نقش ارتش در ونزوئلای پس از چاوز

به روز شده:  13:48 گرينويچ - 17 مارس 2013 - 27 اسفند 1391

هوگو چاوز، انقلابی در روابط بین شهروندان و قدرت های نظامی در ونزوئلا ایجاد کرد. بعضی این تغییرات را "سیاسی کردن" ارتش می خوانند، بعضی دیگر معتقدند که اعمال وی به "نظامی کردن" سیاست منجر شد.

رابطه بین مردم و ارتش مایه مباهات رئیس جمهور متوفی ونزوئلا بود. او با اتکا بر همین اصل سربازان را برای انجام فعالیت های اجتماعی به خیابان ها می فرستاد.

اما منتقدان چاوز بر این باورند که او با این کار، آمادگی و توانمندی نیروهای مسلح ملی را به خطر انداخت. آنها همچنین می‌گویند بودجه‌ای که به آنچه برنامه‌های اجتماعی خوانده می‌شود اختصاص داده شده، باعث ایجاد فساد در ارتش شده است.

آقای چاوز همیشه خود را یک سرباز می دانست. او هیچگاه از حضور در عرصه های عمومی با ظاهری نظامی و یا انتصاب همرزمان سابقش در ارتش به مقام‌های عالی رتبه کشوری، واهمه‌ای نداشت.

بسیاری از ونزوئلایی ها نیروهای مسلح را پایگاه اصلی قدرت چاوز می‌دانستند و نه حزب متبوعش، حزب سوسیالیست متحد (PSUV).

دیگو مولرو وزیر دفاع ونزوئلا، اعلام کرده که حامیان چاوز در انتخابات پیش رو در قلبهایشان "با فاشیست های (اپوزیسیون) مبارزه می کنند". موضع گیری وی بسیاری از رهبران مخالفین را نگران کرده است. طبق قانون، ارتش حق طرفداری از یک نامزد و یا یک حزب سیاسی در انتخابات را ندارد.

آقای چاوز همیشه خود را یک سرباز می دانست. او هیچگاه از حضور در عرصه های عمومی با ظاهری نظامی و یا انتصاب همرزمان سابقش در ارتش به مقام‌های عالی رتبه کشوری، واهمه‌ای نداشت.

ارتش همواره در رقابت های انتخاباتی نقش کلیدی بازی کرده است. آنها لوازم رأی گیری را در سراسر کشور جابه جا می‌کنند، امنیت انتخابات را تامین می‌کنند و پس از پایان رای گیری مسئول حفاظت از آرا هستند.

رامون گیرمو آولدو هماهنگ کننده شورای اتحاد، یکی از نهاد های هماهنگ کننده مخالفین است. او در واکنش به سخنان مولرو گفته است: "اکنون که ونزوئلا به اتحاد و آرامش نیاز دارد، این سخنان غیر قابل قبول، اشتباه و غیر قانونی است".

بمب ساعتی

روسیو سن میگل، مدیر یک سازمان غیر انتفاعی به نام "کنترل شهروندی" (Control Ciudadano) است که در حیطه مسائل نظامی فعال است. به اعتقاد او سخنان وزیر دفاع بخشی دیگر از "بمبی ساعتی" است که انفجار آن می تواند به اختلافات درونی در ارتش دامن زده و آن را به عاملی برای بروز خشونت تبدیل کند.

خانم سن میگل معتقد است که این بمب هم اکنون در آستانه انفجار است. اختلافات درونی ارتش، فقدان همبستگی بین افسران عالی رتبه و میانی و تقابل میان اردوگاه "طرفداران کوبا" و اردوگاه "ملی گرایان" - که از دخالت های کوبا در مسائل ونزوئلا ناراضیند - اجزای تشکیل دهنده این بمب هستند.

بیش از نیمی از فرمانداران مناطق و یک چهارم وزرای دولت، افسران بازنشسته ارتش هستند که بعضی از آنها در کودتای نافرجام سال ۱۹۹۲ همرزم چاوز بودند.

به عقیده خانم سن میگل یکی دیگر از مشکلات این است که عده ای از افسران فعال در سیاست با اعمال مستقیم قدرت توسط مردم موافق نیستند.

علاوه بر این به نظر او بین حامیان نیکولاس مادورو، رئیس جمهور موقت و حامیان دیوسدادو کابیو رئیس مجلس ونزوئلا نیز اختلافاتی وجود دارد.

ارتش خلق

اما حامیان آنچه انقلاب بولیواری مردم خوانده می‌شود، معتقدند که ارتش ساز و کار متفاوتی دارد.

فرناندو سوتو روخاس فرمانده پیشین ارتش ملی، که همچنان رابطه نزدیکی با ارتش دارد، می گوید: "ما در این کشور یک انقلاب داریم و ایده قدیمی ارتش بی طرف، خام اندیشانه است".

او می افزاید:" نیروهای مسلح یا با مردم هستند و یا با سرمایه داری و ما اینجا در حال ساختن یک نیروی مردمی هستیم که برای دفاع از انقلاب سازماندهی و مسلح شده است".

"چاوز تنها کسی بود که می توانست ارتش را به رغم اختلافات عمیق درونی اش متحد نگه دارد."

فرناندو سوتو روخاس، فرمانده پیشین ارتش ملی

آقای سوتو روخاس نگرانی اپوزیسیون از اینکه سلامت انتخابات در صورت نظارت ارتش، به خطر بیفتد را درک نمی کند، ارتشی که به وضوح متحد یکی از نامزدهاست.

روخاس همچنین می گوید: "ما مجموعا ۱۶ انتخابات سالم داشته ایم. کسانی که خود را سوسیالیست می دانند، نمی توانند کسی را فریب دهند. اگر می خواهید ما را شکست دهید، به رای مردم نیاز دارید".

اما به اعتقاد روسیو سن میگل، مشکل به انتخابات محدود نمی شود: مسئله اصلی ثبات سیستم سیاسی ونزوئلاست که پس از مرگ چاوز به خطر افتاده است.

او متعقد است "چاوز تنها کسی بود که می توانست ارتش را به رغم اختلافات عمیق درونی اش متحد نگه دارد."

مشخص نیست که جانشینان احتمالی آقای چاوز که از اعمال قدرت او بر ارتش بی بهره اند، چگونه می خواهند با میراث و دکترین نظامی او ونزوئلا را اداره کنند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.