'پنج مأمور دادستانی گروگان در خاروغ آزاد شده‌اند'

Image caption مأموران دادستانی در شب آغاز عملیات نیروهای دولتی گروگان گرفته شده‌اند

دادستانی کل تاجیکستان گفته است که پنج تن از کارمندان این نهاد که از سوی افراد مسلح در بدخشان گروگان گرفته شده بودند، آزاد شده‌اند.

خبرگزاری رسمی "خاور" از قول منابع دادستانی کل در این باره اطلاع داده، ولی تفصیلات چگونگی آزادی آن‌ها را منتشر نکرده است.

در اطلاعیه‌ای که دادستانی کل تاجیکستان پیشتر انتشار داد، آمده بود که پنج تن از مأموران این نهاد از سوی افراد مسلح مخالف دولت در استان بدخشان گروگان گرفته شده‌اند.

به گفته منابع دادستانی، این حادثه شب ۲۴ ژوئیه، تقریبا در ساعت ۰۳:۳۰، قبل از آغاز عملیات نیروهای دولتی در شهر خاروغ اتفاق افتاده است. اما زمان آزادی مأموران گروگان‌شده و این که آن‌ها تحت چه شرایطی آزاد شده‌اند، مشخص نیست.

"سپر زنده"

در اطلاعیه مفصلی که دادستانی کل تاجیکستان روز شنبه ۲۸ ژوئیه انتشار داد، آمده است که سه روز باز در شهر خاروغ آتش‌بس ادامه‌ دارد.

در این مدت هرچند مقامات انتظامی از افراد مسلح خواسته‌اند که اسلحه‌های خود را تحویل دهند، ولی این افراد "شرط‌های آتش‌بس را زیر پا گذاشته‌اند" و شب ۲۷ ژوئیه به مقر نیروهای انتظامی حمله کرده‌اند که در نتیجه یک نفر زخمی شده است.

طبق ادعای مقامات دادستانی، افراد مسلح در خاروغ "برای محافظت از خود، از زنان و موی‌سفیدان (ریش‌سفیدان) به عنوان سپر زنده استفاده می‌کنند که کار مقامات انتظامی را برای دستگیر کردن آن‌ها دشوار کرده است."

در عین حال، گفته می‌شود که مکان زیست (محل) دو گروه مسلح به رهبری محمدباقراف و امام‌نظراف و شمار زیادی از اعضای آنها و همچنین تعدادی از اعضای گروه وابسته به ایام‌بیکاف از جانب نیروهای دولتی "بی‌ضرر (خنثی)" شده‌اند.

در مجموع، به گفته دادستانی کل تاجیکستان، ۳۰ نفر از اعضای گروه‌های مسلح "بی‌ضرر (کشته)" شده‌اند، ۳۶ نفر هم زخمی و پنج تبعه افغان هم بازداشت شده‌اند.

مقامات دادستانی آمار تلفات نیروهای دولتی در عملیات خاروغ را ۱۷ نفر و زخمیان را ۴۰ نفر اعلام کرده‌اند. پیشتر آن‌ها از کشته شدن ۱۲ نیروی دولتی و ۳۰ شورشی خبر داده بودند.

به گفته مقامات، تنها یک فرد غیرنظامی، مرد ۵۸ ساله‌ای که در همسایگی امام‌نظر امام‌نظراف، یکی از رهبران شورشیان خاروغ، زندگی می‌کرد، کشته شده است.

این در حالیست که منابع محلی شمار تلفات در میان غیرنظامیان را به مراتب بیشتر از ارقام رسمی می‌دانند و می‌گویند که بیشتر آنها توسط تک‌تیر‌اندازهای وابسته به نیروهای دولتی کشته شده‌اند، هرچند تأیید این خبر دشوار است.

دادستانی ابراز امیدواری کرده است که عملیات در بدخشان به زودی انجام خواهد شد، ولی نگفته است که نیروهای دولتی چه زمانی خاروغ را ترک می‌کنند. ولی دولت بازداشت افراد مظنون در قتل ژنرال نظراف را قاطعانه پیگیری خواهد کرد.

در همین حال، به گفته شاهدان عینی، که با بی‌بی‌سی تماس گرفتند، کامیون‌ها و زره‌پوش‌های نظامی همچنان به سمت شهر خاروغ در حرکت هستند.

منابع محلی همچنین می‌گویند که روز شنبه چرخبال‌ها (هلی‌کوپترها) بر فراز شهر خاروغ دوباره به پرواز درآمده‌اند و گویا در دو محل، در شاه‌دره که زادگاه طالب ایام‌بیک‌اف، و باینیه، یکی از محلات شهر خاروغ، چتربازان فرود آمده‌اند.

"اسلحه پنهان"

دادستانی کل تاجیکستان در اطلاعیه خود تفصیلات بیشتری از حادثه قتل عبدالله‌ نظراف، رئیس بخش امنیت در بدخشان، در روز ۲۱ ژوئیه انتشار داده است.

طبق این اطلاعیه، یک گروه مسلح که نزدیک به ۱۵ تا ۲۰ نفر بودند و "اعضای گروه جنایتکار طالب‌بیک ایام‌بیک‌اف" خوانده می‌شوند، روز ۲۱ ژوئیه، ساعت ۱۷:۳۰ در محله نوادک شهر خاروغ به خودرو عبدالله‌ نظراف حمله کرده است.

