تنش تازه بین واشنگتن و مسکو

Image caption باراک اوباما مشاور امنیت ملی خود را با یک نامه شخصی برای ولادیمیر پوتین، به مسکو فرستاده است

رابطه پر فراز و نشیب واشنگتن و مسکو هر روز پیچیده‌تر می‌شود.

اگر اختلافات دو طرف بر سر جنگ داخلی سوریه،‌ سپر موشکی ناتو در اروپا یا منع فرزندخواندگی نوزادان روس توسط خانواده‌های آمریکایی کم بود، چند روز است که تحریم‌های متقابل 'ناقضان حقوق بشر' هم به این فهرست بلندبالا اضافه شده است.

دور تازه تنش‌ها روز پنجشنبه (۱۱ آوریل) آغاز شد، پس از آنکه دولت باراک اوباما اعلام کرد که ۱۸ مقام روس را به اتهام نقض حقوق بشر از ورود به ایالات متحده منع کرده است و دارایی‌های احتمالی آن‌ها را مسدود می‌کند.

این اقدام بر اساس 'قانون ماگنیستکی' انجام شده، قانونی به یاد سرگئی ماگنیتسکی، افشاگر روس که به گفته فعالان حقوق بشر، در سال ۲۰۰۹ میلادی بر اثر شکنجه و بدرفتاری در زندان بوتیرکای مسکو درگذشت.

وزارت امور خارجه روسیه در واکنش، ۱۸ مقام آمریکایی از جمله دیوید ادینگتون، رئیس دفتر دیک چنی، معاون جورج بوش رئیس جمهوری سابق آمریکا و دریاسالار جفری هاربسون، رئیس پیشین بازداشتگاه گوانتانامو را به اتهام شکنجه و نقض حقوق بشر تحریم کرده است.

'پرهیز از بحران'

به نظر می‌رسد که واشنگتن و مسکو در این مقطع از تحریم مقام‌های بلندپایه یکدیگر خودداری کرده‌اند تا از بروز یک بحران دیپلماتیک تمام عیار پرهیز شده باشد.

ناتالیا آنتونوا، روزنامه نگار و سردبیر سایت خبری 'مسکو نیوز' به بی‌بی سی فارسی می‌گوید: ‌ «شایعه شده بود که آمریکا بعضی از مقام‌های ارشد روسیه را ممنوع الورود خواهد کرد. اما وقتی این اتفاق نیفتاد افکار عمومی و رسانه‌ها تا حدی خیالشان آسوده‌تر شد. این تحریم‌ها در کوتاه مدت بر رابطه دو طرف اثر منفی می‌گذارد، اما فکر نمی‌کنم که در بلندمدت چندان تاثیری داشته باشد.»

شاید به همین خاطر باشد که باراک اوباما، تام دانیلون مشاور امنیت ملی خود را با یک نامه شخصی برای ولادیمیر پوتین، به مسکو فرستاده است.

کاخ سفید و کرملین مذاکرات روز دوشنبه ‍آقای دانیلون و رئیس جمهوری روسیه را مثبت و سازنده ارزیابی کرده‌اند، گفتگوهایی که محور آن‌ مساله خلع سلاح هسته‌ای و همکاری‌های اقتصادی اعلام شده است.

مارک کاتز، کار‌شناس مسائل روسیه و استاد دانشگاه جورج میسون ویرجینیا معتقد است که تحریم‌های حقوق بشری احتمال همکاری روسیه با آمریکا در مورد ایران را کمتر می‌کند.

او به بی بی سی فارسی می‌گوید: «از نظر روسیه، روابط با آمریکا بیشتر جنبه بده بستان دارد. اگر آمریکا چیزی از آن‌ها می‌خواهد در مقابل باید چیزی بدهد. چیزی که روسیه می‌خواهد عدم مداخله در امور داخلی‌اش است.»

به باور این کار‌شناس، روسیه امروز دیگر مانند شوروی سابق برای آمریکا اهمیت ندارد و به همین خاطر کاخ سفید به جای دنبال کردن یک سیاست جامع و واحد ترجیح می‌دهد که به طور موردی با کرملین تعامل داشته باشد.

مارک کاتز می‌گوید: «روسیه در مورد کره شمالی هیچ کاری نمی‌کند و فشاری بر این کشور وارد نمی‌کند... همین طور در مورد ایران، اگر قرار باشد درگیری‌ رخ بدهد، منافع روسیه ایجاب می‌کند که خودش را کنار بکشد.»

روسیه و آمریکا در مورد سوریه هم اختلاف نظر جدی دارند. مسکو در جنگ داخلی سوریه، از بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، حمایت می‌کند.

بعید به نظر می‌رسد که مشاور امنیت ملی باراک اوباما بتواند در مسکو تغییر استراتژیکی در مواضع روسیه ایجاد کند، هرچند سفر آقای دانیلون می‌تواند زمینه ساز همکاری‌های تاکتیکی جدیدی بین کاخ سفید و کرملین باشد.

مطالب مرتبط