بازگشت بد فرجام پرویز مشرف به پاکستان

Image caption آیا وقتی پرویز مشرف تصمیم گرفت به پاکستان بازگردد، انتظار چنین اتفاق هایی را داشت؟

پرویز مشرف، حاکم نظامی پیشین پاکستان که ماه گذشته به کشورش برگشت، از زمان بازگشت گرفتاری‌های زیادی داشته، و مشکلاتش همین طور بیشتر و بیشتر می‌شوند. چند روز بعد از اینکه آقای مشرف به تبعید خود خواسته‌اش پایان داد، در راهروی شلوغ ساختمان دادگاهی در شهر کراچی یک لنگه کفش به‌سویش پرتاب شد. البته لنگه کفش با کمی فاصله از کنارش گذشت و به او نخورد، اما نفس این کار در پاکستان توهین حساب می‌شود. یک هفته بعد از آن، دادگاه عالی پاکستان بازپرسی برای بررسی امکان محاکمه او به اتهام خیانت را آغاز کرد.

سه‌شنبه گذشته هم یک دادگاه انتخاباتی اعلام کرد که او حق نامزدی در انتخابات را ندارد، و به این ترتیب به امیدهای او برای نمایندگی پارلمان پایان داد. اما درست موقعی که واکنش‌ها به رد صلاحیت او برای نمایندگی در حال فروکش بود، روز پنجشنبه دادگاهی در اسلام آباد (پایتخت کشور) درخواست تمدید قرار وثیقه او را رد کرد، و روز جمعه ۱۹ آوریل تحت بازداشت خانگی قرار گرفت.

پیامدهای منفی

آیا او وقتی تصمیم گرفت به کشور بازگردد، واقعا انتظار چنین اتفاقاتی را داشت؟

آقای مشرف حالا در خانه‌اش تحت بازداشت است و مشغول بررسی گزینه‌هایش است.

با وجود همه گمانه‌زنی‌ها، تنها اوست که می‌تواند به سوالات جواب بدهد. یک مفسر آشنا به مسائل ارتش اخیرا در یک برنامه تلویزیونی خبری گفت که آقای مشرف قطعا چالش‌های حقوقی که در کشور با آنها مواجه می‌شود – از جمله احتمال بازداشتش - را در نظر گرفته است. چند ساعت بعد از رد درخواست تمدید قرار وثیقه، یکی از وکلای آقای مشرف گفت که او آرام و خونسرد است، و در اقامتگاهش در کنار دستیارانش "قهوه می‌نوشد و سیگار برگ می‌کشد". اما مقامات ارشد دولت موقت پاکستان چنین احساسی ندارند. از نظر آنها، آقای مشرف همه قول و قرارهای قبلی را بر هم زده است. وظیفه اصلی دولت موقت برگزاری انتخابات است، و سر مقامات دولت حسابی شلوغ است.

Image caption برخی تحلیلگران معتقدند که او با بازگشتش به کشور، همه را به دردسر انداخته است

حملات پیکارجویان به نیروهای سیاسی عمدتا سکولار در سراسر کشور، توانایی دولت در برگزاری انتخاباتی عادلانه در موعد مقرر را زیر سوال برده است. این انتخابات قرار است روز ۱۱ مه (۲۱ اردیبهشت) برگزار شود. بازداشت آقای مشرف، فرمانده سابق ارتش، اقدامی بی‌سابقه، و دارای پیامدهای منفی بسیار خواهد بود، و بسیاری می‌گویند که تنها دولتی دائمی و برخوردار از حمایت رأی‌دهندگان صلاحیت انجام آن را خواهد داشت. جدای از این، تصمیم دستگاه قضایی به محاکمه آقای مشرف به اتهام "خیانت به میهن" بالقوه عامل تشویش است، زیرا به‌جریان انداختن چنین پرونده‌هایی در اختیار قوه مجریه است. اگر دولت هم بر انجام این کار اصرار بورزد، ارتش قدرتمند پاکستان احساس خطر خواهد کرد، چون اعتقاد رایج این است که در آن صورت، تاخت و تاز به آقای مشرف محدود نخواهد ماند. نقش فعالانه دستگاه قضایی در دو سال اخیر باعث شده این قوه به حوزه‌هایی که معمولا در قلمروی قوه مجریه است هم دست‌اندازی کند، و دلیلی وجود ندارد که ارتش هم خطر مشابهی را احساس نکند.

موقعیت حساس

ممکن است آقای مشرف در آرامش مشغول نوشیدن قهوه‌اش باشد، اما برخی تحلیلگران معتقدند که او با بازگشتش به کشور، همه را به دردسر انداخته است.

صلاحیت آقای مشرف برای نامزدی در انتخابات مجلس رد شده است.

منابع نزدیک به نظامیان می‌گویند که فرماندهان عالی‌رتبه ارتش با برگشتن آقای مشرف موافق نبودند، و آخرین بار یک ماه پیش از بازگشتش به کشور به او در این باره هشدار دادند. پس آیا تصمیم او مبنی بر بازگشت با اتکا به ضمانت کشورهایی نظیر عربستان سعودی گرفته شده است؟ عربستان در گذشته چندین بار در اختلافات میان حاکمان پاکستان نقش میانجی را بازی کرده است. یکی از سرسخت‌ترین طرفداران پیگرد قضایی آقای مشرف به اتهام خیانت علیه میهن، نواز شریف، نخست وزیر سابق بود. نواز شریف در سال ۱۹۹۹ و به‌دنبال کودتای آقای مشرف از قدرت برکنار شد، و مجبور شد به عربستان سعودی برود. اما از زمان بازگشت آقای مشرف، او برخلاف انتظارات در این مورد حرفی نزده، و سکوت او باعث شده خیلی‌ها احتمال بدهند که عربستان در ماجرا نقش دارد. تحلیلگران می‌گویند که اوضاع فعلی برای آینده دموکراسی در پاکستان حساسیت ویژه‌ای دارد، و این کشور تحمل بی‌ثباتی بیشتر را ندارد.

مطالب مرتبط