چرا نتایج انتخابات پاکستان غیرقابل پیش‌بینی است؟

انتخابات امروز (۱۱ مه) در پاکستان از هر گونه انتخاباتی که تاکنون در این کشور برگزار شده، متفاوت است.

و این تفاوت تنها به این دلیل نیست که یک دولت منتخب قرار است قدرت را به دولتی واگذار کند که از طریق انتخابات برگزیده می‌شود.

دهه هاست که رژیم های نظامی، عرصه سیاسی پاکستان را در اختیار دارند، و قدرت در اختیار دو حزب مردم پاکستان وابسته به خانواده بوتو، و حزب مسلم لیگ شاخه نواز شریف بوده است.

میلیون ها پاکستانی حزب مردم و مسلم لیگ را صرفا "تجارت‌خانه های خصوصی" می دانند که هدف آنها ایجاد منبع درآمد بیشتر برای گروهی کوچک از نخبگان است که ثروت های افسانه ای دارند.

اما این انتخابات با عناصر جدید و غیرقابل پیش بینی روبروست.

عمران خان

بازیکن کریکتی که گرایش به سیاست پیدا کرده، و تاکنون نقشی فعال در این عرصه نداشته حال در این انتخابات به چالشی جدی تبدیل شده است. عمران خان تا قبل از افتادن از یک لیفتراک ( ماشین بالابر) در جریان مبارزات انتخاباتی و آسیب دیدگی از ناحیه کمر، به نقاط مختلف پاکستان سفر کرد و گاه در یک روز چندین گردهمایی انتخابات برپا کرد.

مقامات دولتی به طور خصوصی می گویند که نظرسنجی های داخلی آنها حاکی است که حزب "تحریک انصاف" ( پی تی آی یا جنبش برای عدالت) به رهبری عمران خان شمار قابل توجهی از کرسی های مجلس را در اختیار خواهد گرفت.

عمران خان از حمایت گسترده ای در میان قشر جوان برخوردار است، بسیاری از جوانان گفته‌اند که رایی متفاوت از والدینشان به صندوق خواهند انداخت.

او همچنین به طبقه متوسط جامعه که تمایلی به مشارکت در انتخابات های اخیر نداشته اند، امید بسته است.

رای دهندگان جدید

تغییراتی در نحوه مشارکت رای دهندگان داده شده که پیش بینی نتایج انتخابات را دشوار کرده است.

کمیسیون انتخابات در اقدامی جدید فهرست واجدان شرایط را به طور کلی دگرگون کرده و اسامی ۳۷ میلیون رای دهنده جعلی را از فهرست واجدین شرایط حذف و در مقابل اسامی ۳۶ میلیون را که دارای صلاحیت رای دادن هستند به این فهرست افزوده است.

در حال حاضر شمار واجدین شرکت کننده ۸۵ میلیون نفر برآورده شده است.

در بسیاری از بخش های پاکستان نظیر بخش های داخلی سند، بلوچستان، پنجاب جنوبی و بخشی هایی از شمال غرب این کشور سیستم فئودالی سنتی و ساختارهای قبیله ای همچنان پابرجاست.

انتظار می رود رای دهندگان در این مناطق از الگوهای سنتی رای دادن تبعیت کنند.

این به معنای آن است که تصمیم گیری درباره انتخابات در پنجاب، ثروتمندترین ایالت کشور صورت می گیرد. در بسیاری از حوزه های رای گیری پنجاب، رقابت اصلی بین سه حزب مردم، مسلم لیگ شاخه نواز شریف و حزب پی تی آی خواهد بود، که این خود نتایج انتخابات را تا حد زیادی غیرقابل پیش بینی خواهد کرد.

انتظار می رود که هیچ یک از این سه حزب اکثریت را از آن خود نکند و بزرگترین حزب در پارلمان ناگزیر به ائتلاف با احزاب دیگر خواهد بود.

تهدید طالبان

همزمان با مبارزات گسترده انتخاباتی میان کاندیداهای احزاب اصلی، عوامل دیگری هم می تواند بر این انتخابات تاثیر داشته باشد.

