می کنند.

ارتش نیز اما بدون دخالت مستقیم در اوضاع از خود وجه متفاوتی با تجربه های پیشین در پاکستان نشان داده است؛ یعنی در عین حال عدم دخالت در اوضاع سیاسی کشور این نهاد نظامی با بیرون رفتن دو مخالف سرسخت خود یعنی حسین حقانی (سفیر سابق پاکستان در آمریکا) در رابطه با قضیه نوشتن نامه علیه ارتش در پرونده موسوم به "ممو گیت" و بیرون رفتن آقای گیلانی از صحنه علنی سیاسی، بیشترین بهره را برده است.

در حالی که به گفته برخی از ناظران تسلط خود را بر تحولات کشور البته بطور غیر محسوس ادامه داده است.

مطالب مرتبط