خطر در کمین جامعه مدنی پاکستان

به روز شده:  10:23 گرينويچ - جمعه 22 فوريه 2013 - 04 اسفند 1391

اعضای جامعه شیعیان هزاره احساس می کنند که دولت برای محافظت از آنان به حد کافی تلاش نمی کند

تندروهای مذهبی، سیاستمداران دست راستی و برخی عوامل در داخل سرویس های امنیتی پاکستان، به طور فزاینده ای سازمان های غیردولتی، امدادگران حقوق بشر و سایر گروههای جامعه مدنی را تهدید می کنند. این تهدید در شرایطی است که با توجه به انتخابات قریب الوقوع، پاکستان در حال ورود به یک مرحله حساس سیاسی است.

به نظر می رسد فضایی که سازمان های غیردولتی و کارکنان جامعه مدنی در پاکستان در آن فعالیت می کنند به طور فزاینده ای محدودتر می شود. این محدودیت به دلیل تهدیدهایی است که متوجه آنهاست. چندین نفر از آنان تا کنون به قتل رسیده و بقیه مخفی شده‌اند. در زمانی که به دلیل ناتوانی دولت پاکستان در ارائه خدماتی مانند آموزش و نیز خدمات بهداشتی، به وجود کارمندان سازمان های غیردولتی نیاز زیادی وجود دارد، اما به نظر می رسد محافظت از آنان به شدت کم شده است.

در همین حال شواهد نشان می دهد که به طور فزاینده ای خشونت و اسلحه جای مراجعه به دستگاه های قضایی را، برای رسیدگی به شکایات می گیرد و تحمل و بردباری جامعه در حال کاهش است.

از ماه ژوئیه گذشته، دست کم ۱۹ کارمند زن و مرد که ماموریت واکسینه کردن کودکان در برابر بیماری فلج اطفال را به عهده داشتند، به دست طالبان و سایر تندروهای اسلامی در پاکستان به قتل رسیده اند. بدترین حادثه در ماه دسامبر گذشته اتفاق افتاد که در جریان آن پنج امدادگر بهداشت در نقاط مختلف پاکستان به دست پیکارجویان کشته شدند.

حنا ربانی کهر، وزیر خارجه پاکستان و بان کی-مون دبیرکل سازمان ملل متحد این کشتار را محکوم کردند و بان کی-مون این قتل ها را وحشیانه، بی منطق و غیرقابل توجیه خواند. ولی کسی به اتهام دست داشتن در این قتل ها دستگیر نشده و به نظر می رسد دولت پاکستان فلج شده و قادر به جلوگیری از بروز حملات مشابه نیست.

در سال جاری میلادی حوادث نگران کننده ای رخ داد از جمله ماموران پلیسی که کارکنان بهداشت مسئول واکسینه کردن کودکان در برابر فلج اطفال را همراهی می کردند، هدف تیر قرار گرفتند.

برنامه واکسینه کردن در دو ایالت از چهار ایالت پاکستان به حال تعلیق درآمد و با وجود استقرار نیروهای امنیتی، هنوز معلوم نیست این برنامه چه زمانی تکمیل خواهد شد.

ماه اکتبر گذشته، ملاله یوسف زی، دختر جوانی که برای تشویق دختران به تحصیل مبارزه می کرد، هنگامی که سوار اتوبوس مدرسه بود، هدف حمله قرار گرفت و به سختی مجروح شد. وی برای ادامه درمان به بریتانیا انتقال یافت. گروهی که خود را طالبان پاکستانی می خواند، مسئولیت این حمله را به عهده گرفت. ملاله که تنها چهارده سال دارد به صورت یک چهره سرشناس بین المللی درآمده و اکنون نامزد دریافت جایزه صلح نوبل شده است ولی هنوز برای بازگشت به پاکستان تامین جانی ندارد.

عاصمه جهانگیر، که یکی از وکلای مشهور مدافع حقوق بشر در پاکستان است و برای احقاق حقوق زنان مبارزه می کند، ناچار به پاسخگویی به انتقادات سیاستمداران دست راستی مانند عمران خان، و رهبران مذهبی شده است. این افراد او را برای پست کفالت نخست وزیری پس از انحلال پارلمان، فاقد صلاحیت توصیف کرده اند.

احمد رشید روزنامه نگار و نویسنده مقیم لاهور است

پاکستان در لبه پرتگاه- آینده پاکستان، افغانستان و غرب، نام تازه ترین کتاب اوست

در واقع، هیچ حزب سیاسی او را نامزد این پست نکرده است و تنها رسانه ها این پیش بینی را کرده اند. وی تا کنون چندین بار تصریح کرده که به‌ هیچ‌وجه داوطلب احراز این سمت نخواهد شد ولی با این وجود، انتقاد احزاب سیاسی از او ادامه دارد.

در تاریخ ششم فوریه‌‌ عاصمه جهانگر به انتقادات عمران خان، واکنش شدیدی نشان داد و اظهارات علیه خود را غیرمنطقی و ناشی از بدطینتی، توصیف کرد و گفت چنین به نظر می رسد که عمران خان به دستور کسانی که نفوذ و قدرت واقعی برای اداره کشور دارند، عمل می کند که در حقیقت اشاره به ارتش بود.

