آیا 'هولوکاست چینی' واقعا روی داده است؟

به روز شده:  19:46 گرينويچ - پنج شنبه 13 دسامبر 2012 - 23 آذر 1391

'کشتار ننجینگ، هولوکاست آسیایی'

چین مراسم هفتاد و پنجمین سالگرد کشتار ننجینگ را برگزار کرد.

تماشا کنیدmp4

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش ویدیو با ویندوز میدیا پلیر

پرواز یک فروند هواپیمای چینی بر فراز جزایر مورد مناقشه این کشور با ژاپن در دریای شرق چین به تنش های اخیر میان توکیو و پکن افزوده است.

این رویداد دقیقا در روز ۱۳ دسامبر که مصادف با سالگرد اشغال ننجینگ است اتفاق افتاد. واقعه ای که یکی از ریشه های اصلی اختلافات میان چین و ژاپن در دهه های اخیر بوده است.

'قتل عام ننجینگ'

جنگ دوم جهانی در منابع با برخی از این واژه ها عجین شده است: ۱۹۳۹، هیتلر، اشغال لهستان، یهودی ستیزی، آمریکا، بمب اتم و ۱۹۴۵.

اما اگر به بخش آسیایی این جنگ مراجعه کنید، چند کلید واژه دیگر هم خواهید یافت؛ ۱۹۳۱، واقعه منچوری، اشغال شانگهای و شاید از همه پر رنگ تر "قتل عام ننجینگ" در دسامبر سال ۱۹۳۷ توسط ارتش امپراتوری ژاپن.

کشتاری گسترده که در برخی منابع تعداد قربانیان آن بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر ذکر شده است.

تصویر منتسب به زنده بگور کردن سربازان چینی اسیر توسط ژاپنی ها در جریان اشغال ننجینگ

تصویر منتسب به زنده بگور کردن سربازان چینی اسیر توسط ژاپنی ها در جریان اشغال ننجینگ که فیلم کوتاهی از آن در اسناد مربوط به این واقعه وجود دارد

بنابر مستنداتی که علاوه بر چینی ها، کهنه سربازان ارتش ژاپن و برخی شاهدان اروپایی ارایه می کنند، سربازان ارتش ژاپن متهم اند که پس از اشغال شهر ننجینگ (پایتخت چین در آن هنگام) به مدت ۶ هفته به قتل عام گسترده شهروندان و تجاوز به هزار زن و دختر چینی پرداخته اند.

بر اساس تصاویر منتسب به این واقعه و گفته های شاهدان عینی، در جریان این قتل عام سربازان ژاپنی هزاران شهروند غیر مسلح از جمله زنان و کودکان را با فرو کردن سر نیزه به داخل بدنشان کشته اند؛ سربازان اسیر را با شمشیر گردن زده اند و بسیاری را زنده بگور کرده اند. هزاران چینی هم یا به هنگام فرار از شهر و یا به اجبار سربازان ژاپنی به رودخانه بزرگ یانگ تسه وارد شده و غرق شده اند.

اما با این وجود دولت ژاپن هیچگاه مسئولیت این کشتار را مستقیما نپذیرفته و همواره اسناد و ادعاهای مربوط به این واقعه را مورد تردید قرار داده است.

ژاپنی ها مدعی اند که کشتار شهروندان و تجاوز جنسی به زنان و دختران ممکن است روی داده باشد اما نه در ابعادی که چینی ها مدعی اند و آنچه اتفاق افتاده در جریان یک جنگ تمام عیار گاه "اجتناب ناپذیر" است. آنها همچنین می گویند موضوع برده داری جنسی زنان واقعیت ندارد بلکه زنانی که تحت عنوان "زنان راحتی آور" (comfort women) از آنها یاد می شود روسپیانی بوده اند که با سربازان ژاپنی هم‌بستر می شدند. ژاپنی ها همچنین وجود اردوگاه های کار اجباری را نفی می کنند و به کارگیری سلاح های شیمیایی یا استفاده از زندانیان در آزمایشات شیمیایی و بیولوژیکی در طول مدت اشغال چین را انکار می کنند.

