سری‌ترین سازمان جاسوسی آمریکا زیر ذره بین

ساختمان مرکزی آژانس امنیت ملی آمریکا
Image caption آژانس امنیت ملی آمریکا در سال ۱۹۵۲ میلادی با فرمان سری هری ترومن تاسیس شد

ماجرای نشت اطلاعاتی از سری‌ترین سازمان جاسوسی آمریکا - آژانس امنیت ملی - (ان اس‌ای) هر روز ابعاد تازه‌ای به خود می‌گیرد.

در تحولی کم سابقه، افشاگر جوان به هنگ کنگ گریخته و در مصاحبه‌ای با روزنامه گاردین گفته است مردم باید بدانند که دولت فدرال مخفیانه و به طور سیستماتیک وارد حریم شخصی آنها می‌شود.

اقدام بحث برانگیز ادوارد اسنودن ۲۹ ساله دولت باراک اوباما را به شدت خشمگین خواهد کرد، ‌ دولتی که به خاطر برخورد شدید با افشاگران اسناد محرمانه شهرت زیادی دارد.

درز خبر جمع آوری فله‌ای اطلاعات الکترونیک همچنین از این جهت حساس است که سری‌ترین سازمان اطلاعاتی آمریکا را در کانون توجه جهانی قرار می‌دهد.

بسیاری از مردم در دنیا از ۱۶ نهاد اطلاعاتی ایالات متحده عمدتا نام سازمان اطلاعات مرکزی (سیا) را شنیده‌اند. اما به جرات می‌توان گفت که سیا در مقایسه با ان اس‌ای تا حد زیادی شفاف‌تر است.

در چند دهه گذشته تعداد قابل توجهی از مقام‌های سابق سیا پس از بازنشسته شدن یا کناره گیری اجازه داشته‌اند که خاطرات حرفه‌ای خود را هرچند سانسور شده منتشر کنند.

اما تا به امروز هیچ یکی از کارکنان سابق ان اس‌ای نتوانسته درباره این سازمان و فعالیت‌هایش حتی یک کتاب چاپ کند.

آژانس امنیت ملی آمریکا در سال ۱۹۵۲ میلادی با فرمان سری هری ترومن رئیس، جمهوری وقت تاسیس شد.

نام این سازمان جاسوسی وابسته به پنتاگون و ماموریتش که استراق سمع علیه شوروی سابق بود تا سال‌ها یکی از بزرگ‌ترین اسرار واشنگتن به حساب می‌آمد.

امروزه مقر ان اس‌ای در پادگان «فورد می‌د» ایالت مریلند واقع است، ‌ پادگانی که مرکز ستاد سایبری ارتش آمریکا نیز هست.

Image caption ادوارد اسنودن میگوید مردم باید از ابعاد برنامه جاسوسی آژانس امنیت ملی با خبر باشند

در همین مرکز نظامیست که افشاگر پرونده ویکی لیکس این روز‌ها محاکمه می‌شود.

بردلی منینگ، سرباز ۲۵ ساله سه سال پیش ۷۵۰ هزار سند طبقه بندی شده را در اختیار سایت ویکی لیکس قرار داد و دادستان‌های نظامی در پی حبس ابد او هستند.

جیمز بامفورد، نویسنده و روزنامه نگار آمریکایی که در کتاب «کاخ معما» به تاریخ و عملکرد ان اس‌ای پرداخته معتقد است که ابعاد پرونده ویکی لیکس و ماجرای نشت اطلاعاتی ان اس‌ای متفاوت است.

او به بی‌بی سی فارسی می‌گوید: «مدارکی که بردلی منینگ افشا کرد از نظر طبقه بندی پائین بودند... بنابراین افشای آن مدارک حداقل زیان را برای امنیت ملی آمریکا داشت. اما در جریان درز اطلاعاتی از ان اس‌ای فقط چند سند محرمانه افشا شده اما این مدارک از جمله سری‌ترین مدارکی هستند که تا به حال از دولت درز کرده است.»

برنامه جمع آوری فله‌ای اطلاعات مربوط به تماس‌های الکترونیک افراد توسط آژانس امنیت ملی سابقه بحث برانگیزی دارد.

جورج بوش پس از حملات ۱۱سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی بدون اطلاع دادگاه امنیتی فایسا، توان جاسوسی عظیم و پیشرفته ان اس‌ای را در داخل آمریکا به کار گرفته بود.

ژنرال مایکل هایدن، رئیس سابق ان اسی‌ای، به شبکه فاکس نیوز گفته است: «دولت باراک اوباما حجم برنامه ان اس‌ای را گسترش داد و در اساس قانونی آن قدری تغییر ایجاد کرد... اما از نظر اینکه ان اس‌ای چه کاری می‌کند، خط مشی دو رئیس جمهوری (جورج بوش و باراک اوباما) بسیار به هم نزدیک است.»

از نظر دولت باراک اوباما، اجرای این برنامه فوق سری با نظارت دادگاه برای مقابله با حملات تروریستی کاملا ضروریست.

آقای اوباما تاکید کرده که ان اس‌ای وارد محتوای مکالمات و تماس‌های الکترونیک شهروندان آمریکا نمی‌شود، اما به نظر می‌رسد که طرفداران لیبرال او به راحتی حاضر به قبول این حرف نیستند.