حمله هوایی اسرائیل به دمشق: هشدار به حکومت بشار اسد

Image caption اسرائیل مدتهاست از رسیدن موشکهای فاتح-۱۱۰ ایران به دست حزب الله لبنان اظهار نگرانی می‌کند

حملات هوایی اسرائیل در روزهای گذشته به خاک سوریه، نشان می‌دهد که هشدارهای قبلی تل آویو به حکومت بشار اسد برای اینکه از انتقال سلاح به حزب‌الله خودداری کند موثر نبوده اما این کشور مصمم است خط قرمز واضحی را در این زمینه برای سوریه ترسیم کند.

در ژانویه سال جاری میلادی اسرائیل کاروان خودروهایی را در خاک سوریه هدف قرار داد که به گفته منابع اطلاعاتی، حامل موشکهای زمین به هوای پیشرفته SA-۱۱۷ بودند. قرار بود این موشکها تحویل شبه نظامیان حزب‌الله لبنان شوند.

آن حمله، هشدار تل آویو بود به حکومت بشار اسد، برای اینکه رژیم سوریه را از انتقال سلاح به متحدانش در لبنان برحذر دارد.

اما حملات هوایی اخیر نشان می‌دهد که مقصود اسرائیل برآورده نشده است. این حمله البته حاکی از توانایی نیروی هوایی اسرائیل برای حمله به اهدافی است در عمق خاک سوریه و ممکن است اولین حمله از سلسله حملاتی از این نوع باشد. اما اگر این حملات به رویه تبدیل شوند، می توانند سوریه و همراه با آن حزب الله را به جنگ منطقه ای تحریک کنند.

اما نگرانی اسرائیل چیست؟ در واقع عمده توجه اسرائیل و البته آمریکا به زرادخانه سلاح‌های شیمیایی سوریه است و نگرانی از اینکه بدست نااهلان بیفتد، اما این حمله نشان داد اسرائیل نگران سلاح های متعارف سوریه هم هست: موشکهای ضدهوایی، موشکهای ضد ناو و موشکهای دقیق و دوربرد زمین به زمین. این نگرانیها قدمتی زیاد دارند.

تقریبا چهار سال پیش ایهود اولمرت نخست وزیر وقت اسرائیل هشدار داد که این کشور مسلح شدن حزب‌الله را به سلاح‌هایی که توازن قوا را بر هم بزنند تحمل نخواهد کرد.

به گفته منابع اطلاعاتی آمریکا، هدف سلسله حملات اخیر که اولین آن پنج شنبه شب اتفاق افتاد، موشکهای زمین به زمینی بود که در فرودگاه دمشق انبار شده بودند.

به گفته این منابع، موشکهای فاتح - ۱۱۰ از ایران به سوریه منتقل شده بودند، موشکهایی با سوخت جامد که از سکوی متحرک پرتاب می شوند، بسیار دقیق هستند و می توانند مناطق پرجمعیت اسرائیل مثل تل آویو را از جنوب لبنان هدف قرار دهند.

مقامات آمریکایی اذعان می کنند که روشن نیست این سلاح ها برای ارتش سوریه ارسال شده بودند یا برای حزب الله لبنان اما گفته می شود که انبار فرودگاه در کنترل حزب‌الله و سپاه قدس ایران است.

بازی طولانی؟

این تحولات باز هم یادآور همکاری نزدیک مثلث تهران، دمشق و حزب الله است. در واقع گزارشهای اخیر از درگیر شدن هر چه بیشتر حزب الله در جنگ داخلی سوریه حکایت می کند و برخی منابع می گویند صدها نفر از نیروهای حزب‌الله در حمایت از حکومت بشار اسد در خاک سوریه می جنگند.

ایران که متحدش سوریه را بر لبه تیغ می بیند مایل است که توان دفاعی حزب‌الله را تقویت کند. از این نظر بشار اسد خود را موظف می بیند که راه انتقال سلاح را به حزب‌الله هموار کند تا از کمکهای فعالانه آنها برخوردار شود. در حقیقت هرچه رژیم سوریه بیشتر از پا بیفتد روند انتقال سلاح سرعت بیشتری پیدا خواهد کرد.

اما انتقال این سلاح‌ها از وجهی دیگر هم برای بشار اسد اهمیت دارد، شاید چون او بازی طولانی‌تری را در نظر دارد.

اگر بشار اسد دمشق را از دست بدهد مجبور خواهد شد به جبل العلویین در سواحل مدیترانه عقب بنشیند. در این صورت زیرساختهای نظامی حزب‌الله برای او که بیشتر خاک سوریه را از دست داده اهمیت بیشتری پیدا می کند. اما اگر بشار اسد در دمشق برقرار بماند، یک حزب الله مقتدر، تهدیدی دائمی خواهد بود که می تواند بحران را منطقه ای کند و این همان چیزی است که آمریکا و متحدانش با تمام قوا سعی می کنند اتفاق نیفتد.

با توجه به اینکه شواهد قطعی کم هستند رسیدن به جمع بندی دقیق دشوار است؛ برای مثال بعضی منابع اسرائیلی گفته‌اند که موشکهای انبار فرودگاه، فاتح - ۱۱۰ نبوده بلکه موشکهای مشابه ام-۶۰۰ بوده که خود سوریه تولید می کند.

Image caption اسرائیل درباره حملات هوایی اخیر به خاک سوریه اظهار نظری نکرده است

آخرین حمله از دو حمله اسرائیل در نخستین ساعتهای صبح یکشنبه ۵ ماه مه (۱۵ اردیبهشت) به مجتمعی نظامی در جمرایا بوده است. در جمرایا ستادهای فرماندهی، امکانات تحقیقاتی و امثال آن قرار دارند. ما دقیقا نمی دانیم هدف یا اهداف واقعی کدام بوده، اما بسیاری این انفجارها و شعله‌ها را در دمشق شنیده و دیده اند. شاید ماهیت این اهداف است که حاوی پیام واقعی اسرائیل به بشار اسد است.

اما اکنون حزب الله و بشار اسد در شرایط دشواری قرار گرفته اند. آیا باید به این حملات پاسخ دهند؟ هر دو خود را قهرمان مقاومت در برابر اسرائیل می دانند. حزب الله در گذشته بدنبال اهداف اسرائیلی و یهودی در خارج از اسرائیل بوده است. مطمئنا پاسخ نظامی مستقیم از طرف سوریه یا جنوب لبنان خطر درگیری وسیعتری را به همراه دارد که هم بشار اسد و هم حسن نصرالله رهبر حزب الله ترجیح می دهند از آن پرهیز کنند.

با این حال باور کردن اینکه انتقال سلاح هم متوقف خواهد شد سخت است. بسته به اینکه هوا چقدر مساعد باشد و توان اطلاعاتی اسرائیل چقدر، مقادیری از این سلاح‌ها به مقصد خواهند رسید.

اما بحران سوریه وارد ابعاد تازه ای می‌شود. تعجبی ندارد تحلیلگران نظامی باتجربه اسرائیل مدتی است که درباره خطر جنگ در تابستان داغی که در پیش است هشدار می‌دهند. جزئیات هنوز روشن نیست، اما حملات هوایی اسرائیل در روزهای گذشته برای هشداری محکم به سوریه طراحی شده بودند.

پرزیدنت اوباما از ترسیم خط قرمز در مورد استفاده احتمالی سوریه از سلاح شیمیای اکراه نشان داده، اما اسرائیل مصمم است تا خط قرمز خود را در زمینه ارسال سلاح‌های پیشرفته به حزب الله کاملا روشن کند.

مطالب مرتبط