روز جهانی مبازره با مواد مخدر؛ مبارزه با تجارت پرسود

Image caption خرید و فروش مواد مخدر از پرسودترین تجارت ها در جهان محسوب می شود

در جریان کنفرانس بین‌المللی مبارزه با اعتیاد و قاچاق مواد مخدر که از ۱۷ تا ۲۶ ژوئن سال ۱۹۸۷ میلادی در اتریش و با هدف مبارزه جهانی با مواد مخدر تشکیل شد، سندی به تصویب کشورهای شرکت‌کننده رسید که بر اساس آن کشورها موظف به کنترل قاطعانه تولید و جابه جایی مواد مخدر شدند.

سالروز تصویب این سند یعنی روز ۲۶ ژوئن (۵ تیرماه) به اتفاق آرا روز جهانی مبارزه با مواد مخدر اعلام شده است.

'کشته شدن ۴هزار پلیس در ایران'

معمولا در روز جهانی مبارزه با مواد مخدر، مقام های انتظامی و پلیس ایران آمارهایی از میزان کشف مواد مخدر در یک سال گذشته ارائه می کنند و در حرکتی نمادین بخشی از مواد مخدر کشف شده را به آتش می کشند.

محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس جمهور ایران روز سه شنبه پنجم تیر ماه در جریان همایشی که به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر تشکیل شده بود، کشورهای غربی را به "کم کاری در بخش مبارزه با مواد مخدر" متهم کرد و گفت "چرا باید چهار هزار پلیس ایران در راه مبارزه با مواد مخدر شهید شوند اما خونی از بینی هیچ سرباز آمریکایی نیاید."

معاون اول رئیس جمهور ایران همچنین از بررسی ۳۰۰ هزار پرونده مواد مخدر در قوه قضائیه خبر داده و گفته است که ۷۰ درصد زندانیان این کشور معتاد هستند.

مقام های سازمان ملل در سال های گذشته این کشور را "اولین مصرف کننده مواد مخدر (مشتقات مرفین) در جهان" خوانده اند.

اعتیاد و مبارزه با مواد مخدر از جمله مباحثی است که مسئولان انتظامی و بهداشتی در ایران نسبت به آن هشدار می دهند.

به گزارش دفتر کنترل مواد و جرایم سازمان ملل متحد، بر اساس طرح آمار گیری سال ۲۰۰۸ میلادی نزدیک به سه درصد جمعیت ۱۵ تا ۶۴ سال ایران مواد مخدر مصرف می کرده اند.

حق نشر عکس isna
Image caption معاون رئیس جمهور ایران از کشته شدن چهار‌ هزار پلیس این کشور در مبارزه با مواد مخدر خبر داده است

بسیاری از کارشناسان و فعالان مبارزه با مواد مخدر می گویند که در سال های اخیر مصرف آسان، دسترسی راحت و ارزان مواد مخدر صنعتی باعث شده است که موادی مانند اکس، شیشه و ال.اس.دی. جایگزین مواد مخدر سنتی مانند تریاک شده و چشم انداز وخیم تر و ویرانگرتری برای معتادان به آن ترسیم کرده است.

یکی از مهمترین دلایل افزایش مصرف مواد مخدر در ایران، موقعیت جغرافیایی این کشور است.

مرز مشترک طولانی ایران با افغانستان که بزرگترین تولید کننده مواد مخدر در جهان است، ایران را در مسیر ترانزیتی به اروپا قرار داده و باعث فراوانی مواد مخدر به قیمتی ارزان در این کشور شده است.

افغانستان بزرگترین تولید کننده مواد مخدر

بخش عمده ای از مواد مخدر تولید شده در افغانستان از مسیر ترانزیتی ایران توسط قاچاقچیان مواد مخدر به اروپا و سایر نقاط جهان صادر می شود.

ایران می گوید که در مبارزه با قاچاق مواد مخدر هزینه مالی و انسانی کلانی می پردازد، اما به علت طولانی بودن مرزها و گستردگی میزان قاچاق سازمان یافته، قادر به کنترل کامل حمل و نقل مواد مخدر تولید شده در افغانستان نیست.

ایران اخیرا در جریان مذاکرات اتمی با شش قدرت جهانی شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان هم به این موضوع اشاره کرده و خواستار توجه بیشتری جهانی به مشکلات مبارزه با مواد مخدر شده است.

وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان به تازگی اعلام کرده است که ارزش تجارت مواد مخدر این کشور سالانه به هفتاد میلیارد دلار رسیده است که به گفته مقام های این کشور، بخش اصلی این پول، به جیب مافیای بین المللی مواد مخدر می رود.

ابراهیم ازهر، معاون وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان در میانه بهار امسال اعلام کرد که از این مقدار، تنها پنج درصد آن عاید کشاورزان و قاچاقچیان سطح پائین در افغانستان می شود.

تجارت پرسود

حق نشر عکس Mehr
Image caption مراسم اعدام قاچاقچیان مواد مخدر در ایران

مقام های دولتی افغانستان می گویند که عایدی چشمگیری که از تجارت مواد مخدر بدست می آید، مبارزه با این پدیده و کاهش تولید مواد مخدر را با چالش روبرو کرده است.

افغانستان در ده سال اخیر در همکاری با جامعه جهانی، یکی از پر هزینه ترین برنامه های مبارزه علیه مواد مخدر را به اجرا گذاشته، اما این مبارزه، نتیجه اندکی داشته است.

شماری از مقامات دولتی افغانستان به دست داشتن در تجارت مواد مخدر متهم هستند و منتقدان می گویند که حکومت افغانستان توانایی شناسایی و بازداشت این افراد را ندارد.

وزارت مبارزه با مواد مخدر در سال‌های قبل، از کاهش تولید مواد مخدر خبر می داد، اما در سال گذشته، تولید تریاک در افغانستان ۶۱ درصد نسبت به سال پیش از آن افزایش یافت و کشت خشخاش نیز ۷ درصد بالا رفت.

آمارهای رسمی دولت افغانستان نیز نشان می دهد که بیشترین میزان مواد مخدر در افغانستان در مناطقی از پنج ولایت هلمند، قندهار، فراه، اروزگان و بادغیس تولید می شود که عمدتا با نا امنی روبرو بوده اند.

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان دو سال پیش در مراسم روز جهانی مبارزه با مواد مخدر در کشورش گفته بود که "افغانستان تقصیر خود را می پذیرد و تلاش می کند کشت و تولید مواد مخدر را روز به روز کاهش دهد"، اما او از کشور های همسایه انتقاد کرده و گفته بود: "همسایه ما که بدون اجازه آنها پشه هم نمی تواند از مرزهایشان بگذرد، چرا جلو قاچاق مواد مخدر را نمی گیرند."