پیام سال نوی رحمان: چرا رئیس جمهور از مشکلات نمیگوید؟

به روز شده:  17:28 گرينويچ - سه شنبه 01 ژانويه 2013 - 12 دی 1391
امامعلی رحمان

منتقدان میگویند آقای رحمان معمولاً دستاوردها را برمی شمرد و از مشکلات کمتر میگوید

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، در سخنرانی تلویزیونی خود به مناسبت سال جدید میلادی پیوستن این کشور به سازمان تجارت جهانی را از مهمترین دستاوردهای سال گذشته خواند.

وی عضویت تاجیکستان در این سازمان را که "بعد از عزم و تلاشهای یازده ساله" حاصل شده ، "پدیده‌ای فرح بخش" توصیف کرد و گفت که به این ترتیب، کشورش "به عضویت کامل‌ سازمانهای بانفوذ دنیا"رسیده است.

آقای رحمان که شب گذشته برای تبریک به مردم در تلویزیونهای دولتی ظاهر شده بود گفت: "این اقدام مهم همچنین باعث بالا رفتن نفوذ و آبروی ملت تاجیک و دولت صاحب‌ استقلال تاجیکان شده، بی‌شبهه، برای فعالیت باثمر همه عرصه های اقتصاد ملی و همگرایی بیشتر آن با اقتصاد پیشرفته جهانی فضای مساعدی مهیا می‌سازد."

تاجیکستان در روز ۱۰ دسامبر در ژنو با حضور رحمان به سازمان تجارت جهانی پیوست. در منطقه آسیای مرکزی، تاجیکستان پس از قرقیزستان دومین کشوری است که به سازمان تجارت جهانی می‌پیوندد.

'سال پرفیض و برکت'

پرزیدنت رحمان همچنین از افتتاح تونل شهرستان که از سوی چینیها ساخته شده و مناطق جنوب و مرکزی تاجیکستان را به شمال این کشور در تمام فصلهای سال و بدون ممانعت متصل می‌کند، به عنوان یک رویداد مهم تاریخی یاد کرد.

"اقدام مهم"

"عضویت تاجیکستان در سازمان تجارت جهانی باعث بالا رفتن نفوذ و آبروی ملت تاجیک و دولت صاحب‌ استقلال تاجیکان شده، بی‌شبهه، برای فعالیت باثمر همه عرصه های اقتصاد ملی و همگرایی بیشتر آن با اقتصاد پیشرفته جهانی فضای مساعدی مهیا می‌سازد.""

امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان

وی گفت: "با افتتاح تونل بیش از پنج کیلومتری "شهرستان" که از جمله رویدادهای تاریخی کشور به حساب می‌رود، ما مملکت خود را از بن‌بست ارتباطاتی داخلی رها کردیم، یعنی رابطه ترابری اهالی مملکت را در چهار فصل سال تأمین نمودیم که این اقدام نیک، به نوبه خود، باعث رفت و آمد آزادانه و بی‌خطر مردم و افزایش بی‌سابقه تبادل کالا و محصولات گردید."

آقای رحمان همچنین از سالگرد دو رویداد تاریخی در سال گذشته - تجلیل از ۱۵ سالگی امضای سازشنامه صلح و ۲۰ سالگی اجلاس شانزدهم پارلمان تاجیکستان که در ماه نوامبر سال ۱۹۹۲ او را بر سر قدرت آورد، یاد کرد و آنها را "سرنوشت‌ساز خلق و دولتمان" خواند.

رئیس جمهوری تاجیکستان که طی ۲۰ سال گذشته زمام قدرت را در دست دارد گفت که سال ۲۰۱۲ میلادی در مجموع برای مردم و دولت تاجیکستان سالی "پرفیض و بابرکت" بود.

وی از "آبادکاری و سازندگی"، زحمت "صافدلانه و وطن‌دوستانه" مردم قدردانی کرد و گفت که در سال نوی میلادی "باید برای تحکیم استقلال دولتی، وحدت ملی، گسترش خودآگاهی و افتخار میهن پرستی زحمت بکشیم."

