پیوند گلمرادزاده پژوهشگر و محقق تاجیک درگذشت

Image caption پیوند گلمرادزاده بر اثر سکته قلبی درگذشت

پیوند گلمرادزاده، پژوهشگر و محقق سرشناس تاجیک یکشب هفتم آوریل (هجدهم فروردین) در سن ۵۷ سالگی در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان درگذشت.

آقای گلمرادزاده استاد دانشگاه ملی تاجیکستان بود. او بر اثر سکته قلبی درگذشت. پیکر او بعد از ظهر روز دوشنبه در قبرستان منطقه چارتوت شهر دوشنبه به خاک سپرده شد.

به گفته قرانشاه شریفزاده، استاد دانشگاه ملی و از دوستان آقای گلمرادزاده، او از بیماری قلبی گهگاهی شکایت کرده، اما در روزهای اخیر وضع سلامتی‌اش خوب بود و روز یکشنبه ۷ آوریل، در چند مراسمی در شهر دوشنبه شرکت داشت.

مسئولان دانشگاه ملی، دانشمندان و دوستان پیوند گلمرادزاده در مراسم تشییع جنازه‌اش از او به عنوان محقق پرکار و استاد باتجربه نام بردند.

در این گردهمایی تأکید شد، که آقای گلمرادزاده ظرف بیش از ۳۰ سال فعالیت در دانشگاه ملی تاجیکستان چندین کتاب و مقالات علمی نوشت و همچنین برگردان آثار ادیبان قرن بیست تاجیک، نظیر عبدالرئوف فطرت و سیدرضا علیزاده را انجام داد.

آقای گلمرادزاده از جمله، در مقاله "زبان فارسی: قالبهای شوروی و تفکر قالبی" که سال گذشته در سایت بخش فارسی بی بی سی منتشر شده بود، خوانندگان را به وضع دشوار زبان فارسی تاجیکی در دوران پس از انقلاب اکتبر یا کمونیستی در دهه ۱۹۲۰ و محدودیتهای فراوان در راه استفاده از این زبان در بخش آموزش و پرورش و مطبوعات آشنا کرده بود.

او از قول صدرالدین عینی، ادیب و پژوهشگر برجسته ادبیات نوین دوران شوروی تاجیکستان درباره وضع ناگوار زبان فارسی نوشته بود: "بعد از انقلاب اکتبر در ترکستان و بخارا حکومتهای شورایی از بس که به نام ازبک تأسیس یافت، روزنامه‌ها، فرمانها، دستورالعملها، کتابهای مکتبی و کتابهای سیاسی همه به زبان ازبکی نشر شدند، قوم تاجیک که صاحب مدنیت قدیمه و دارای ادبیات نفیسه بود، از ادبیات نو انقلابی، از مکتبهای شورایی و از گزارش احوال داخلی و خارجی و از تربیت سیاسی و بالجمله، از تمام میوه‌های انقلاب محروم ماند."

Image caption در مراسم تشییع جنازه پیوند گلمرادزاده فرهنگیان، دانشمندان و شاگردانش از دانشگاه ملّی تاجیکستان شرکت داشتند

همچنین، تغییر الفبای فارسی تاجیکان در آخر سالهای ۲۰ سده ۲۰ به خط لاتین و سپس، سیریلیک را سیاست دیرینه حکومتداران وقت روس خانده بود، "ملی سازی هدف و مقصدهای معین داشت و تیشه به ریشه فرهنگ هزارساله تاجیک محسوب می‌یافت."

به گفته دانشمندان تاجیک، آقای گلمرادزاده در معرفی "بخارای شریف"، نشریه نخستین به زبان فارسی تاجیکی در بخارا در اوایل صده ۲۰ میلادی به جامعه تاجیکستان نقش مهم داشته است.

حاصل عزم و تلاشهای پیوند گلمراد بود که ۱۱ مارس، روز چاپ شماره نخستین روزنامه "بخارای شریف" روز مطبوعات تاجیک اعلام شد.

او سال ۱۹۹۷ نشریه تعلیمی دانشکده روزنامه‌نگاری و ترجمانی «قلم» و بهار همان سال به مقصد "سرسبزی بوستان فرهنگ تاجیک، راهنمایی مردم علم دوست و فرهنگ پسند به این بوستان"، گاهنامه علمی و ادبی و فرهنگی «گل مراد» را تأسیس کرده بود. پیوند گلمرادزاده ۲۰ ژانویه سال ۱۹۵۶ در روستای اوخم ناحیه فاریش ازبکستان به دنیا آمده و در دهه ۱۹۷۰ از دانشگاه ملی تاجیکستان فارغ شده بود.

او مدتی به عنوان خبرنگار در رادیو تاجیکستان فعالیت کرده و سپس، به تحقیقات علمی مشغول شد. آقای گلمرادزاده سالهای طولانی در دانشکده روزنامه نگاری دانشگاه ملّی فعالیت کرده و در دو دوره مسئولیت ریاست این دانشکده را به عهده داشت.

از پیوند گلمرادزاده ۷ فرزند، کتب و مقالات متعدد در باره تاریخ مطبوعات تاجیک، وضع فعلی رسانه‌ها و اصولهای خبرنگاری باقی مانده است.