اتحادیه اروپا: 'راه برای فراریان از خاروغ را باز کنید'

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ویدیوی آماتوری که در اینترنت منتشر شد، اطلاعات تازه‌ای از حوادث خاروغ به دست می‌دهد

اتحادیه اروپا با صدور بیانیه‌ای از حوادث بدخشان و گزارش‌های رسیده از تلفات جانی در خاروغ ابراز نگرانی کرده است.

این اتحادیه اظهار امیدواری کرده است که به خاطر جلوگیری از تلفات بیشتر به خشونت مسلحانه در این منطقه هرچه زودتر خاتمه داده شود.

نگرانی‌های بین‌المللی در باره وضعیت بدخشان در حالیست که ویدیوهای منتشرشده در سایت‌های اینترنتی از استفاده نیروی زیاد و خشونت گسترده در خاروغ شهادت می‌دهند.

بیانیه اتحادیه اروپا روز ۲۶ ژوئیه، دو روز پس از آغاز عملیات گسترده نیروهای دولتی تاجیکستان علیه افراد مظنون در قتل یک مقام ارشد امنیتی در جلسه شورای دائمی سازمان امنیت و همکاری اروپا در وین قرائت شده است.

در بیانیه آمده است: “ما از مقامات تاجیک می‌خواهیم که ارتباط با منطقه را برقرار کنند، امنیت را تأمین و شرایط ارائه کمک‌های بشردوستانه به مردم غیرنظامی را فراهم سازند، برای آن‌هایی که می‌خواهند محل درگیری و خشونت را ترک کنند، راهرو باز کنند."

اتحادیه اروپا از پیامدهای احتمالی حوادث خاروغ ابراز نگرانی کرده و از همه جانب‌های درگیر خواسته است که خویشتنداری کنند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در ویدیوی منتشرشده در اینترنت افراد محلی که برخی از آن‌ها اسلحه دارند، دیده می‌شوند

این اتحادیه همچنین از دولت تاجیکستان خواسته است که برای تأمین ثبات در منطقه تدابیر و اقدامات مناسب و متناسبی را انجام بدهد.

در بیانیه همچنین آمده است: "ما بر ضرورت احترام به حقوق بشر و حق مردم به دسترسی به اطلاع تأکید می‌کنیم. در این زمینه، اتحادیه اروپا با نگرانی که نماینده سازمان امنیت و همکاری اورپا در امور آزادی بیان در بیانیه‌ای روز ۲۴ ژوئه در باره مسدودیت سایت خبرگزاری آسیا پلوس ابراز داشت، هم‌آوا است."

اتحادیه اروپا بیانیه خود در ۸ مارس سال جاری در واکنش به مسدودیت برخی از سایت‌ها در تاجیکستان را یادآور شده و گفته است که از نگرانی‌های امنیتی، صرف نظر از مشروعیتشان، نمی‌توان برای محدودسازی جریان اطلاعات استفاده کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در کوه‌های بالای شهر خاروغ افرادی که احتمالاً تک‌تیر‌اندازهای دولتی هستند، دیده می‌شوند

مقامات تاجیکستان ارتباط با بدخشان را همزمان با آغاز عملیات گسترده نظامی در مرکز این ولایت از صبح ۲۴ ژوئه قطع کردند. این امر باعث نگرانی هزاران نفر از مردمی شده که پیوندانشان در محل درگیری‌ها زندگی می‌کنند.

بعد از ظهر روز پنج‌شنبه‌ ارتباط تلفن همراه با برخی از مناطق بدخشان برقرار شد، ولی دسترسی به خاروغ، محل اصلی درگیری‌ها، همچنان دشوار است.

در همین حال، با برقراری نسبی ارتباط با بدخشان، عکس‌ها و تصاویری ویدیویی از محل درگیری در اینترنت منتشر شده و یا در اختیار رسانه‌ها گذاشته شده‌اند.

یک ویدیوی آماتوری که در شهر خاروغ در روز درگیری شدید گرفته شده، صحت برخی از اخبار رسیده از منابع محلی در سه روز اخیر را تأیید می‌کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برخی از افراد محلی مسلح در خیابان‌های خاروغ سنگر گرفته‌اند

این ویدیو شماری از افراد محلی را در خیابانی نشان می‌دهد، که به صدای تیراندازی و گلوله‌باران نیروهای دولتی گوش می‌دهند. برخی از این افراد مسلح هستند. یکی ز این افراد با دستی زخمی در صحنه حاضر می‌شود.

