لابی اسرائیل در آمریکا چه می‌کند؟

به روز شده:  18:57 گرينويچ - شنبه 02 فوريه 2013 - 14 بهمن 1391

لیندسی گراهام، از سناتورهای جمهوری‌خواه آمریکایی از چاک هیگل پرسید: "یک کار احمقانه ای را مثال بزن که ما بر اثر فشار اسرائیل انجام دادیم". آقای هیگل گفت: "نمی‌دانم". سناتور لیندسی گراهام ادامه داد: "شما گفتید لابی یهودی ما را وادار به کارهای احمقانه می‌کند اما الان نمی‌توانید حتی یک کار احمقانه ما را مثال بزنید یا از یک سناتور اسم ببرید که کار احمقانه ای کرده باشد."

هیچکس انتظار نداشت جلسه رای اعتماد به نامزد پیشنهادی باراک اوباما برای وزارت دفاع، چاک هیگل، مانند نامزد پیشنهادی‌اش برای وزارت خارجه، جان کری، بدون دردسر تمام شود.

از ماه گذشته که احتمال نامزدی چاک هیگل برای پست وزارت دفاع بر سر زبان‌ها افتاد طرفداران اسرائیل گفته‌های او را درباره این کشور و نفوذ لابی حامی آن به زیر ذره‌بین بردند و به باد انتقاد گرفتند.

چاک هیگل در توضیحاتش برای سناتورها خیلی از حرف‌های قبلی خود را پس گرفت یا تعدیل کرد. اگر جز این بود، جای تعجب داشت.

چاک هیگل یکی از مطرح ترین سیاستمداران آمریکایی است که زبان به انتقاد از اسرائیل و نفوذ لابی حامی آن در واشنگتن گشوده است. سناتور تد کروز در آن جلسه جنجالی، نواری را از مصاحبه های آقای هیگل با تلویزیون الجزیره پخش کرد و گفت او در این مصاحبه ها به اندازه کافی از اسرائیل حمایت نکرد.

سناتور تد کروز از چاک هیگل پرسید که چرا وقتی یک بیننده تلویزیون الجزیره گفت که اسرائیل جنایتکار جنگی است او مخالفتی نکرد. آقای هیگل پاسخ داد که البته او با نظر آن بیننده موافق نیست.

اما به هر حال این جلسه از موارد نادری بود که نقش لابی حامی اسرائیل در آمریکا در رسانه های کثیرالانتشار آمریکایی مطرح می‌شد. در آمریکا این گونه بحث ها محدود به محافل تخصصی و رسانه‌های چپ‌گرا یا راست‌گرای افراطی است که در مقایسه با غول‌های رسانه ای آمریکا مخاطب چندانی ندارند.

آمریکا دست اسرائیل است؟

البته بحث لابی حامی اسرائیل بنیان تحلیل مردم و سیاستمداران خاورمیانه‌ای از سیاست خارجی آمریکا را تشکیل می‌دهد. اساس این تحلیل آن است که اختیار دولت آمریکا دست اسرائیل است.

سنجش درستی این حرف به لحاظ کمی و کیفی کار آسانی نیست. برای این کار، قبل از هر چیز تعریف‌ها و ملاک‌ها باید مشخص شوند.

مثلا عنوانی که برای لابی قدرتمند طرفدار اسرائیل به کار می‌رود به خودی خود احساسات مختلفی را بین اعضای این لابی برمی‌انگیزد.

"لابی یهودی" عبارت دقیقی نیست زیر بسیاری از اعضای لابی، مسیحیان بشارتی و تندرو هستند. "لابی اسرائیل" هم عنوان مورد اجماع نیست زیرا اعضای لابی نمی‌خواهند این گونه به نظر برسد که آنها به کشور یا دولتی جز آمریکا وفادارند.

نکته بعدی فعالیت‌های این لابی است. چاک هیگل از لفظ "تهدید" برای توصیف عملکرد این لابی استفاده کرده بود اما او در جلسه رای اعتمادش به سناتورها گفت اشتباه کرده و بهتر بود از لفظ "نفوذ" استفاده می‌کرد.

نکته دیگر این است که باید مشخص شود آیا یک موضع‌گیری خاص از طرف دولت آمریکا، شخص رئیس جمهور یا یک سیاستمدار آمریکایی، ناشی از فشارهای لابی حامی اسرائیل بوده یا نه. این فشارها به چه شکلی بوده‌اند و هزینه های مقاومت در برابر لابی چه می‌بود؟

به رغم دشواری چنین مطالعه‌ای، نفوذ لابی حامی اسرائیل در تصمیمات دولت و کنگره آمریکا چشمگیر است. این لابی قدرتمندترین لابی واشنگتن نیست ولی در زمینه سیاست خارجی قوی‌ترین است.