مشکلات 'فراموش شده'

آقای رحمان افزود که "ما باید منبعد با کار و فعالیت وطن‌دوستانه خود مشکلات موجود را برطرف سازیم"، اما مشخصاً از هیچ مشکلی نام نبرد.

شاکرجان حکیمف

آقای حکیمف می‌گوید که تبریکات سال نوی پرزیدنت رحمان به سخنرانیهای مقامات دولت شوروی شبیه است که از دستاوردها می‌گفتند و نواقص را فراموش می‌کردند

وی خواستار تکیه بر "نیروی سازنده مردم فرهنگی و تحملگرای خود" شد، برای همه خانواده‌ها آرزوی صلح و آرامش کرد و گفت که امیدوار است این آرزوها "در فضای یکدیگرفهمی و متحدی" عملی شوند.

منتقدان رئیس جمهوری تاجیکستان می‌گویند که منظور آقای رحمان از این سخنان اشاره غیرمستقیم به حوادث ماه اوت سال گذشته در خاروغ، مرکز استان بدخشان، است، هرچند او نخواسته است که به زبانی آشکار درباره این حوادث، علل و پیامدهای آن، صحبت کند.

شاکرجان حکیمف، حقوقدان و از فعالان حزب مخالف سوسیال دمکرات، می‌گوید تبریکات سال نوی آقای رحمان بیشتر به سخنرانیهای رهبران شوروی شبیه است که معمولاً از دستاوردها می‌گفتند و کمبودها را "فراموش" می‌کردند.

به اعتقاد او، مشکلات زیادی در سال گذشته موجود بود که از مد نظر رئیس جمهور دور مانده است: "مثلا، معلوم است که شمار مهاجران کاری تاجیک در روسیه کمتر نشده، بلکه بیشتر هم شده است. با وجود آن که شاخصهای اقتصاد کلان شکل رشد کرده است، ولی در کیفیت زندگی مردم تاجیکستان تأثیر چندان مثبتی نداشته است."

آقای حکیمف افزود: "همچنین، حادثه هایی که در خاروغ روی داد، باعث نگرانی عمیق مردم شد، ولی هیچ رهبر نهادهای قدرتی طبق قانون استعفا نداد یا به دادگاه فرا خوانده نشد."

آماده شدن برای انتخابات ریاست جمهوری

اما حکمت‌الله سیف‌الله زاده، تحلیلگر مسائل سیاسی، سکوت رئیس جمهوری تاجیکستان درباره مشکلات یا واماندگیهای دولت در سال گذشته را به آماده شدن آقای رحمان برای انتخابات ریاست جمهوری سال آینده ربط داد.

وی معتقد است که آقای رحمان یادآوری از مشکلات و حوادث منفی سال گذشته را لازم ندانسته است، چون نمی‌خواهد "در ذهن جامعه آنها را بار دیگر احیا سازد." در چنین مرحله‌ای، رئیس جمهور حتی از انتقاد به مقامهای دولتی که از عادات دیرینه اوست، ظاهرا خودداری کرد.

حکمت‌الله سیف‌الله زاده

آقای سیف‌الله زاده می‌گوید که رئیس جمهور نمی‌خواهد با یادآوری مشکلات سال گذشته آنها را در ذهن مردم دوباره احیا کند

آقای سیف‌الله زاده گفت: "آیا سال گذشته کشورمان هیچ مشکلی نداشت؟ به نظرم، مهمترین مشکل این بود که قضیه بدخشان تا به امروز برای جامعه تاجیکستان نامفهوم باقی ماند. آنچه در خاروغ گذشت و خونی که ریخته شد، افراد علی‌حده را گنهکار کردند، ولی اصل مسئله گشاده نشد که چرا چنین کاری شد و نهادهای حکومتی عملیاتهای نظامی را به کدام خاطر انجام دادند و جان آدم ها را تلف کردند."

در عملیات نیروهای دولتی در مرکز ولایت خودمختار بدخشان که اواخر ماه ژوئیه گذشته رخ داد، دهها نفر از دو طرف کشته و زخمی شدند و خسارات اقتصادی جدی بر مردم وارد شد.