این ویدیو و همچنین هلی‌کوپترها را نشان می‌دهد که بر فراز شهر خاروغ پرواز دارند و شماری از افراد در حال گشت و گذار در کوه‌های بالای شهر خاروغ دیده می‌شوند که به احتمال زیاد نیروهای دولتی یا به اصطلاح تک‌تیر‌اندازها هستند.

صدای تیر به طور متداوم و بدون وقفه به گوش می‌رسد. به نظر می‌رسد که در عملیات از سلاح‌های سنگین و نیروی زیادی استفاده شده است.

منابع غیررسمی می‌گویند که دولت تاجیکستان برای بازداشت افرادی که در قتل عبدالله‌ نظراف، رئیس بخش امنیت در بدخشان مظنون هستند، بیش از سه هزار نیرو را به اضافه تانک و زره‌پوش‌ها و هلی‌کوپترهای نظامی به منطقه اعزام کرده است.

بسیاری از منتقدان دولت تاجیکستان، از جمله برخی از احزاب مخالف، از استفاده نیرو در بدخشان برای بازداشت عاملان قتل ژنرال نظراف انتقاد کرده‌اند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption فردی با دست زخمی در میان افراد محلی در ویدیو دیده می‌شود

پیشتر، برخی از سازمان‌ها و سفارتخانه‌های خارجی نیز از خشونت‌های مرگبار در شهر خاروغ ابراز نگرانی کرده و خواستار خویشتنداری طرف‌های درگیر شده‌اند.\

اما دولت چین که با استان بدخشان تاجیکستان مرز طولانی مشترکی دارد، با صدور بیانیه‌ای از عملیات نظامی دولت تاجیکستان در مرکز این ولایت "برای تأمین امنیت ملی و ثبات" حمایت خود را ابراز داشته است.

در بیانیه‌ای که وزارت خارجه چین روز ۲۷ ژوئیه انتشار داده، آمده است: "چین برای تقویت همکاری‌ها با تاجیکستان در چارچوب مناسبات متقابله و سازمان همکاری‌های شانگهای برای مبارزه قاطعانه "با سه نیروی اهریمنی" و تأمین امنیت و ثبات در منطقه آماده است."

به گفته کارشناسان، منظور چینی‌ها از "سه نیروی اهیرمنی" افراطگرایی، تروریسم و جدایی‌خواهی است و به گفته کارشناسان امور روابط بین‌المللی، خود چین از تمایلات جدایی‌خواهانه در برخی از مناطق خود، از جمله در ناحیه شینجان، بشدّت بیم دارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در فضای خاروغ هلی‌کوپترها پرواز می‌کنند

دولت تاجیکستان بارها حمایت خود را از تمامیت ارضی چین ابراز داشته و چین نیز، به گفته صاحب‌نظران، به صورت مشابهی از اقدامات دولت تاجیکستان علیه شوریشیان مخالف دولت در بدخشان پشتیبانی می‌کند.

منطقه بدخشان که با چین مرز مشترک دارد، از نگاه قومی و زبانی و مذهبی با سایر مناطق تاجیکستان تفاوت‌هایی دارد. مردم این استان غالباً اسماعیلی مذهب بوده و به زبان‌های محلی که با فارسی تفاوت دارد، تکلم می‌کنند.

بدخشان منطقه‌ای کوهستانی بوده و با بیش از دویست هزار جمعیت از فقیرترین مناطق تاجیکستان محسوب می‌شود. فقر و بی‌نوایی بیش از پنجاه هزار ساکن این ولایت را وادار به ترک کشور کرده و این افراد در حال حاضر در مهاجرت کاری در روسیه و کشورهای دیگر خارجی به سر می‌برند.

این ولایت در زمان جنگ داخلی پنج ساله در سال‌های ۱۹۹۲-۹۷ در تاجیکستان از پایگاه‌های اصلی مخالفان محسوب می‌شد.

مطالب مرتبط