چین شریک استراتژیک تاجیکستان

Image caption استقبال پرزیدنت رحمان از جانب رئیس جمهوری چین در شهر پکن (عکس از سایت president.tj)

در جریان دیدار رسمی پرزیدنت رحمان از چین میان این دو کشور اعلامیه مشترک در مورد استقرار شریک استراتژیک به امضا رسید.

تا به حال دولت تاجیکستان، روسیه و ایران را از شرکای استراتژیک این کشور محسوب می‌کرد و در این چارچوب همکاریها با این دو کشور در بخشهای مختلف گسترش یافته‌اند.

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، شریک استراتژیک با چین را “مرحله جدید در همکاری و همگرایی” تاجیکستان و چین عنوان کرد.

همچنین، روز دوشنبه ۲۰ مه، چین و تاجیکستان در زمینه‌های همکاریهای اقتصادی و فنی، ورزش، صدور سبزیجات و میوه و انرژی از تاجیکستان به چین اسناد حقوقی به امضا رسیدند.

طبق یادداشت تفاهم میان وزارت انرژی و صنایع تاجیکستان و شرکت “Dong Ying Heli Investment and Development co. ltd” این شرکت در جنوب تاجیکستان کارخانه کارکرد نفت را بنیاد خواهد کرد.

در نظر است، شرکت “Dong Ying Heli Investment and Development co. ltd” در سالهای آینده کارخانه کارکرد نفت را با توانایی کارکرد ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تن نفت در یک سال بنیاد کرده و در این کارخانه ۵۰۰ تن از اتباع تاجیک با کار تأمین شوند.

بر اساس موافقتنامه میان حکومتهای چین و تاجیکستان چین به این کشور به مقدار ۲۰۰ میلیون یوان یا معادل ۳۲.۲ میلیون دلار کمک بلاعوض تخصیص خواهد داد.

امضای هشت سند همکاری با چین در پی دیدار امامعلی رحمان وشی جین پینگ، رؤسای جمهوری تاجیکستان و چین صورت گرفته است.

طبق اطلاع دفتر مطبوعات ریاست جمهوری تاجیکستان، طرفها از سطح رشد همکاریهای دوجانبه ابراز رضایت کرده‌اند.

تبادل کالا میان تاجیکستان و چین در سال گذشته بالغ به ۲ میلیارد دلار آمریکایی بوده و چین به بزرگترین شریک تجاری تاجیکستان تبدیل شده است. سهم چین در سرمایه‌‌های خارجی تاجیکستان ۴۰ درصد را است.

همچنین، روسای جمهوری چین و تاجیکستان خواستار افتتاح خط سیر مستقیم هوایی میان شهرهای دوشنبه و پکن شده‌اند.

ضمنا، در ظرف ده سال اخیر چین به وام‌دهنده بزرگ و از شرکای اصلی اقتصادی تاجیکستان مبدل شده است.

طبق گزارشهای رسمی تاجیکستان، چین طرحهای بزرگ بنیاد راههای اتومبیلرو “دوشنبه-خجند جناق” از مرکز به شمال، “دوشنبه-جرگتال-اوش” از مرکز به شرق، تونلهای “شهرستان” و “شرشر” در جنوب و خط انتقال قرق بلندشدت “جنوب-شمال” تاجیکستان را سرمایه‌گذاری کرده و متخصصان و کارگران چینی در اجرای این طرحها شرکت فعال داشته‌اند.

به گفته کارشناسان نفوذ فرهنگی چین نیز در تاجیکستان گسترش یافته، زبان چینی در ردیف انگلیسی از زبانهای مورد تقاضا قرار گرفته است. تعداد دانشجویان تاجیک نیز در دانشگاههای چین از ۵ نفر در سال ۱۹۹۳ تا به ۳۰۰ نفر در سال گذشته افزایش پیدا کرده است.

در همین حال، کارشناسان می‌گویند، وابستگی تاجیکستان از سرمایه چینی، دوبرابری واردات از چین نسبت به صادرات به آن کشور و بدهیهای هنگفت از چین می‌تواند استقلال تاجیکستان را زیر خطر ببرد.

از سوی دیگر، در سال جاری موضوع ورود نیروهای مرزبان چین به مناطق مرزی تاجیکستان در رسانه‌های تاجیکستان خبرساز شد.

رحمت‌الله‌ زایراف، رهبر حزب سوسیال-دموکرات تاجیکستان در صحبت با بخش تاجیکی رادیوی “صدای خراسان” گفته بود که بر خلاف توافقات تاجیکستان و چین در باره تعیین خطوط مرزی مرزبانان چینی در منطقه ناحیه مرغاب تاجیکستان به ۲۰ کیلومتری عمق این کشور وارد شده و نشانه‌های مرزی نصب کرده‌اند.

اما روز ۱۶ آوریل سال جاری وزارت خارجه تاجیکستان این خبر را رد کرد. رحمت‌الله‌ زایراف نیز به خبرگزاریها گفت که این مصاحبه یک سال همزمان با دیدار وی از ناحیه مرغاب ولایت بدخشان انجام شده است، ولی نمی‌داند، چرا پس از مدت زیاد این مصاحبه پخش شده است.

ولی در ماه جاری، در آستانه دیدار امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان از چین این موضوع در نشریه‌ها و سایتهای خبری روسیه دوباره مطرح شد.

به نوشته این رسانه‌ها، مقامات تاجیکستان به عوض دریافت مبالغ هنگفت از چین بخشی از خاک ولایت بدخشان را در اختیار این کشور گذاشته‌اند.

ولی تا حال مقامات تاجیکستان در باره این گونه سر و صداهای رسانه های روسی واکنشی نشان نداده‌اند.

ضمناً، در ماه ژانویه سال ۲۰۱۱ مجلس نمایندگان تاجیکستان پروتکل تعیین خطوط مرز میان تاجیکستان و چین را تصویب کرد که طبق این سند ۱.۱ هزار کیلومتر مربع خاک مورد بحث در ولایت بدخشان تاجیکستان به اختیار چین گذشت.

مطالب مرتبط