بحران قیمت مواد غذایی؛ کدام بحران

به روز شده:  17:34 گرينويچ - سه شنبه 16 اکتبر 2012 - 25 مهر 1391

بدون آب امکان رشد محصول نیست، و بدون تولید محصول، مردم چیزی برای خوردن ندارند. امسال هم میزان محصولات تولید شده کافی نیست.

آمریکا یکی از بدترین خشکسالی‌ها در بیش از نیم قرن گذشته را به خود دیده، زمین‌های وسیعی از روسیه به دلیل کمبود باران خشک شده‌اند، فصل باران‌های موسمی در هند همانند همیشه نبوده و میزان بارش باران در آمریکا جنوبی در اوایل سال پایین تر از حد انتظار بوده است.

در نتیجه از میزان برداشت بسیاری از محصولات کاسته شده است، که این موضوع باعث شده که قیمت غلات همانند ۴ سال گذشته افزایش یابد.

در آن زمان افزایش قیمت‌ها به بروز اعتراضاتی در ۱۲ کشور جهان منجر شد، که این مر باعث شد سازمان ملل خواستار برگزاری نشستی تحت عنوان بحران قیمت مواد غذایی با حضور سران کشورها شود.

کمبود بارش باران در سال جاری نگرانی‌هایی را نسبت به افزایش دوباره مواد غذایی ایجاد کرده است.

توجهات به تولید ذرت آمریکا بود که در بسیاری از مناطق تقریبا از بین رفته است. ذخیره ذرت آمریکا ۶ درصد مصرف سالانه است. در حالی که این میزان باید ۲۵ درصد مصرف سالانه باشد.

تولید سویا هم با کاهش همراه بود. در همین حال تولید گندم در آسیا نیز سیر نزولی داشت و تولید این محصول در بعضی از کشورها بیش از ۵۰ درصد کاهش داشته است.

علیرغم این آمار، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که اوضاع فعلی به بدی ۴ سال گذشته نیست.

جیمز والتون، اقتصاددان ارشد و کارشناس تغذیه می‌گوید: "کشورهای عمده تولید کننده تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته‌اند، اما آنها به قراردادهایی که دارند، پایبند هستند."

به گفته آقای والتون " اگر روسیه و یا کشورهای آسیای مرکزی قصد داشتند دراین باره کاری انجام دهند. شرایط فعلی احتمالا بهترین زمان برای انجام آن است."

سیستم اطلاعاتی بازار کشاورزی که سال گذشته ایجاد شد نقشی مهم در ارائه راهکارهایی دراین باره دارد.

این سیستم به تولید کنندگان عمده مواد غذایی اجازه تبادل اطلاعات مشترک را داده و شرایط لازم را برای بحث در بین این تولیدکنندگان فراهم می‌کند.

عبدالرضا عباسیان، اقتصاد‌دان ارشد در سازمان خوارو بار و کشاورزی سازمان ملل می‌گوید: "اوضاع فعلی مردم را کمی بیش از حد حساس کرده است، اما اوضاع به بدی سال ۲۰۰۸ میلادی نیست."

در واقع به گفته آقای عباسیان، علیرغم برداشت نه چندان زیاد محصول، کمبودی از نظر تولید برنج وجود ندارد و موجودی گندم بالاتر از سال ۲۰۰۷ میلادی است.

جیمز والتون، اقتصاد‌دان هم معتقد است : "تولید شکر در برزیل بهتر از حد انتظار بوده و چین هم در کل فصل پر باری داشته است."

مارک سدلر، اقتصاد‌دان ارشد در زمینه کشاورزی در بانک جهانی می گوید: "بحث‌های زیادی در مورد قیمت مواد غذایی در سازمان ملل متحد و صندوق بین المللی پول انجام شده است. اما نظر عمومی این است که شرایط جاری با سال ۲۰۰۸ میلادی متقاوت است."

در حالی که احتمال بازگشت قیمت‌ها در ماه های آتی به سطحی که در سال ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ میلادی بود، اندک است. اما قیمت‌های فعلی هم بالاست و عواملی بالا نگهداشتن این قیمت‌ها همچنان به قوت خود باقی است.

رشد جمعیت از یکسو و مهم تر از همه رشد سریع طبقه متوسط در کشورهای در حال توسعه به معنای افزایش میزان تقاضای برای غلات است. از سوی دیگر افزایش هزینه انرژی باعث افزایش هزینه عرضه محصولات می شود. از این رو قیمت بالای مواد غذایی همچنان به قوت خود باقی است.

موجودی جهانی محصولات با کاهش چشمگیری همراه بوده است.

ذخایر گندم به میزان تقریبا یک سوم، برنج بیش از ۴۰ درصد و ذرت تقریبا ۵۰ درصد کاهش داشته است، و احتمال افزایش ذخایر این محصولات غیرممکن است.

به گفته مارک سدلر حتی در خوشبینانه‌ترین حالت در سالی که اوضاع تولید محصول خوب باشد، میزان تولید تنها به اندازه‌ای خواهد بود که نیاز مصرفی را برآورده کند.

چالشی بزرگ

کسانی که در کشورهای توسعه یافته زندگی می‌کنند به نسبت کمتری تحت تاثیر شرایط فعلی می‌گیرند.

اما جیمز والتون معتقد است که حتی در این کشورها هم در سالهای اخیر تغییرات زیادی صورت گرفته است.

به گفته آقای والتون "دوره غذای ارزان بپایان رسیده است. غذا هست، اما انتظار نداشته باشید که قیمت ها کاهش یابد."

این وضع بیشتر بر کسانی تاثیر می‌گذارد که درکشورهای فقیر در حال توسعه زندگی می کنند. آنهایی که مجبورند برای تولیداتشان، مواد خام رابخرند. اما تاثیراین وضع برکسانی که بخش زیادی از درآمدشان را صرف خرید مواد غذایی می‌کنند، خیلی بیشتر است.

به گفته مارک سدلر" جمعیت جهان بزودی به مرز ۹ میلیارد نفر خواهد رسید و تمامی این جمعیت باید تغذیه شوند. سوال این نیست که آیا ما می توانیم یا نمی توانیم از عهده تغذیه جمعیت جهان برآییم، مسئله این است که ما باید این کار را بکنیم."

پنج تولید کننده اصلی مواد غذایی عمده در جهان

نیشکر

ذرت

برنج

گندم

سویا

سیب زمینی

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.