سود و زیان احتمالی پیوستن تاجیکستان به سازمان تجارت جهانی

به روز شده:  13:58 گرينويچ - سه شنبه 11 دسامبر 2012 - 21 آذر 1391

تاجیکستان به عضویت سازمان تجارت جهانی در آمده است (عکس از سایت رئیس جمهوری تاجیکستان)

در جلسه شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در ژنو، تاجیکستان عضو این سازمان بین‌المللی شد.

به گفته دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری تاجیکستان، امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان روز دوشنبه ۱۰ دسامبر در مراسم عضویت کشورش در این سازمان، این اتفاق را در تاریخ نوین تاجیکستان "از مهمترین رویدادها و مساعدت کننده به رشد اقتصادی و اجتماعی" ارزیابی کرد.

در آسیای مرکزی پس از قرقیزستان، تاجیکستان دومین کشوری است که به سازمان تجارت جهانی می‌پیوندد.

در ماه مه سال ۲۰۰۱ تاجیکستان درخواست خود برای عضویت در سازمان تجارت جهانی را ارائه داد و در این مدت نظام تجارتی و اسناد حقوقی خود را با معیارهای بین‌المللی مطابق ساخت.

امامعلی رحمان عضویت در سازمان تجارت جهانی را برای دستیابی به "استقلال انرژی، رهایی از بن‌بست ارتباطاتی و تأمین امنیت غذایی" در تاجیکستان مهم خوانده است.

آقای رحمان از کشورهای کمک کننده جهان و سازمانهای بین‌المللی برای پشتیبانی مالی و فنی از تاجیکستان ابراز سپاس کرده است.

اما عضویت تاجیکستان در سازمان تجارت جهانی برای بخشهای اقتصاد و تجارت و بخش خصوصی این کشور چه اهمیتی در پی خواهد داشت.

بیشتر کارشناسان محلی بر این نظرند که با توجه به این که تاجیکستان، صادر کننده مواد خام است و کشوری صنعتی نیست، عضویت این کشور در سازمان تجارت جهانی به نفع آن تمام خواهد شد.

به گفته فیروز سعید، کارشناس مرکز مطالعات استراتژیک تاجیکستان، مواد خام این کشور با معیارهای بین‌المللی مطابق است و قبل از عضویت در سازمان تجارت جهانی نیز صادرات آن از جمله پنبه و آلومینیوم در بازار جهانی مشتری داشتند و بودجه کشور را غنی می‌کردند.

او گفت: "برای رقابت‌پذیر شدن کالاهای کشور باید محصولات کشاورزی و کارکرد آن با معیارهای بین‌المللی مطابقت کند."

آقای جمعه‌یف می‌گوید که عضویت در سازمان تجارت جهانی ممکن است صاحبکاران محلی را ورشکسته کند

از سوی دیگر، به گفته او، یکی از مقررات سازمان تجارت جهانی باز بودن بازار داخلی است و عضویت تاجیکستان در این سازمان به کاهش انحصارگرایی منجر خواهد شد. مثلاً، شرکتهای هواپیمایی تاجیکستان که بازار داخلی را انحصار کرده‌اند، از این پس باید به شرکتهای خارجی اجازه ورود به این بازار را بدهند.

دولت عثمان، کارشناس مستقل و وزیر پیشین اقتصاد و تجارت تاجیکستان، نیز معتقد است که این کشور به عنوان یک کشور واردکننده کالاها از عضویت در سازمان تجارت جهانی سود خواهد برد.

آقای دولت تأکید کرد که در پی عضویت در سازمان تجارت جهانی میزان عوارض گمرکی تا ۸ در صد کاهش یافته و در این زمینه امکان دارد به بودجه تاجیکستان خساراتی وارد شود.

اما به گفته او، کاهش جدی تعرفه‌های گمرکی و از میان رفتن موانع مصنوعی در راه ورود کالاها به تاجیکستان در گذرگاههای مرزی ممکن است به ارزان شدن قیمت کالاها در بازار داخلی کمک کند.