در شرایط فعلی پیکارجویان طالبان به نسبت گذشته از اطمینان بیشتری برخوردار هستند.

در حالی که در جریان مبارزات انتخابات گذشته در سال ۲۰۰۸ میلادی، آنها ناظر بر آتش بس بودند، در سال جاری طالبان آشکارا خواستار سرنگونی سیستم دموکراتیک هستند و نامزدهای احزابی را که از سیاست های آنها انتقاد می کنند مورد حمله قرار می دهند.

تاکنون بمب‌گذاری ها و حملات آنها به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر منجر شده است.

نظام قضایی انعطاف پذیر

در گذشته سیستم قضایی پاکستان تمایل داشت که به هر کسی که زمام امور را به دست گیرد، تسلیم شود.

هر چند در حال حاضر قضات مورد تهدید اسلام گراهای تندرو واقع می شوند، اما آنها به رویارویی با سیاستمداران تمایل زیادی دارند.

آنها همچنین این جسارت را پیدا کرده اند که در مقابل ارتش محکم‌تر بایستند.

تصمیم پرویز مشرف به بازگشت به کشور باعث بروز یاس و ناامیدی در میان کادر رهبری ارتش شده است.

مقامات ارتش نگران آن هستند که محاکمه آقای مشرف فتح بابی باشد برای محاکمه مقامات عالیرتبه ارتش در دادگاه‌های غیرنظامی.

در پشت صحنه، ارتش در تلاش است تا با تحت فشار قرار دادن دادگاه، آنها را متقاعد کند تا به پرویز مشرف اجازه دهند تا به بهانه دیدار از مادر بیمارش در دوبی کشور را ترک کند. اما تاکنون قضات از پذیرش چنین درخواستی خودداری کرده اند.

در صورتی که قضات در مقابل این درخواست ارتش مقامات کنند، این می تواند عامل بازدارنده مهمی برای کودتاهای احتمالی در آینده باشد.

قدرت رسانه‌ها

این تنها قضات نیستند که قدرت خود را به رخ می کشند.

شبکه های ماهواره ای تلویزیونی با پوشش لحظه به لحظه اخبار به قدرتی مهم تبدیل شده‌اند.

توانایی اعزام گزارشگران به تمامی نقاط کشور و پوشش زنده کوچکترین رویدادها شرایط را برای تغییر دادن نتایج انتخابات دشوار کرده است.

مردم در این کشور در حال حاضر با استفاده از موبایل از هر گونه سوء استفاده احزاب فیلم تهیه می کنند. در جریان انتخابات میاندوره ای اخیر فیلمی از یکی از سیاستمداران تهیه شده بود که به گوش یکی از مقامات انتخابات که در حال شمارش آرا بود، سیلی می زند.

این کلیپ چندین بار از شبکه های خبری پخش شد و باعث شد که درخواست هایی مبنی بر عدم صلاحیت این سیاستمدار برای حضور در مجلس مطرح شود.

پاکستان با بحران های عمیقی روبروست.

در پی خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۱۴ میلادی از افغانستان، اقتصادی این کشور در گرو میلیاردها دلار کمک خارجی است.

قطع برق که در این کشور امری عادی است به معضلی برای کارخانه ها تبدیل شده است.

حمله آشکار اسلام گراهای تندرو، به درگیری‌های فرقه‌ای در این کشور دامن زده است.

از آن جایی که مسائل اقتصادی نگرانی اصلی بشمار می رود، بسیاری از مردم پاکستان ضمن نادیده گرفتند این اسلام گراها معتقدند که حضور آنها تنها واکنشی به حضور آمریکا در افغانستان است.

اما برخی از مردم معتقدند که خارج کردن اسلام گراهای تندرو از کشور نیازمند کمک خارجی است.

یکی از مقامات دولتی می گوید: "آیا جهان واقعا اجازه می دهد که یک قدرت هسته ای به دست افراد دیوانه بیفتد؟"

مطالب مرتبط