اوجالان، برنده اصلی اعتصاب غذای کردها؟

به روز شده:  13:47 گرينويچ - سه شنبه 20 نوامبر 2012 - 30 آبان 1391

به نظر می رسد زندانیان به تمامی خواسته هایشان نرسیدند، اما توانستند حمایت بسیاری از ترکها، به خصوص چپ ها و روشنفکران را به مساله کردها جذب کنند

با پایان یافتن ۶۸ روز اعتصاب غذای صدها زندانی کرد با پیام عبدالله اوجالان و اعلام آمادگی دولت ترکیه برای مذاکره با اوجالان، به نظر می رسد طرفداران مذاکره در هر دو طرف از موقعیت به وجود آمده راضی باشند.

۱۲ سپتامبر امسال عده ای از زندانیان سیاسی کرد اعلام کردند دست به اعتصاب غذا زده و گفتند تا خواسته هایشان برآورده نشود، از اعتصاب غذا دست نخواهند کشید. آنها خواهان پایان ۱۵ ماه حبس انفرادی عیدالله اوجالان، رهبر زندانی پ ک ک، دفاع به زبان کردی در دادگاه‌ها، و رفع موانع استفاده از زبان کردی در مراکز رسمی و آموزشی بودند.

رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه این اقدام آنها را سیاه بازی خواند، و احزاب کرد را متهم کرد در حالی که خودشان کباب می خورند، زندانیان را به مرگ تشویق می کنند.

مدتی بعد شش نماینده کرد مجلس و شهردار بزرگترین شهر کردنشین ترکیه به اعتصاب کنندگان پیوستند. تعداد زندانیان اعتصابی به ۷۰۰ نفر رسید. اتحادیه پزشکان ترکیه اخطار داد که بسیاری از زندانیان وارد مرحله خطرناکی شده اند و اگر به اعتصاب غذا پایان ندهند، در چند روز آینده خطر جانشان را تهدید خواهد کرد.

کمال قلیچ دار اوغلو، رهبر حزب مخالف جمهوری خلق ترکیه، دومین حزب بزرگ این کشور از آقای اردوغان انتقاد کرد و گفت او باید با زبان نرمتر صحبت کند و اگر زندانی در زندان بمیرد، مسئولیت جان او با دولت است.

اما پشت سخنان انتقادی آقای اردوغان، واقعیت چیز دیگری بود. دولت او در پشت پرده تلاشهای زیادی برای پایان اعتصاب غذا کرده بود. روزنامه رادیکال ترکیه گزارش داد که مقامات بلند پایه استخبارات ترکیه چندین بار با عبدالله اوجالان در جزیره امرالی ملاقات کرده و با او برای پایان اعتصاب غذا توافقاتی کرده‌اند.

مقامات امنیتی ترکیه نگران بودندکه اگر زندانیان اعتصابی جانشان را از دست بدهند، آتش خشونت مناطق کردنشین ترکیه شعله ور خواهد شد و از محبوبیت حزب عدالت و توسعه بیشتر کاسته خواهد شد. بسیاری از نماینگان کرد این حزب از وضعیت موجود نا خشنود بودند. این نگرانی وجود داشت که مرگ زندانیان، جوانان کرد را برای پیوستن به پ ک ک تشویق خواهد کرد.

در هفته های آخر اعتصاب غذا مناطق کردنشین ترکیه و بسیاری از شهر های بزرگ شاهد تظاهرات بزرگ در حمایت از زندانیان بود

در هفته های آخر اعتصاب غذا مناطق کردنشین ترکیه و بسیاری از شهر های بزرگ شاهد تظاهرات بزرگ در حمایت از زندانیان بود. در میان تظاهرکنندگان بسیاری از چهره های ادبی، سیاسی و جنبش کارگری ترکیه دیده می شدند. در بسیاری از شهرها درگیری‌هایی میان نیروهای امنیتی و تظاهرکنندگان روی داد.

جوات اونوش معاون سابق میت (استخبارات) پیش بینی می کند که احتمالا پس از پایان اعتصاب غذا مذاکرات بین دولت و پ ک ک از سر گرفته و آتش بس اعلام خواهد شد. او می گوید "تلاشها و همکاری مقامات امنیتی ترکیه، حزب آشتی و دموکراسی و افرادی در پ ک ک که به حل مسالمت آمیز مساله کردها معتقدند، به پایان یافتن اعتصاب غذا کمک کردند، و این فضا را برای گفتگو مهیا کرده است”.

