آمادگی دوشنبه برای دیدار رسمی پوتین از تاجیکستان

به روز شده:  16:41 گرينويچ - پنج شنبه 04 اکتبر 2012 - 13 مهر 1391

انتظار می‌رود آقای پوتین در دیدار با آقای رحمان شرایط حضور پایگاه روسیه در تاجیکستان را مشخّص کند

دفتر ریاست جمهوری روسیه اعلام کرده که در سفر ولادیمیر پوتین به دوشنبه اسنادی برای توسعه همکاریها در عرصه‌های نظامی، انرژی و مهاجرت امضا خواهد شد.

در اطلاعیه ای که دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری روسیه روز چهارشنبه ۳ اکتبر انتشار داد، آمده است که رهبران دو کشور همچنین تصمیم دارند "مسائل مربوط به تقویت جایگاه زبان روسی در تاجیکستان را" بررسی کنند.

دیدار رسمی دوروزه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، از تاجیکستان امشب آغاز می‌شود. قرار است فردا در شهر دوشنبه مقامات دو کشور قراردادهایی در بخشهای انرژی، اقتصاد، تجارت، صنایع و مهاجرت امضا کنند.

این دو کشور همدیگر را شریک استراتژیک می‌نامند، اما در چند سال اخیر بحثها و اختلاف نظرها میان آنها بالا گرفته است. مقامات تاجیک باور دارند که نتایج اولین دیدار ولادیمیر پوتین از تاجیکستان پس از انتخاب دوباره‌اش به سیمت ریاست جمهوری روسیه به روابط دو کشور تکانی تازه خواهد داد.

دولت نذری، سخنگوی وزارت امور خارجه تاجیکستان، روز پنج‌شنبه‌ ۴ اکتبر در نشستی خبری گفت: "ما از این سفر توقعات زیادی داریم. باور داریم که این سفر به تحکیم مناسبتهای دو جانب تکان نو خواهد بخشید."

طی دو ماه گذشته آناتولیی آنتان اف، معاون وزیر دفاع روسیه و ایگور شوول اف، معاون اول نخست‌وزیر این کشور، دیدارهایی از تاجیکستان داشتند. آنها گفتند که راه حلهایی برای بیشتر مسائل مورد بحث دو کشور پیدا کرده‌اند.

یکی از موضوعهای کلیدی در روابط دو کشور در این اواخر بحث پایگاه نظامی روسیه در تاجیکستان است. مهلت حضور این پایگاه تا دو سال دیگر به پایان می‌رسد.

روسیه می‌خواهد هفت هزار سرباز و افسرش تا ۴۹ سال دیگر در تاجیکستان باقی بمانند، اما تاجیکستان با این شرط موافق نیست. به ادعای رسانه‌های روسی، برای تمدید حضور پایگاه نظامی روسیه، تاجیکستان سالی ۲۵۰ میلیون دلار پول اجاره خواسته است.

انتظار می‌رود در جریان دیدار ولادیمیر پوتین با امامعلی رحمان شرایط حضور پایگاه نظامی روسیه در تاجیکستان مشخص شود. چهار سال می‌شود که مقامات دو کشور در این زمینه مذاکره می‌کنند، اما این گفتگوها تا به حال نتیجه‌ای نداده است.

با این حال، در اطلاعیه دفتر ریاست جمهوری روسیه آمده است: "همکاریها در زمینه تأمین امنیت و ثبات در آسیای میانه‌ تقویت می‌یابد. پایگاه نظامی ۲۰۱ روسیه در تاجیکستان برای رسیدن به همین اهداف خدمت می‌کند."

به نظر برخی از کارشناسان، پافشاری روسیه برای ادامه‌ حضور نظامی‌اش در تاجیکستان ناشی از نگرانیهای آن کشور از وضعیت امنیتی منطقه و رقابتهای ژئوپلیتیک در آسیای میانه‌ است.

سلطان حمد، کارشناس مسائل سیاسی، می‌گوید: "با امضای این قرارداد روسیه می‌خواهد نفوذ خود را از نو در آسیای میانه‌ برقرار کند. به سببی که کشورهای دیگر در آسیای میانه‌ و اطراف روسیه موقعیت خویش را تحکیم بخشیده‌اند، روسیه می‌خواهد با تقویت حضورش در تاجیکستان این را جبران کند."

شهروندان تاجیکستان در باره دیدار ولادیمیر پوتین نظرات مختلفی دارند. حمیرا، یک روزنامه‌نگار ساکن شهر دوشنبه، می‌گوید: "اصلا هیچ انتظار خوبی از سفر آقای پوتین ندارم. چون که تمام قراردادهایی که احتمال دارد به تصویب رسند، به نفع تاجیکستان نخواهند بود، بخصوص در مورد همکاریهای نظامی."

زیارتشاه، یک ساکن دیگر دوشنبه، معتقد است که در این دیدار مسائل اقتصادی باید شوند: "ما انتظار داریم که روسیه عوارض گمرکی برای مواد سوخت صادراتی خود به تاجیکستان را لغو کند و شرایط کار و زندگی مهاجران تاجیک بهتر شود."

روسیه پس از چین دومین شریک اقتصادی تاجیکستان محسوب می‌شود. سال گذشته حجم تبادل کالا میان دو کشور بیش از ۸۰۰ میلیون دلار و در شش ماه اول سال جاری بیش از ۴۱۳ میلیون دلار را تشکیل داده است.

تاجیکستان از روسیه بیشتر مواد سوختی، مواد غذایی، چوب و کاغذ وارد می‌کند و در مقابل آن غالباً فرآورده‌های نساجی، مواد کشاورزی و غذایی و معدنی به آن کشور صادر می‌کند.

مهمترین طرح سرمایه‌گذاری روسیه در تاجیکستان نیروگاه "سنگتوده-۲" است که گفته می‌شود ۱۵ درصد نیروی برق این کشور را تولید می‌کند. امکان دارد، در سفر آقای پوتین موضوع بنیاد نیروگاههای خرد و متوسط در تاجیکستان نیز بررسی شود.

در این دیدار مسائل مربوط به مهاجرت کاری تاجیکان به روسیه نیز بررسی خواهد شد. اداره مهاجرت روسیه می‌گوید که در این کشور بیش از یک میلیون و ۱۳۰ هزار مهاجر تاجیک کار و زندگی می‌کنند. سال ۲۰۱۱ بیش از ۹۰۰ هزار نفر از تاجیکستان به روسیه سفر کرده‌اند.

مبلغی که مهاجران کاری تاجیک در سال گذشته از روسیه به تاجیکستان انتقال داده‌اند، حدود سه میلیارد دلار را تشکیل می‌دهد که این رقم تقریباً معادل حجم عمومی تولیدات ناخالص داخلی تاجیکستان است.

دیدار ولادیمیر پوتین از تاجیکستان در حالی صورت می‌گیرد که اختلاف دو کشور بر سر شرایط حضور بعدی نظامیان روس در این کشور رفع نشده است.

با توجه به طرح خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان در سال ۲۰۱۴ بعضیها بر این باورند که ادامه‌ حضور نظامی روسیه در تاجیکستان می‌تواند عامل ثبات در منطقه باشد. اما بسیاریها در تاجیکستان حضور پایگاه خارجی را با اصول و مرامهای استقلال این کشور مغایر می‌دانند.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.