حزب تحریک انصاف (جنبش عدالت) که رهبری آن با عمران خان است، به این انتقادات پاسخ داد و یک بار دیگر بر این نکته پافشاری کرد که معتقد است عاصمه جهانگیر برای احراز پست نخست وزیری مناسب نیست و او را متهم به جهت گیری علیه حزب کرد.

در همین حال ارتش پاکستان، دیده بان حقوق بشر و علی دیان حسن، نماینده این نهاد در پاکستان را متهم کرده که گزارش اخیر خود در باره پاکستان را با سوء ظن تهیه کرده اند و این گزارش را مجموعه ای از دروغ و تبلیغات و کاملا مغرضانه خوانده است.

در بیانیه بخش رسانه ای ارتش آمده است که دیده بان حقوق بشر، در صدد دامن زدن به "خشونت های فرقه ای جاری" در پاکستان است.

ارتش پاکستان در گذشته هرگز از چنین لحنی استفاده نکرده بود. واکنش ارتش به گزارش سالیانه ۶۶۵ صفحه ای دیده بان حقوق بشر بود که هر سال در نیویورک درباره وضعیت حقوق بشر در باره کشورهای جهان، تهیه می شود.

در این گزارش آمده است که "سرویس های امنیتی و اطلاعاتی همچنان به گروه های تندرو اجازه داده اند که به اقلیت های مذهبی حمله کنند." همچنین گفته شده که وضعیت حقوق بشر پاکستان در سال ۲۰۱۲ وخیم تر شده و ارتش بدرفتاری هایی را که در بلوچستان می شود نادیده گرفته و مسببین این اقدامات را مجازات نمی کند.

در حقیقت دیوان عالی پاکستان، رسانه ها و گروه های محلی و بین المللی مدافع حقوق بشر مانند عفو بین الملل و کمیته حفاظت از روزنامه نگاران که دفترش در نیویورک است، سالهاست که چنین انتقاداتی را از نیروهای امنیتی پاکستان می کنند. در ماه مارس ۲۰۱۲ دیوان عالی پاکستان به سرویس های امنیتی این کشور هشدار داد که از حکم و دستوری که دارند پا را فراتر نگذارند و افتخار چودری، رئیس دیوان عالی پاکستان خطاب به این نیروها پرسید چه کسی به آنها حق آزار و اذیت مردم را داده است؟

خارجیان تامین جانی ندارند

کارکنان بهداشت که ماموریتشان واکسینه کردن کودکان در برابر فلج اطفال است و ماموران همراه آنان، هدف حمله پیکارجویان قرار می گیرند

در سال ۲۰۱۲ بیش از چهارصد شیعه مذهب که بیشتر آنان متعلق به جامعه هزاره بلوچستان بودند، به دست پیکارجویان سنی مذهب به قتل رسیدند. در سال جاری میلادی، تا کنون بیش از یکصد شیعه هزاره کشته شده اند ولی مرتکبین این جنایات دستگیر نشده اند و چون دولت پاکستان به کمک هزاره ها نمی آید شیعیان هزاره به طور گروهی در حال فرار از پاکستان هستند.

در همین حال نزدیک به ۸۰۰ مدرسه در دو ایالت پاکستان از جمله مناطق قبیله ای که به طور فدرال اداره می شود، به دلیل حملات پیکارجویان بسته شده اند. خشونت ها همچنین موجب تعطیل صدها دبستان در بلوچستان شده است. معلمین از این مناطق گریخته اند و سازمان های غیردولتی که با بهداشت و آموزش سر و کار دارند فعالیت های خود را به دلیل خطرهای امنیتی کاهش داده اند.

فریده آفریدی، یک فعال برجسته که به زنان قبیله نشین کمک می کرد، در ژوئیه سال گذشته به ضرب گلوله کشته شد. در ژانویه امسال نیز مردان مسلح ۷ امدادگر از جمله ۶ زن را که با یک سازمان غیردولتی محلی همکاری می کردند هدف تیراندازی قرار داده و به قتل رساندند.

امدادگران خارجی نیز در امان نیستند. یک پزشک مسلمان بریتانیایی که برای کمیته بین المللی صلیب سرخ در پاکستان کار می کرد در ماه آوریل گذشته ربوده شد و به قتل رسید. در سال ۲۰۱۲ بیش از ۶۰ امدادگر خارجی خاک پاکستان را ترک کردند که دلیل عمده آن نگرانی های امنیتی به جهت خودداری مقامات از تجدید روادید آنها بوده است.

انتظار می رود ظرف چند ماه آینده انتخابات عمومی در پاکستان برگزار شود. ولی با توجه به این که برخی از احزاب می خواهند انتخابات را به عقب بیاندازند و حزب حاکم نیروهایی را که از آنان نام نمی برد متهم به توطئه برای تاخیر در انتخابات می کند. اکنون به نظر می رسد پاکستان با یک بحران سیاسی مواجه است. در صورت برگزاری انتخابات، پیش بینی می شود که گروههای متعلق به جامعه مدنی مانند انتخابات قبلی، از نزدیک بر انتخابات نظارت کنند.

ولی محافظت نکردن از کارمندان سازمان های غیردولتی، ناتوانی یا خودداری دستگاه دولتی از محافظت از آنان و تحمل نکردن بیطرفی آنها موجب نومیدی عده زیادی شده است.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.