بسیاری از مطبوعات ترکیه پایان اعتصاب غذا بدون اینکه کسی جانش را از دست بدهد، آزمونی موفقیت آمیز خواندند. چنگیز چاندار از روزنامه رادیکال می گوید، "عبدالله اوجالان نقش مهمی ایفا کرد. نفوذش بر فعالان کرد و پ ک ک، نشان داد که او می تواند نقش کلیدی در حل مسئله کردها ایفا کند".

زنذانیان در حالی به اعتصاب غذایشان پایان دادند که به تمامی خواسته هایشان پاسخ داده نشد. دولت ترکیه هفته گذشته لایحه ای به مجلس فرستاد تا متهمان بتوانند به زبان مادریشان از خود دفاع کنند، که یکی از خواسته های اعتصاب کنندگان بود. اما هنوز مشخص نیست که آیا دولت به حبس انفرادی آقای اوجالان پایان خواهد داد یا نه.

مقامات امنیتی ترکیه نگران بودندکه اگر زندانیان اعتصابی جانشان را از دست بدهند، آتش خشونت مناطق کردنشین ترکیه شعله ور خواهد شد

بسیاری از مطبوعات ترکیه می گویند زندانیان توانستند از طریق غیر خشونت خواسته هایشان را به گوش دولتمردان ترکیه برسانند. طاها آکیول از روزنامه حریت می گوید، "به سه دلیل اعتصاب غذا بدون خشونت پایان یافت. اولا طرفداران مذاکره در دولت از خود نرمش نشان دادند، سپس اوجالان و نمایندگان حزب BDP هم آماده همکاری بودند. چرا این مدل نتواند به خشونتها در ترکیه خاتمه دهد؟ تروریسم و منطق سرکوب، راههای صلح را مسدود کرده اند. نتیجه اعتصاب غذا این درس را به ما می آموزد اگر ما راه های دموکراتیک به جای تروریسم، و دموکراسی در عوض دیکتاتوری را پیش گیریم، می توانیم به صلح از راه مسالمت آمیز برسیم".

امیر اوسولو از روزنامه زمان می گوید "دلایل زیادی وجود دارد که اوجالان خواهان صلح نیست. و این که او می تواند به حل مسئله کردها کمک کند خیال چپ های ترکیه است. او می خواهد راهی برای نجات خود از زندان پیدا کند ، دو باره خود را به مذاکرات بکشاند. اوجالان نفوذش را بر پ ک ک از دست داده است".

آقای اوجالان در پیامش به زندانیان گفته بود که آنان به اهدافشان رسیدند و بایستی به اعتصاب غذا پایان دهند. گروهی از کردها در فضای مجازی اعتبار پیام آقای اوجالان را زیر سئوال بردند و معتقد بودند که زندانیان باید به اعتصابشان ادامه دهند. حتی عده ای مشکوک بودند که احتمالا آقای اوجالان در زندان مرده، و این پیام از طرف دولت ترکیه به برادر آقای اوجالان تحمیل شده است.

روز دوشنبه عبدالله گل از مذاکره و گفتگو برای حل مساله کردها حمایت کرد و گفت خوشحال است که زندانیان به اعتصاب غذا پایان دادند. سعدالله ارگین، وزیر دادگستری ترکیه هم گفت اگر لازم باشد دولت با آقای اوجالان مذاکره خواهد کرد.

به نظر می رسد زندانیان به تمامی خواسته هایشان نرسیدند، اما توانستند حمایت بسیاری از ترکها، به خصوص چپ ها و روشنفکران را به مساله کردها جذب کنند. آنان توانستند که این مساله را که مدتی بود از برنامه دولت خارج شده بود دوباره به راس برنامه‌های دولت باز گردانند. شاید بتوان گفت برنده اصلی اعتصاب غذا عبدالله اوجالان بود که نشان داد هنوز نفوذ زیادی برکردهای ترکیه دارد و اگر ترکیه بخواهد مساله کردها را حل کند، باید با او در جزیره امرالی مذاکره کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.