اردوغان: واکنش عقلانی ترکیه نباید به ضعف تعبیر شود

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

در حالیکه قرار است اجلاس ناتو حمله سوریه به یک هواپیمای ترکیه را بررسی کند، نخست وزیر ترکیه در مورد تکرار چنین حادثه ای در آینده هشدار داده است.

روز سه شنبه، ٦ تیر (٢٦ ژوئن)، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در نشست نمایندگان حزب حاکم در پارلمان، در مورد حادثه سرنگونی یک فروند هواپیمای نظامی ترکیه در روز جمعه گفت که این هواپیما در حالی هدف شبکه دفاع ضدهوایی سوریه قرار گرفت که در انجام ماموریت شناسایی و در محدوده آزاد بین المللی پرواز می کرد.

آقای اردوغان گفت هواپیمای فانتوم اف - ۴ نیروی هوایی ترکیه غیرمسلح بود و افزود که غیر مسلح بودن این هواپیما به وضوح برای دفاع ضدهوایی سوریه قابل تشخیص بود.

مقامات سوریه گفته اند که هواپیمای ترکیه را هنگام پرواز در حریم هوایی سوریه هدف قرار دادند و تاکید داشته اند که اقدام آنان کاملا قانونی بوده است.

دولت سوریه در اثبات این نظر گفته است که هواپیمای ترکیه با شلیک توپخانه ضد هوایی، که برد محدودی دارد، سقوط کرده در حالیکه منابع ترکیه سقوط هواپیما را ناشی از برخورد موشک های پیشرفته ضدهوایی اعلام کرده اند.

نخست وزیر ترکیه اقدام دفاع ضدهوایی ترکیه را "خباثت آمیز" توصیف کرد و گفت که قبل از حمله به این هواپیما "ما هیچگونه هشداری در مورد تجاوز به حریم هوایی سوریه دریافت نکردیم و آنان بدون هشدار قبلی عمل کردند و این اقدامی خصمانه است."

حق نشر عکس AFP
Image caption اردوغان حکومت اسد را تهدیدی امنیتی نه تنها برای شهروندان سوریه بلکه برای ترکیه نیز دانسته است

رجب طیب اردوغان گفت که واکنش ترکیه نسبت به این حادثه کاملا به حق بوده اما تاکید کرد که "کسی نباید موضع عقلانی ترکیه را به اشتباه، ناشی از ضعف ما تلقی کند."

تا پیش از آغاز حرکت اعتراضی در سوریه و برخورد ارتش آن کشور با معترضان در اوایل سال گذشته میلادی، دولت اسلامگرای ترکیه از حامیان مهم رئیس جمهوری سوریه محسوب می شد.

با اینهمه، آقای اردوغان در سخنرانی روز سه شنبه، مستقیما حکومت سوریه را هدف حمله قرار داد و گفت که عملکرد این حکومت نشان می دهد که بشار اسد نه فقط برای مردم خود، بلکه برای امنیت ترکیه در همسایگی آن کشور هم یک "تهدید" به شمار می رود.

اجلاس ناتو

نخست وزیر ترکیه اظهارات مقامات سوریه که خود را دوست ترکیه خوانده اند "شرم آور" توصیف کرد و گفت که روابط دو کشور "وارد مرحله جدیدی" شده است.

وی هشدار داد که ارتش ترکیه دستور دارد از این پس به طور جدی با هرگونه اقدامات نظامی سوریه در مرز دو کشور برخورد کند و یادآور شد که در گذشته، هلی کوپترهای نظامی سوریه به دفعات از خط مرزی با ترکیه عبور کرده اند اما با آنها برخورد مسلحانه نشده است.

حق نشر عکس AP
Image caption نمایندگان کشورهای عضو ناتو در جلسه ای در مقر سازمان ماجرای سقوط هواپیمای ترکیه را بررسی می کنند

آقای اردوغان با اشاره به اظهار نظر برخی رسانه های خبری ترکیه که سئوالاتی را در مورد دلیل پرواز یک هواپیمای نظامی این کشور در نزدیکی مرز سوریه مطرح کرده اند، گفت که چنین اظهاراتی عملا اقدام سوریه را مشروعیت می بخشد.

نخست وزیر ترکیه در مورد تکرار حادثه حمله به هواپیمای نظامی به سوریه هشدار داد و گفت که در چنین صورتی، ترکیه به اقدامات تلافی جویانه دست خواهد زد.

دولت ترکیه پیشتر نیز گفته بود که اقدامات خصمانه سوریه در آینده بدون پاسخ نخواهد ماند اما ماهیت پاسخ خود به چنین اقداماتی را مشخص نکرده است.

در حالیکه سرنگونی هواپیمای نظامی ترکیه، تحت هر شرایطی که روی داده باشد، به وضوح نشانه یک اشتباه نظامی است، این نظر مطرح شده که ممکن است آقای اردوغان در صدد باشد با استفاده از بحران کنونی، نقش حامی ارتش و مدافع اعتبار و حیثیت نظامیان در داخل و خارج را ایفا کند.

رقابت بین فرماندهان عالیرتبه ارتش و مقامات ارشد دولت غیرنظامی یکی از خصوصیات شناخته شده در صحنه سیاسی ترکیه است.

در مورد دلیل سوریه در حمله به هواپیمای ترکیه نیز برخی ناظران گفته اند احتمال دارد نگرانی مقامات سوری از احتمال حمایت نظامی خارجی از مخالفان مسلح حکومت و پناهندگی یک خلبان سوری به خارج باعث افزایش حساسیت پدافند هوایی سوریه و اقدام شتابزده آن در این زمینه شده باشد.

در خبری دیگر در مورد حادثه سرنگونی هواپیمای ترکیه، نمایندگان کشورهای عضو پیمان اتلانتیک شمالی، ناتو، در جلسه ای در روز سه شنبه این واقعه را مورد بررسی قرار می دهند.

براساس منشور این سازمان، در صورتی که یکی از کشورهای عضو خود را در معرض تهدید خارجی بداند، می تواند خواستار حمایت سایر کشورهای عضو شود هر چند ترکیه تاکید داشته که خواستار اقدام نظامی علیه سوریه نیست.

مسیر پرواز هواپیمای اف -۴ ترکیه

حق نشر عکس BBC World Service

۱. روز ۲۲ ماه ژوئن، در ساعت ۱۰:۲۸ محلی (۷:۲۸ گرینویچ) فانتوم اف ۴ از پایگاه هوایی ارهاچ در ترکیه پرواز می کند.

۲. سوریه می گوید که این هواپیما در ساعت ۱۱:۴۰ (۸:۴۰ گرینویچ) وارد حریم هوایی آن کشور می شود.

۳. در ساعت ۱۱:۵۸ (۸:۵۸ گرینویچ) هنگامی که هواپیما بر فراز استان هاتای بود، ارتباط ارتش ترکیه با آن قطع می شود.

۴. سوریه می گوید که سیستم دفاع هوایی آن کشور در حدود ۱ کیلومتری ساحل آن کشور، هواپیما را درگیر می کند و سپس هواپیما در ۱۰ کیلومتری غرب ام الطیور سقوط می کند. ترکیه می گوید که هواپیما در ۱۳ کیلومتری ساحل سوریه بوده است، مکانی که طبق قانون بین المللی حریم هوایی بین المللی به شمار می آید.

مطالب مرتبط