از جانب دیگر، دولتمراد جمعه‌یف، رئیس انجمن حمایت از صاحبکاران، نسبت به خطرات احتمالی برای فعالیت تاجران و صاحبکاران محلی و فلج شدن تولیدات داخلی در پی عضویت تاجیکستان در سازمان تجارت جهانی هشدار داد.

او گفته است که کارخانه‌های کارکرد مواد خام در داخل به دلیل رقابت‌پذیر نبودن تولیداتشان با کالاهای پنبه کشورهای عربی، چین و تایلند که ارزان و خوش‌صفت هستند، ممکن است ورشکسته شوند.

آقای جمعه‌یف در این مورد به تجربه استونی اشاره‌ کرد و گفت: "وقتی استونی به سازمان تجارت جهانی وارد شد، بخش کشاورزی‌اش کاملاً فلج گردید. صدها هکتار زمین خالی ماند. برای کشاورزان تولید محصولات فایده‌آور نبود. زیرا ساکنان، بیشتر محصولات کشاورزی آلمان، لهستان و کشورهای دیگر اروپایی را که ارزان و باکیفیت بودند، خریداری می‌کردند."

برای جلوگیری از این امر، او از دولت تاجیکستان دعوت کرد که با استفاده از تجربه روسیه برای حمایت از تولیدکنندگان محلی و جلوگیری از ورشکسته شدن آنها تدابیری جدی بیندیشد.

آقای عثمان گفت که تاجیکستان به عنوان کشور واردکننده از عضویت در سازمان تجارت جهانی سود خواهد برد


زمانی که روسیه وارد سازمان تجارت جهانی شد، به تولیدکنندگان محلی امکان داد تا چند مدت آزادانه کار کند. یعنی، برای آنها مهلتی تعیین کرد تا مفلس نشوند.

دولتمراد جمعه‌یف گفت: "عضویت در سازمان تجارت جهانی یکباره نه، بلکه مرحله به مرحله انجام می‌شود. سازمان تجارت جهانی به ما فرصت می‌دهد، تا اقتصاد خود را با آن تطبیق کنیم. پس از ورود به این سازمان میزان سرمایه‌گذاری خارجی در اقتصاد تاجیکستان بیشتر خواهد شد."

کارشناسان تاجیک به تجربه قرقیزستان و امتیازاتی که از عضویت در سازمان تجارت جهانی دریافته، اشاره‌ می‌کنند که در مدت حدود ۲۰ سال عضویت در این سازمان کالاهایش رقابت‌پذیر شده و به بازارهای کشورهای منطقه، از جمله تاجیکستان، راه یافته‌اند.

از سوی دیگر، به گفته کارشناسان، با وجود انقلابهای "رنگین" در قرقیزستان در سالهای اخیر اقتصاد و تجارت در این کشور فلج نشده است.

اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای از پیوستن تاجیکستان به سازمان جهانی تجارت استقبال کرده است.

کریل دی گیوخت، کمیسر اتحادیه اروپا در امور تجارت گفته است: "من اطمینان کامل دارم که عضویت تاجیکستان در این سازمان محرک اصلی در راه رشد این کشور آسیای مرکزی خواهد شد."

در این بیانیه اتحادیه اروپا از روند عضویت تاجیکستان در سازمان جهانی تجارت پشتیبانی کرده و گفته است که در آینده نیز از همگرایی کامل تاجیکستان در این سازمان بانفوذ جهانی حمایت خواهد کرد.

بر اساس مصوبه شورای عمومی سازمان جهانی تجارت، تاجیکستان باید تا ۷ ژوئن سال آینده اسناد عضویت به این سازمان را تصویب کند. پس از ۳۰ روز تصویب این اسناد تاجیکستان عضو کامل‌خواهد شد.

در سال گذشته اتحادیه اروپا پنجمین شریک تجارتی تاجیکستان بوده و تبادل کالا میان این اتحادیه و تاجیکستان ۲۱۳ میلیون یورو بود.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.