این افراد با "رساندن جراحت‌های زیاد به کاسه‌خانه سر و قفسه سینه، خنجر زدن به دل او به طور وحشیانه" او را به قتل رسانده‌اند و سه مأمور امنیتی و یک راننده را لت و کوب کرده‌اند. همچنین، آن‌ها سه عدد اسلحه را نیز با خود برده‌اند.

به گفته مقام‌های دادستانی، قتل عبدالله‌ نظراف در پی توقیف یک کامیون حامل مواد قاچاقی تنباکو در شهر کولاب در ماه ژوئن گذشته که به طالب ایام‌بیک‌اف متعلق دانسته شده، توسط افراد وابسته به او صورت گرفته است.

دادستانی می‌گوید، گروه‌های وابسته به چهار تن از فرماندهان سابق مخالفان، طالب‌بیک ایام‌بیک‌اف، محمدباقر محمدباقراف، امامنظر امام‌نظراف و یادگار محمداسلم‌اف که پس از جنگ داخلی سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۷ میلادی بخشی از اسلحه خود را به دولت سپرده و "قسمت دیگری را پنهان کرده" بودند، در این حادثه دست دارند.

این در حالیست که دو تن از این افراد، ایام‌بیک‌اف و محمدباقراف، بعد از انجام جنگ داخلی به نیروهای دولتی پیوسته و در ساختارهای نظامی و انتظامی فعالیت می‌کردند. پس این سؤال مطرح می‌شود که چرا این افراد تا به حال بازداشت و مجازات نشده‌اند؟

دادستانی می‌گوید که این "چهار گروه جنایتکار" در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۲ میلادی جوانان محلی را در اطراف خود جمع کرده و به جرایم سنگینی، نظیر راه‌زنی و آدمکشی، به هم زدن نظم عمومی، قاچاق محصولات تنباکو، مقاومت مسلحانه با مقامات دولتی و سرکشی از پرداخت مالیات، دست زده‌اند.

در مجموع، این افراد به ارتکاب ۲۰ جرم متهم شده‌اند، ولی به گفته مقامات بسیاری از جرایمی که آن‌ها مرتکب شده‌اند، اصلا ثبت نشده است، زیرا مردم از آنان می‌ترسیدند.

برای تحقیق قتل ژنرال عبدالله‌ نظراف و جرایمی که به گفته دولت، گروه‌های مسلح مخالف دولت در استان بدخشان از سال ۲۰۰۶ میلادی به این سو مرتکب شده‌اند، گروهی برای بازرسی و تحقیق تأسیس یافته است.

"لت و کوب قاضی و دادستان‌ها"

دادستانی تاجیکستان گروه‌های شورشی در خاروغ را به معامله و قاچاق مواد مخدر، سنگ‌های قیمتی و حتی "خرید و فروشی" (قاچاق) افراد و یا حمایت از افرادی که در چنین جرایمی دست دارند، متهم کرده است.

در اطلاعیه دادستانی آمده است: "۲۳ ژوئیه سال ۲۰۰۶ بین گروه‌های محمدباقراف و ایام‌بیک‌اف در کوچه مرکزی شهر خاروغ تیرپرانی صورت می‌گیرد که بر اثر آن شهروند دادخداوا زخمی شده، در محل حادثه به هلاکت می‌رسد."

از این اطلاعیه چنین برمی‌آید که در ماه اوت سال ۲۰۰۶ میلادی پلیس تلاش کرده است تا آقای محمدباقراف را بازداشت کند، ولی او به همراه گروه‌های دیگر در برابر نیروهای پلیس مقاومت مسلحانه نشان داده است.

همچنین، دادستانی از حمله گروهی بین ۳۰ تا ۳۵ نفر از افراد مسلح به مأموران دادستانی در ناحیه راشت‌قلعه در ماه مارس سال ۲۰۰۸ میلادی خبر داده است. آن زمان مأموران دادستانی در این محل به بازرسی "کارخانه‌های تحت سرپرستی ایام‌بیک‌اف که ‌انداز (مالیات) نمی‌پرداختند" مشغول بوده‌اند.

دادستانی گروه‌های وابسته به ایام‌بیک‌اف را در حمله به دادگاه و لت و کوب قاضی و دادرس‌ها و کارمندان دادستانی محلی در خاروغ در ماه ژانویه سال ۲۰۱۱ میلادی نیز متهم کرده است: "سعدمشاه‌اف روز ۱۰ ژوئیه سال ۲۰۱۱... گروه جوانان عبارت از ۴۰-۴۵ نفر جمع نموده، به بنای دادگاه ولایت هجوم نموده، دو معاون رئیس دادگاه و سه دادرس را لت و کوب نموده‌اند... و از آنجا به ساختمان دادستانی ولایت رفته، دادستان ولایت و چهار نفر کارمندان آن را لت و کوب می‌نمایند."

به نوشته مقام‌های دادستانی تاجیکستان، این امر مانع زندانی شدن و محکومیت آقای سعدمشاه‌اف شده است. دادستانی می‌گوید که عاملان چهار مورد قاچاق زنان و دختران در ولایت "با نفوذ این گروه‌ها" تا به حال آشکار کرده (افشا) نشده‌اند. این در حالیست که سه تن از آن‌ها، از جمله یک دختر نابالغ، تاکنون ناپدید بوده‌اند.

مطالب مرتبط