چالشهای اوباما در خاور میانه

به روز شده:  18:37 گرينويچ - پنج شنبه 08 نوامبر 2012 - 18 آبان 1391

علی رغم قدرت نظامی گسترده آمریکا، نفوذ سیاسی آن کشور در خاور میانه در حال افول است

باراک اوباما روز ۲۲ ژانویه ۲۰۰۹ تنها ۴۸ ساعت پس از قسم خوردن به عنوان رییس جمهور آمریکا گفته بود که مهمترین هدف او در خاورمیانه دنبال کردن صلح میان اسرائیل و فلسطینیان است.

او گفت که هیچ کس نباید به تعهد آمریکا نسبت به امنیت اسرائیل شک کند، اما "غیر قابل تحمل" است که فلسطینیان هم امیدی به آینده خود نداشته باشند.

آقای اوباما در همان سخنرانی در وزارت خارجه آمریکا از "رهبری" حسنی مبارک در مصر تجلیل کرد.

پس از گذشت چهار سال آمریکا همچنان به امنیت اسرائیل پایبند است، اما از صلح خبری نیست.

فلسطینیان نسبت به چهار سال گذشته امید کمتری به آینده دارند و حسنی مبارک هم برای نقشش در کشتن معترضان مصری به حبس ابد محکوم شده است.

خاور میانه در حال تحول است و این تحول خواسته مردان و زنانی است که عموما کمتر از سی سال سن دارند.

آمریکا می خواهد که در جریان تحولات خاور میانه تاثیر گذار باشد اما مردم منطقه نشان داده اند که می خواهند خود آنها، و نه دولتهای خارجی و متحدان داخلی کاخ نشین آنها، سرنوشتشان را کنترل کنند.

"ایران بارها اتهام تلاش برای تولید بمب هسته ای را رد کرده است و رهبر آن کشور گفته که تولید و نگهداری سلاحهای کشتار جمعی یک گناه کبیره است."

آقای اوباما متوجه محدودیت‌های آمریکا هست و شاید گاهی فکر کنید که او ترجیح می داد که کلا از خاور میانه بگذرد. او سال گذشته گفت اولویت جدید سیاست خارجی آمریکا، آسیا و منطقه اقیانوس کبیر خواهد بود.

اما مشکل این است که خاور میانه آن قدر مهم است که نمی توان از کنار آن گذشت.

جنگ داخلی سوریه می تواند کشورهای همسایه را تحت تاثیر قرار دهد و ناامنی در مرزهای شمالی اسرائیل برای هیچ رییس جمهوری در آمریکا امری خوشایند نیست.

احتمال می رود که آقای اوباما در دوره دوم ریاست جمهوری خود از شورشیان سوریه حمایتهای بیشتری کند.

با این وجود، تصمیم او در خصوص وضعیت ایران اهمیت بسیار بیشتری خواهد داشت.

اگر آمریکا و متحدانش تا تابستان سال آینده متقاعد شوند که ایران علی رغم تحریمها و مذاکرات با غرب در حال تولید بمب اتمی است، یا اوباما و متحدانش ناچار به تصمیم گیری در خصوص امکان اقدام یا عدم اقدام نظامی علیه مراکز هسته ای ایران خواهند شد و یا این که ممکن است در خصوص دادن چراغ سبز به اسرائیل برای حمله به ایران تصمیم گیری کنند.

ایران بارها اتهام تلاش برای تولید بمب هسته ای را رد کرده است و رهبر آن کشور گفته که تولید و نگهداری سلاحهای کشتار جمعی یک گناه کبیره است.

در همین حال، اسرائیل تنها کشور دارای سلاح هسته ای در خاور میانه است و آقای اوباما ترجیح می دهد که آمریکا یکی از طرفین یک جنگ دیگر در خاور میانه نباشد.

او شاید به میزان امتیازهایی که به ایران داده خواهد شد تا برنامه تحقیقات هسته ای خود را تعطیل کند بیافزاید تا تصمیم‌گیری در این خصوص را برای ایران آسانتر کند.

اما حل و فصل مسالمت آمیز مسئله ایران مشکلات کاخ سفید در خاور میانه را برطرف نخواهد کرد؛ گرفتاری مشکلات میان اسرائیل و فلسطینیان همچنان باقی است.

شاید اوباما باری دیگر تلاش کند که برای صلح اقدام کند - کاری که در دوره اول ریاست جمهوری خود نکرد - اما در این مقطع واقعا معلوم نیست که تشکیل یک کشور مستقل فلسطین در مجاورت اسرائیل تا چه حد واقعا امکان پذیر است.

آمریکا باید روابط خود را با کشورهای عربی که پس از "بهار عربی" رهبران اسلامگرا انتخاب کرده اند بازسازی کند و همچنان نسبت به امکان قیام در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس هم هشیار باشد.

علی رغم قدرت نظامی گسترده آمریکا، نفوذ سیاسی آن کشور در خاور میانه در حال افول است.

متحدان حرف شنو، قابل اعتماد و مستبد آمریکا در منطقه ساقط شده اند. نسل جدیدی که آمریکا را به عنوان رقیب می بیند و نه دوست، در حال جایگذینی آنهاست.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.