عیدی باراک اوباما به نتانیاهو

به روز شده:  17:10 گرينويچ - چهارشنبه 20 مارس 2013 - 30 اسفند 1391
اوباما و نتانیاهو

این نخستین سفر آقای اوباما به اسرائیل به عنوان رئیس جمهور است

همزمان شدن سفر رئیس جمهوری‌ آمریکا به اسرائیل و فرا رسیدن بهار شاید اتفاقی بیش نباشد، اما به نظر می‌رسد که این رویداد، سرآغاز فصلی تازه در رابطه پرتنش باراک اوباما و بنیامین نتانیاهوست.

آقای اوباما برای شکستن بن بست در مذاکرات صلح اسرائیل و فلسطینی‌ها طرح جدیدی به منطقه نبرده است. به نظر هم نمی‌رسد که او به این زودی‌ها بخواهد «خط قرمز» آقای نتانیاهو برای برنامه اتمی ایران را بپذیرد.

با این وجود، به باور ناظران این سفر برای نخست وزیر راستگرای اسرائیل یک هدیه بهاری است، زیرا به رقبای او که می‌گویند او با مشاجرات لفظی رسانه‌ای و موضع گیری‌های تند علیه کاخ سفید، به رابطه استراتژیک با واشنگتن ضربه جبران ناپذیری وارد کرده است، پاسخی قاطع می‌دهد.

مناخم کلاین، استاد علوم سیاسی در دانشگاه بارایلان اسرائیل، معتقد است که بازدید باراک اوباما سود متقابلی هم برای خود او دارد.

آقای کلاین به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: «اهمیت سفر برای اوباما این است که به حامیانش، به ویژه طرفداران یهودی‌اش در ایالات متحده نشان دهد که با اسرائیل رابطه بسیار دوستانه‌ای دارد و آماده است که فصل تازه‌ای را در روابط حرفه ای‌اش با نتانیاهو آغاز کند».

«چراغ سبز آمریکا»

دیوید میکاوسکی، کار‌شناس موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن، معتقد است که ایران مهم‌ترین موضوع گفتگوی پنج ساعته باراک اوباما و بنیامین نتانیاهوست.

او می‌گوید: «کشمکش دیپلماتیک با ایران وارد مقطع حساسی شده است. سال ۲۰۱۳ می‌تواند سالی باشد که اگر دیپلماسی نتیجه‌ای نداشته باشد ایده حمله به ایران به واقعیت تبدیل شود. به همین علت، اوباما می‌خواهد ببیند که آیا آمریکا و اسرائیل درباره ایران هماهنگ هستند یا نه و اینکه در مورد تلاش‌های دیپلماتیک نظر مشترکی داشته باشند».

اختلاف نظر تاکتیکی رهبران اسرائیل و آمریکا درباره برنامه اتمی ایران هنوز پابرجاست.

بنیامین نتانیاهو می‌گوید برنامه هسته‌ای ایران حداکثر در تابستان امسال به «خط قرمز» اسرائیل می‌رسد، تحولی که می‌تواند اقدام نظامی یک جانبه کشورش را در پی داشته باشد.

اما باراک اوباما چند روز پیش در مصاحبه اختصاصی با تلویزیون «شبکه دو» اسرائیل تاکید کرد که حداقل یک سال دیگر برای جلوگیری از تبدیل شدن ایران به یک قدرت هسته‌ای فرصت دارد.

مناخم کلاین می‌گوید: «به نظر من، اسرائیل متوجه است که بدون چراغ سبز و اجازه آمریکا نمی‌تواند به طور یک جانبه علیه ایران اقدام کند. باراک اوباما خیلی صریح به نتانیاهو گفته است که اجازه انجام چنین کاری را ندارد و اگر قرار باشد حمله نظامی شود، آمریکا این کار را انجام خواهد داد».

به باور این کار‌شناس، موضع گیری‌های آینده دولت اسرائیل در مورد ایران به نتیجه مذاکرات جاری قدرت‌های بزرگ با تهران بستگی خواهد داشت وسفر باراک اوباما بر این مساله تاثیر زیادی نخواهد گذاشت.

«شکاف در کابینه»

در آستانه سفر آقای اوباما، دولت ائتلافی جدید بنیامین نتانیاهو رسما آغاز به کار کرده است.

در این کابینه، شکاف بر سر موضوع صلح با فلسطینی‌ها عمیق است: از یک سو، افرادی مانند اوری آریل، (وزیر مسکن) و نفتالی بنت (وزیر صنایع، بازرگانی و کار) تاسیس کشوری به نام فلسطین را رد می‌کنند و خواهان گسترش شهرک‌های یهودی نشین در سرزمین‌های اشغالی هستند.

از سوی دیگر، چهره‌هایی مانند یائیر لپید، (وزیر دارایی) و زیپی لیونی (وزیر دادگستری) خواهان از سرگیری هر چه سریع‌تر مذاکرات صلح با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی هستند.

مناخم کلاین می‌گوید که آمریکا قدرت آن را دارد که نخست وزیر اسرائیل را به تعلیق شهرک سازی‌ها و از سرگیری گفتگوهای مقدماتی متقاعد کند.

او می‌گوید: «دولت قبلی (بنیامین نتانیاهو) تصمیم اصلی در مورد ساخت حدود نه هزار واحد مسکونی دیگر در شهرک‌های یهودی نشین در کرانه غربی رود اردن را گرفته است. قبل از اینکه این ساخت و ساز‌ها شروع شود، روند اداری نسبتا طولانی‌ای باید طی شود. به همین خاطر، نتانیاهو اگر بخواد می‌تواند اعلام کند که ساخت و ساز‌ها را به طور موقت به حالت تعلیق در می‌آورد تا مذاکرات با فلسطینی‌ها از سر گرفته شود».

قرار است که باراک اوباما در شهر رام الله، واقع در کرانه غربی رود اردن، به دیدار محمود عباس برود. آقای عباس تاکید دارد تا زمانی که اسرائیل شهرک سازی‌ها را متوقف نکند، وارد روند گفتگوی مستقیم نخواهد شد.

این کار‌شناس می‌گوید باراک اوباما به احتمال زیاد در دیدار‌هایش با مقام‌های اسرائیلی و فلسطینی تلاش خواهد کرد ببیند که آیا زمینه برای از سرگیری دور تازه‌ای از مذاکرات صلح زیرنظر جان کری، وزیر امور خارجه‌اش وجود دارد یا نه.

هنوز روشن نیست که اولین سفر باراک اوباما به اسرائیل چه دستاورد عمده‌ای خواهد داشت.

حتی اگر این سفر نتیجه ملموسی برای روند صلح نداشته باشد یا اختلاف نظر با اسرائیل بر سر ایران را کاهش ندهد، حداقل در کوتاه مدت رابطه سرد دفتر نخست وزیر اسرائیل و کاخ سفید را گرم‌تر کرده است.

محافظه کاران در واشنگتن هم از این پس به راحتی چهار سال گذشته نمی‌توانند باراک اوباما را متهم کنند که به مهم‌ترین متحد استراتژیک آمریکا در منطقه بی‌اعتنایی می‌کند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.