مقامات دولتی آن زمان گفتند که این عملیات برای بازداشت چهار فرمانده محلی صورت می‌گیرد، اما هرچند این عملیات یک روز بیشتر نبود، ولی افراد متهم تاکنون بازداشت نشده اند.

مسئله دیگری که سال گذشته، از دید آقای سیف‌الله زاده، "دستاورد و منفعت آن برای جامعه معلوم نیست"، امضای موافقتنامه برای تمدید حضور پایگاه نظامی روسیه برای ۳۰ سال دیگر در تاجیکستان بود که در جریان دیدار ولادیمیر پوتین از تاجیکستان در اوایل ماه اکتبر امضا شد.

هر چند امضای این سند با روسیه نقطه عطفی در روابط ناهموار دو کشور بود و به بحثها و مذاکرات طولانی پیرامون این پایگاه نظامی ظاهراً پایان داده است، ولی آقای رحمان از این رویداد به عنوان یکی از دستاوردهای سال گذشته خود یاد نکرد.

موضوع دیگری که برای تاجیکستان در مجموع، و برای پرزیدنت رحمان بخصوص، طی سالهای زیادی به "موضوع حیات و ممات" تبدیل شده، طرح بنیاد نیروگاه "راغون" است که از دید بسیاری از تحلیلگران، صرف نظر از وعده‌های مکرر رئیس جمهور تاکنون به جایی نرسیده است.

'فرهنگ راهبری مطلق'

در پی اختلاف نظر بین دولت تاجیکستان و بانک جهانی، بازرسی زیست محیطی و اجتماعی این طرح از اواخر سال ۲۰۱۱ برای مدتی متوقف شد. دولت تاجیکستان در پی فشارهای بین‌المللی ناچار شد در تابستان سال گذشته بیش از سه هزار کارگر این نیروگاه را که، به ادعای دولت، به بازسازی برخی تاسیسات خراب شده مشغول بودند، مرخص کند.

"من هیچ رهبر کشوری را در محدوده آسیای میانه‌ ندیدم که از خود انتقاد کند یا اقرار کند. من هیچ گاه نشنیده ام که جناب آقای رحمان نسبت به شخص خود انتقادی کرده باشد.""

حکمت‌الله سیف‌الله زاده، تحلیلگر مسایل سیاسی

هم اکنون، با وجود از سرگیری سرمایه‌گذاری بانک جهانی در بازرسی این طرح، آینده آن همچنان ناروشن است. این در حالی است که اختلافات فزاینده بین تاجیکستان و ازبکستان بر سر طرح "راغون" آن را از یک طرح اقتصادی به معضلی سیاسی تبدیل کرده است.

هرچند نیروگاه "راغون" در گذشته به عنوان یک طرح بزرگ اقتصادی در گسترش محبوبیت آقای رحمان و تبلیغ سیاستهایش نقش بارزی داشته و شعارها و آویزه های حاوی تصویر رئیس جمهور به هنگام کار در این نیروگاه در همه جای تاجیکستان دیده می شود، اما آقای رحمان در تبریکات سال نوی خود این بار هم از "راغون" نامی نبرد.

به اعتقاد حکمت‌الله سیف‌الله زاده، وقتی رهبر دولت از مشکلات صرف نظر می‌کند، این بدان معناست که او می‌خواهد جایگاه خود را در جامعه ثابت کند، یعنی "گویا بدون جناب آقای رحمان در جامعه شخص دیگری نیست که بتواند راه حل تمامی مشکلات را پیدا کند."

آقای سیف‌الله زاده فقدان انتقاد از خود یا به عبارت روسی، "ساموکریتیکا"، در میان رهبران کشورهای آسیای میانه‌، از جمله رئیس جمهوری تاجیکستان را، جزئی از فرهنگ رایج "راهبری مطلق" یا استبداد در این جوامع می‌داند.

وی می‌گوید: "من هیچ رهبر کشوری را در محدوده آسیای میانه‌ ندیدم که از خود انتقاد کند یا اقرار کند. من هیچ گاه نشنیده ام که جناب آقای رحمان نسبت به شخص خود انتقادی کرده باشد."

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.