از واقعیت تا خیال درباره ننجینگ

دکتر پل وینکلر، رئیس مرکز هولوکاست دانشگاه دولتی بروکدل

دکتر پل وینکلر، رئیس مرکز مطالعات هولوکاست در دانشگاه بروکدل معتقد است که یکی از علت های اصلی نادیده گرفتن کشتار ننجینگ آن است که در متون تاریخی اغلب درگیری های منجر به جنگ جهانی دوم را از سال ۱۹۳۹ و اشغال لهستان توسط آلمان نازی معرفی می کنند و نقطه ورود آمریکا به آن را از لحظه حمله ژاپن به پرل هاربر ذکر می کنند

با وجود آشکار شدن بسیاری از مدارک و شواهد جدید در سالهای اخیر، هنوز بسیاری از مردم جهان از جزئیات کشتار ننجینگ اطلاعی ندارند. انکار دولت ژاپن هم در طول این سالها این گمانه‌زنی را به وجود آورده که آیا اصولا "کشتار و تجاوز گسترده در ننجینگ" واقعا روی داده است؟"

برای یافتن بخشی از پاسخ به ایالت نیوجرسی در شرق آمریکا رفتم. به دانشگاه دولتی بروکدل در ایالت نیوجرسی که برگزار کننده همایشی تحت عنوان هفتاد و پنجمین سالگرد کشتار ننجینگ بود.

مرکز تحقیق و نگهداری اسناد جنگ جهانی دوم در این دانشگاه به تازگی سرفصل های درسی در ارتباط با کشتار ننجینگ تدوین کرده است و تلاش می کند تدریس این فصل از تاریخ جنگ جهانی دوم را در سراسر آمریکا فراگیر کند.

دکتر پل وینکلر، رئیس مرکز مطالعات هولوکاست در دانشگاه بروکدل معتقد است که یکی از علت های اصلی نادیده گرفتن کشتار ننجینگ آن است که در متون تاریخی اغلب درگیری های منجر به جنگ جهانی دوم را از سال ۱۹۳۹ و اشغال لهستان توسط آلمان نازی معرفی می کنند و نقطه ورود آمریکا به آن را از لحظه حمله ژاپن به پرل هاربر ذکر می کنند؛ "این در حالی است که اشغال منچوری توسط ژاپن در سال ۱۹۳۱ و سپس عبور ارتش امپراتوری ژاپن از دیوار چین و اشغال شانگهای و بخش های مهمی از این کشور در حقیقت سرآغاز جنگ جهانی دوم در آسیا محسوب می شود."

به گفته آقای وینکلر، آنچه در سالهای اخیر توجه ها را به وقایع روی داده در ننجینگ جلب کرده شهادت های بازماندگان، لب گشودن بسیاری از زنان چینی قربانی تجاوز و بردگی جنسی و اعترافات داوطلبانه برخی از کهنه سربازان ارتش ژاپن بوده که مستند سازان و محققان را به جمع آوری مدارک جدید در این رابطه تشویق کرده است.

یک شاهد عینی

چو یه چانگ (Chu Yeh Chang) از شاهدان زنده وافعه ننجینگ

چو یه چانگ (Chu Yeh Chang) پیرمرد ۸۹ ساله ای است که یکی از حدود ۲۰۰ شاهد عینی زنده کشتار ننجینگ محسوب می شود

چو یه چانگ (Chu Yeh Chang) پیرمرد ۸۹ ساله ای است که یکی از حدود ۲۰۰ شاهد عینی زنده کشتار ننجینگ محسوب می شود.

او برای ارایه شهادتش به محل برگزاری همایش در شهر لینکرافت نیوجرسی آمده بود. آقای چانگ که در هنگام سقوط ننجینگ تنها ۱۴ سال سن داشت می گوید: "دردناکترین خاطره من از آن روزها تجاوز سربازان ژاپنی به مادر مادربزرگم، مادر و خواهر یازده ساله ام بود. سربازان ژاپنی ابتدا من و پدرم را از خانه بیرون کردند و سپس به مادر مادر بزرگم آنچنان وحشیانه تجاوز کردند که وقتی ما به خانه بازگشتیم جسد او را غرق خون یافتیم. مادر و خواهرم هم بیهوش افتاده بودند. تصاویری که با گذشت ۷۵ سال هنوز در ذهن من است."

آقای چانگ همچنین به بی بی سی فارسی گفت که شخصا هنگام عبور قایقشان از رودخانه یانگ تسه، اجساد متورم شده بسیاری را دیده که بروی آب شناور شده بودند.

بشنوید: گفتگو با شاهد عینی چینی و محقق ژاپنی واقعه ننجینگ

آیا 'هولوکاست چینی' واقعا روی داده است؟

پرواز یک فروند هواپیمای چینی بر فراز جزایر مورد مناقشه این کشور با ژاپن در دریای شرق چین به تنش های اخیر میان توکیو و پکن افزوده است. این رویداد دقیقا در روز ۱۳ دسامبر که مصادف با سالگرد اشغال ننجینگ است اتفاق افتاد.