پول‌هایی که این لابی با ده‌ها زیر مجموعه و شعبه و دفتر در سراسر آمریکا به هر دو حزب سیاسی این کشور می‌دهد قابل مقایسه با لابی‌هایی چون لابی حامی اعراب نیست.

نتایج تحقیقات یک موسسه مطالعاتی در آمریکا نشان داد که بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۸ لابی حامی اسرائیل نزدیک به ۵۶ میلیون دلار به نامزدهای جمهوریخواه کمک تبلیغاتی کرد. اما این رقم در مورد لابی طرفدار اعراب در همان مدت زمان تنها ۸۰۰ هزار دلار بوده.

ساز و کار انتخاباتی آمریکا نیز به گونه‌ای است که اهمیت و تاثیر رای‌دهندگان یهودی، به علت تمرکز در حوزه‌های کلیدی انتخاباتی، نسبت به تعداد این رای‌دهندگان قابل توجه است.

دیده‌بان‌های لابی حامیان اسرائیل در دانشگاه ها و رسانه‌ها نیز نسبت به انعکاس مطالب ضداسرائیلی حساس هستند. هنوز هم اگر شخصیت مطرحی در آمریکا علیه سیاست‌های اسرائیل موضعگیری کند، باید ابتدا کلی اطمینان بدهد که ضدیهودی نیست.

تور تفریحی-توجیهی خاورمیانه

این لابی مسافرت‌های تفریحی و توجیهی زیادی را به کشور اسرائیل برای اعضای کنگره آمریکا ترتیب می‌دهد. اکثر آنهایی که به این سفرها می‎‌روند نسبت به دغدغه‌های دولت اسرائیل توجه بیشتری نشان می‌دهند.

مواردی که لابی حامی اسرائیل همه امکانات خود را برای خارج کردن یک سیاستمدار آمریکایی به کار گرفت و موفق شد متعددند. نمونه بارز آن، شکست چارلز پرسی، سناتور ایلنوی است که به علت حمایت از فروش هواپیماهای آواکس به عربستان در سال ۱۹۸۵ مورد غضب لابی قرار گرفت و از رقیبش شکست خورد.

با این وجود، اینها به این معنی نیست که نفوذ لابی حامی اسرائیل در آمریکا نامحدود است. نوام چامسکی، متفکر معاصر، که به داشتن دیدگاه‌های ضداسرائیلی شهرت دارد، گفته است: "نفوذ لابی حامی اسرائیل در مقایسه با نفوذ شرکت های نفتی و تولید اسلحه در آمریکا، تعیین کننده نیست".

هیچ سیاستمدار آمریکایی نمی‌تواند مخالف اسرائیل باشد و همزمان به حیات سیاسی خود ادامه دهد. اما مخالفت رسمی آمریکا با شهرک سازی یهودیان و حمایتش از فرمول دو کشور مستقل اسرائیل و فلسطین یکی از نشانه های محدودیت نفوذ لابی حامی اسرائیل است. با آنکه بسیاری از اعضای لابی رسما از فرمول دو کشور مستقل حمایت می‌کنند اما این فرمول مخالفانی نیز در لابی دارد.

بخشی از محدودیت نفود این لابی از وجود گرایش‌های مختلف در داخل آن هم ناشی می شود: گرایش به چپ و به راست. خیلی از کارشناسان معتقدند گرایش دست راستی و طرفدار حزب لیکود دست بالا را دارد.

بارزترین نمونه محدویت قدرت لابی حامیان اسرائیل رو در رویی جورج بوش (پدر) در سال ۱۹۹۱ بر سر اعطای وام ده میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل بود. دولت وقت اسرائیل می‌‌خواست بدون پیش شرط توقف شهرک‌سازی ها این وام را بگیرد. اما مخالفت قاطعانه جورج بوش و عقب نشینی دولت اسرائیل یکی از بزرگترین ناکامی‌های لابی حامیان آن کشور به شمار می‌رود.

اگر چاک هیگل وزیر دفاع بشود، قادر به تغییر گرایش‌های ساختاری در نظام سیاسی آمریکا نخواهد بود اما رای اعتماد سناتورها به او به عنوان یکی از نمونه های محدودیت نفوذ لابی حامی اسرائیل در آمریکا ثبت خواهد شد.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.