محمدجان شکوری، فرزانه تاجیک درگذشت

به روز شده:  04:41 گرينويچ - 16 سپتامبر 2012 - 26 شهریور 1391
 آکادمیسین محمدجان شکوری

آقای شکوری و همسرش دل‌افروز اکرامی

محمدجان شکوری، از فرزانگان و چهره‌های فرهیخته شناخته‌شده تاجیکستان بامداد امروز در بیمارستان ابن‌سینا در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان درگذشت.

محمدجان شکوری در چند روز گذشته در دلیل وخامت حالش در بیمارستان بستری بود و حدود ۴ صبح امروز، یکشنبه، ۲۶ شهریور (۱۶ سپتامبر) در ۸۷ سالگی درگذشت.

او برای چندین سال از بیماری "سرطان غده پروستات" رنج می‌برد و در یک سال گذشته بارها برای معالجه به ایران و بریتانیا رفته بود.

آقای شکوری از صبح دیروز (شنبه، ۲۵ شهریور) پس از وخیم شدن وضع سلامتش، در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان ابن‌سینا بستری شده بود.

به گفته نزدیکانش، مراسم تشییع جنازه او ساعت ۱۱ روز دوشنبه ۱۷ سپتامبر برگزار خواهد شد. قرار است جنازه او در گورستان لچاب، آرامگاه چهره‌های سرشناس فرهنگ و علم تاجیکستان، واقع در شمال شهر دوشنبه به خاک سپرده شود.

پیشرو در رسمیت دادن به زبان فارسی

آقای شکوری در مدت ۶۰ سال در پژوهشگاه زبان و ادبیات فرهنگستان علوم تاجیکستان کار کرده و در این مدت حدود ۵۰ کتاب در رشته‌های مختلف، از جمله زبان و ادبیات و تاریخ، فرهنگ و جامعه‌شناسی نوشته است. او مؤلف صدها مقاله و رساله علمی نیز هست.

او در سال ۱۹۲۵ میلادی در شهر بخارا متولد شد و پسر شریفجان مخدوم صدر ضیا، قاضی امارت بخارا و از فضلای معروف آن دوران بود.

به گفته بسیاری از پژوهشگران، اولین کتابی که او را به شهرت رساند، با عنوان "هر سخن جایی و هر نکته مقامی دارد" در دهه ۱۹۸۰ میلادی منتشر و بعدها بارها تجدید چاپ شد.

در این کتاب او به ترجمه‌زدگی و اشتباهات گسترده رایج در زبان مطبوعات و ادبیات آن دوره تاجیکستان اشاره‌ کرده و خواستار اصلاح آنها شده بود.

محمدجان شکوری مانند عینی، جلال اکرامی، رحیم هاشم، ساتم الغ‌زاده و دیگران از جمله فرزانگان زاده بخارا و سمرقند است که پس از تأسیس اتحاد جماهیر شوروی و تبعیض و تعقیب فرهنگیان تاجیک در ازبکستان به تاجیکستان مهاجرت کردند و در پایه‌گذاری فرهنگ نوین این کشور سهم بارزی داشتند.

او از پیشوایان جنبش هویت‌خواهی در تاجیکستان در اواخر عهد شوروی به شمار می‌رفت که در سال ۱۹۸۹ میلادی به رسمی شدن زبان فارسی در این کشور انجامید.

گفته می‌شود آقای شکوری در تهیه متن قانون زبان که در آن سال تصویب شد، نقش بارزی داشته است.

این چهره شناخته‌‎شده تاجیکستان از سال ۱۹۹۶ میلادی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی در تهران شد و در سال ۲۰۰۵ میلادی نیز به عنوان "چهره ماندگار" در ایران برگزیده شد.

تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در فیلم مستند "جان دل‌افروز" به زندگی و آثار محمدجان شکوری پرداخته است.

این فیلم بارها از تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پخش شده است و در روزهای پایانی ماه اوت در جشنواره فیلم‌های بی‌بی‌سی در دوشنبه نیز به نمایش درآمد. هرچند خود آقای شکوری به دلیل بیماری نتوانست در این جشنواره شرکت کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.