بشنویدmp3

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش ویدیو با ویندوز میدیا پلیر

اعترافات سربازان ژاپنی

تاماکی ماتسوکا، معلم و محقق ژاپنی

یکی از معتبرترین اسناد منتشر شده در ژاپن در رابطه با کشتار ننجینگ توسط تاماکی ماتسوکا (Tamaki Matsuoka) یک معلم بازنشسته ژاپنی صورت گرفته است

تحقیق جامع درباره کشتار ننجینگ تا هنگامی که ژاپنی ها آن را انکار می کنند کار بسیار دشواری است. به همین دلیل یافتن اندک شواهد و اظهارات مقام های ژاپنی یا کهنه سربازان حاضر در اشغال ننجنیگ می تواند بر میزان درستی ادعاها تاثیر فراوانی بگذارد.

یکی از اسناد منتشر شده در ژاپن در رابطه با کشتار ننجینگ توسط تاماکی ماتسوکا (Tamaki Matsuoka) یک معلم بازنشسته ژاپنی صورت گرفته است. خانم ماتسوکا از ۲۵ سال پیش تحقیقات و جمع آوری مستندات درباره کشتار ننجینگ را آغاز کرده است.

او به خاطر ثبت اظهارات حدود ۲۵۰ کهنه سرباز ژاپنی و مقایسه آنها با ادعاهای حدود ۳۰۰ بازمانده چینی کشتار ننجینگ، جایزه انجمن صنفی روزنامه نگاران ژاپن را در سال ۲۰۰۳ به خود اختصاص داده است.

خانم ماتسوکا برای نمایش فیلم مستندش تحت عنوان "خاطرات پاره پاره ننجینگ" (Torn Memories of Nanjing) به آمریکا آمده بود. او در گفتگو با بی بی سی فارسی علت اصلی تحقیقاتش را چنین بیان کرد: "من معلم تاریخ بودم و هنگامی که به این بخش از تاریخ جنگ های چین و ژاپن می رسیدم می دیدم فقط در حدود دو یا سه سطر اطلاعات در کتاب های درسی وجود داشت. به همین خاطر با هزینه شخصی در سال ۱۹۸۸ تصمیم گرفتم که به ننجینگ بروم و از نزدیک با قربانیان گفتگو کنم."

این معلم ژاپنی در طول سالهای گذشته علاوه بر سفر به نقاط مختلف ژاپن و گفتگو با کهنه سربازان ارتش امپراتوری، حدود ۷۰ بار به ننجینگ سفر کرده و اظهارات قربانیان چینی را ثبت کرده است. او می گوید: "در یک کمپین موقت در سال ۱۹۹۷ با اختصاص یک خط تلفنی ویژه جمع آوری اطلاعات در ژاپن، توانستم تعدادی از کهنه سربازان علاقمند به گفتگو را پیدا کنم و با کمک آنها کهنه سربازان بیشتر و بیشتری را پیدا کردم. میزان شباهت ها میان گفته های سربازان ژاپنی و قربانیان چینی که من با آنها گفتگو کردم واقعا متحیر کننده بود. به همین خاطر هم اکنون ژاپنی هایی که کتاب ها و فیلم مستند من را مشاهده می کنند کم کم دست از انکار بر می دارند و باور می کنند که فجایع ننجینگ روی داده است."

با این وجود دولت ژاپن و برخی تاریخدانان این کشور می گویند هیچ فرمانی از سوی دولت و فرماندهان ارتش این کشور برای تجاوز گسترده یا قتل عام شهروندان ننجینگ صادر نشده و طرف چینی درباره مستندات و تعداد کشته شدگان یا قربانیان تجاوز جنسی "سند سازی" و "بزرگ نمایی" کرده است.

'فرشته نجات ننجینگ یک آلمانی نازی بود'

جان ربه، بازرگان آلمانی و عضو حزب نازی

جان ربه که در آن سالها نماینده رسمی دولت آلمان و اروپا در ننجینگ محسوب می شد با تاسیس یک "منطقه امن" توانست به حدود ۲۰۰ هزار نفر از ساکنان شهر ننجینگ پناه دهد

بسیاری از مستنداتی که اکنون محققان و فعالان چینی با استناد به آنها بر وقوع کشتار ننجینگ تاکید می کنند، شواهد و یادداشت هایی است که از بازرگانان، دیپلمات ها و مبلغان مسیحی اروپایی و آمریکایی ساکن در شهر ننجینگ به هنگام اشغال آن توسط ژاپنی ها ثبت شده است.

