اسکاد: موشک بالستیک 'ابتدایی'

به روز شده:  19:24 گرينويچ - پنج شنبه 13 دسامبر 2012 - 23 آذر 1391

بدنامی اسکاد به سال ۱۹۹۱ و اولین جنگ خلیج فارس برمی‌گردد

"افزایش شدید سطح درگیری‌ها و اقدامی مذبوحانه و نامتناسب."

این واکنش جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید به گزارش‌هایی است که از شلیک چندین موشک شبه-اسکاد از دمشق به مناطق شمالی سوریه خبر داده‌اند.

منابع ناتو، این هفته با تکیه بر ابزارهای اطلاعاتی و تجسسی این سازمان، شلیک تعدادی موشک کوتاه‌برد و غیر هدایت شونده را در خاک سوریه ردیابی کرده‌اند.

ناتو می‌گوید: "نوع پرتابه‌ها و مسیر طی شده نشان می‌دهد که آن موشک‌ها از نوع اسکاد بوده‌اند."

ظاهرا این اولین بار است که موشک اسکاد در درگیری‌های داخلی سوریه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این موشک در اصل توسط اتحاد جماهیر شوروی و در خلال سال‌های موسوم به جنگ سرد ساخته شد.

موشکی 'ابتدایی'

هرچند، این اولین بار نیست که از موشک‌های اسکاد در نبردهای جنگی استفاده می‌شود.

اسکاد، به همراه راکت آلمانی V2 در جنگ جهانی دوم، یکی از موشک‌های بالستیک است که بیشترین میزان استفاده از آن در تاریخ جنگ‌های دهه‌های اخیر به عمل آمده است.

سال ۱۹۷۳، مصر پایگاه‌های ساحلی اسرائیل را که در غرب کانال سوئز برپا شده بودند، با موشک‌های اسکاد مورد حمله قرار داد.

سال ۱۹۸۶، لیبی در واکنش به حمله هوایی آمریکا، با موشک‌های اسکاد به پایگاه نظامی آمریکا در جزیره لامپیدوسا - واقع در دریای مدیترانه - حمله کرد.

نیروهای شوروی در افغانستان و همچنین ایران و عراق نیز بارها اقدام به پرتاب این موشک کردند.

کمی بعدتر، در خلال جنگ اول خلیج فارس، صدام حسین با استفاده از این موشک‌ها اسرائیل و عربستان سعودی را هدف قرار داد.

گزارش‌هایی نیز حاکی از آن هستند که نیروهای دولتی لیبی، در جنگ داخلی این کشور در سال ۲۰۱۱ از این موشک‌ها استفاده کردند.

اسکاد یک موشک بالستیک کوتاه‌برد است که از سوخت مایع استفاده می‌کند

اسکاد از خیلی جهات یک موشک بالستیک "ابتدایی" به حساب می‌آید.

اسلحه‌ای نادقیق

موشک اسکاد از نظر تکنولوژی پایه‌ای، تفاوت چندانی با راکت V2 که توسط آلمان نازی ساخته شد، ندارد.

اسکاد یک موشک کوتاه‌برد است که از سوخت مایع استفاده می‌کند. این موشک در راستای عمودی پرتاب و معمولا بر روی سکوهای کوچک و متحرک سوار می شود.

یک موشک بالستیک مسیری کمانی شکل را در طول پرتاب خود طی می‌کند. در مقطع اول، اوج می‌گیرد و به کمک موتورهایش از جو زمین خارج می‌شود. سپس وارد یک مقطع پرواز آزاد می‌شود، تا لحظه ای که مجددا به جو برمی‌گردد و به سمت زمین سقوط می‌کند.

ژیروسکوپ‌های موجود بر روی راکت، آن را در مقطع اوجگیری هدایت می‌کنند. موشک بالستیک مجهز به باله‌های متحرک است.

هرگاه که موتورها خاموش شوند، به تبع آن موشک اسکاد به سمت هدف خود سرازیر می‌شود. معنایش آن است دقت اسکاد در زمینه هدف‌گیری ضعیف است. موشک‌های اسکاد می‌نوانند حامل کلاهک‌های اتمی، شیمیایی و یا متعارف باشند.

اتحاد جماهیر شوروی، تکنولوژی اسکاد را به متحدان خود در میان کشورهای در حال توسعه صادر کرد.

اغلب این کشورها هم تکنولوژی خریداری‌شده از شوروی را مجددا به کشورهایی دیگر صادر کردند. به عنوان مثال، کارشناسان حدس می‌زنند که برنامه موشکی کره شمالی، پس از تحویل گرفتن چندین فروند موشک اسکاد از مصر، آغاز شد.

نوع دقیق موشک‌های استفاده شده در سوریه در هفته‌های اخیر نامشخص است. به باور کارشناسان، آنها می‌توانند نمونه بهبود یافته‌ای از موشک‌های اسکاد باشند که توسط کره شمالی به این کشور صادر شده باشند.

استفاده اسد از این اسلحه نادقیق علیه مخالفانش، کنجکاوی ناظران را برانگیخته است. زیرا از نظر آنان، این اعمال توجیه نظامی ندارد. هرچند ممکن است چنین کاری به هدف ایجاد رعب و وحشت در مخالفان صورت گرفته باشد.

از طرف دیگر، عده دیگری از کارشناسان بر این عقیده هستند که اقدام به پرتاب موشک، به سبب آسیب‌های جدی است که نیروی هوایی سوریه متحمل شده است؛ چه از بابت سقوط هواپیما و هلیکوپترهایش و چه از بابت تسخیر شدن پایگاه‌های هوایی توسط مخالفان.

هرچند، باید اذعان کرد که در حمله های هوایی می‌توان انتظار هدف‌گیری‌های دقیق را داشت، در حالی که موشک‌های اسکاد فاقد چنین قابلیتی هستند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.