یکی از مشهورترین این افراد جان ربه (John Rabe) بازرگان آلمانی است که در هنگام سقوط ننجینگ از عضویت خود در حزب نازی آلمان و اتحاد میان توکیو و برلین برای حفظ جان دهها هزار نفر از ساکنان ننجینگ استفاده کرد.

جان ربه که در آن سالها نماینده رسمی دولت آلمان و اروپا در ننجینگ محسوب می شد با تاسیس یک "منطقه امن" (Safety Zone) توانست به حدود ۲۰۰ هزار نفر از ساکنان شهر ننجینگ پناه دهد.

آقای ربه همچنین در یادداشت های شخصی خود به کشتارها و تجاوزهای جنسی روی داده در شهر ننجینگ به هنگام اشغال آن توسط ارتش امپراتوری ژاپن اشاره کرده است.

یادداشت های جان ربه در کتابی تحت عنوان "مرد خوب ننجینگ" منتشر شده و تندیس وی اکنون در برابر محل سکونتش در شهر ننجینگ نصب شده است.

مشاهدات خبرنگار نیویورک تایمز

یکی دیگر از شاهدان عینی این کشتار تیلمن داردین (Tillman Durdin) گزارشگر جوان اخبار آسیایی روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در آن ایام بوده که طی دو روز نخست اشغال ننجینگ توسط ارتش ژاپن در این شهر حضور داشته است. او در خاطرات خود نوشته است: "من ۲۹ سال داشتم و این نخستین خبر بزرگی بود که برای نیویورک تایمز گزارش می کردم. اتومبیلم را سوار شدم و به کنار رود یانگ تسه رفتم. برای رسیدن به دروازه ناچار شدم که از روی اجسادی که همه جا افتاده بود عبور کنم... در کنار رودخانه شاهد جوخه های ۱۵ نفری سربازان ژاپنی بودم که سیگار می کشیدند و با مسلسل سربازان چینی اسیر شده را به رگبار می بستند و خوشنود به نظر می رسیدند. در ۱۰ دقیقه ای که آنجا بودم اعدام حدود ۲۰۰ سرباز چینی را شمردم."

این خبرنگار آمریکایی که از نخستین گزارشگران خارجی کشتار ننجینگ بود در نوشته های خود تجاوز جنسی به زنان چینی در ننجینگ را "یکی از بزرگترین شقاوت های بشری در عصر مدرن" خوانده است.

ابرهای خاکستری حایل میان توکیو و پکن

شهر ننجینگ که در دهه ۳۰ میلادی پایتخت چین محسوب می شد در مرکز کرانه شرقی این کشور واقع شده است. ننکینگ یا ننجینگ در کنار رود یانگ تسه بنا شده و در دوره های مختلفی از تاریخ چین پایتخت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی این کشور بوده است

با گذشت ۷۵ سال از زمان اشغال ننجینگ توسط ارتش ژاپن، وقایع روی داده در جریان جنگ های میان دو کشور همچنان بر روابط میان پکن و توکیو سایه افکنده و هر از چند گاهی اظهارات مقامات دو کشور مناقشات مربوط به کشتار ننجینگ را مجددا به میان می آورد.

در یکی از آخرین اظهار نظرهای مناقشه برانگیز، تاکاشی کاوامورا، شهردار شهر ناگویا روز بیستم فوریه امسال و در جریان بازدید گروهی از مقام های شهر ننجینگ از ناگویا وقوع این کشتار را انکار کرد. گفته های شهردار ناگویا به لغو ادامه دیدار گروه چینی انجامید. شهرهای ننجینگ چین و ناگویا ژاپن اصطلاحا "خواهر خوانده" هستند.

با این حال در سالهای اخیر تلاش هایی برای کینه زدایی میان دو کشور همسایه که اکنون از ابرقدرت های اقتصادی جهان محسوب می شوند، انجام گرفته است. برای مثال، اختصاص صندوقی برای پرداخت غرامت به زنانی که در طول جنگ به عنوان برده جنسی مورد استفاده قرار گرفته اند. بخشی از هزینه های این صندوق که به درمان جسمی زنان قربانی اختصاص دارد توسط دولت ژاپن تامین شده است. اگر چه چینی ها می گویند که این صندوق عمدتا توسط افراد غیر دولتی و از محل کمک های مردمی و بین المللی تاسیس شده و دولت ژاپن باید علاوه بر عذرخواهی کاملا رسمی از محل بودجه دولتی به قربانیان و بازماندگان غرامت پرداخت کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.