اجلاس گروه هشت؛ همصدا در مالیات، متفرق در سوریه

Image caption لاف‌ارن در ایرلند شمالی به سران هشت کشور صنعتی فرصتی داد تا از اعتراض‌ها و هیاهوهای همیشگی دور باشند

استان فرمانا، زادگاه اسکار وایلد و ساموئل بکت در غرب ایرلند شمالی، از دیروز (دوشنبه ۲۷ خرداد) میزبان سی و نهمین اجلاس سران هشت کشور صنعتی جهان است. در لاف‌‌ارن، باریکه ای بین دو دریاچه متصل به هم، هتلی مجلل محل دیدار رهبران کشورهایی است که تقریبا نیمی از تولید ناخالص ملی دنیا را در کنترل دارند.

شهرک انیسکیلن که چهارده هزار نفر جمعیت دارد نزدیکترین شهر به هتلی است که میزبانی را بر عهده دارد. شهر آرام و کم تردد، به رفت و آمد لیموزین های براق و تیمهای اسکورت عادت ندارد و ساکنان آن بدون اینکه خیابانهای شهر را شلوغ کنند از جلوی در خانه‌ها و بالکنها حضور رهبران پرقدرت دنیا را در شهرکشان حس می کنند.

اما برای این رهبران، دوری از ترافیک و هیاهوی شهرهای بزرگ و از همه مهمتر دوری از معترضانی که همراه همیشگی اجلاس گروه هشت هستند، شاید آرامشی بیشتر از معمول فراهم شده باشد تا به موضوعاتی دشوار مثل بحران سوریه و مالیات بپردازند.

مالیات

سران هشت کشور صنعتی جهان امروز (سه شنبه ۲۸ خرداد) بر سر برنامه پیشنهادی بریتانیا، برای جلوگیری از فرار مالیاتی کمپانی‌های بزرگ توافق کردند.

بریتانیا رئیس دوره‌ای اجلاس هشت کشور صنعتی، سه موضوع مالیات، تجارت و شفافیت را به عنوان دستور کار امروز، دومین روز نشست سران این کشورها، در نظر گرفته بود.

در اجلاس این دوره، بریتانیا توجه ویژه‌ای به نظام بین المللی مالیات نشان داد و معتقد بود که برای گذار کشورها از فقر به ثروت، حذف فساد مالی و محترم شمردن حق مالکیت و وجود نهادهای نظارتی قوی ضروری است.

Image caption گروه هشت نه مقر دارد، نه بودجه و نه کارمند

دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا می‌گوید که برای ما "مبارزه با معضل فرار از مالیات یا شانه خالی کردن از پرداخت آن اولویت دارد". بریتانیا می خواهد مطمئن شود شیوه‌های مبارزه با پولشویی و تروریسم اقتصادی کاملا موثرند و کشورهای فقیر قادرند درآمدهای مالیاتی داشته باشند.

درست پیش از شروع اجلاس امروز، جرج آزبورن وزیر دارایی بریتانیا گفت پیشرفتی که در ۲۴ ساعت گذشته برای مبارزه با مخفی‌کاری مالیاتی و فرار شرکتهای عظیم از مالیات حاصل شده از ۲۴ سال گذشته بیشتر بوده است.

به گفته آقای آزبورن نظام بین المللی مالیات باید مناسب قرن بیست و یکم شود. پایه نظام فعلی در دهه بیست میلادی گذاشته شده و با وجود ظهور اینترنت هنوز به روز نشده است.

در یک سال گذشته موضوع فرار شرکتهای عظیم از مالیات در بریتانیا موضوعی داغی بوده است. بخصوص آنکه شرکتهای عظیمی مثل استارباکس و گوگل، با ثبت شرکتهای خود در مناطقی که "بهشت مالیاتی" نامیده می‌شوند، با وجود سود عظیمی که می‌برند مالیات بسیار ناچیزی به کشور میزبان می‌دهند. این موضوع خشم برخی سیاستمداران و مالیات دهندگان بریتانیایی را برانگیخته است.

سازمان توسعه و همکاری‌های اقتصادی در گزارشی که برای همین اجلاس تهیه کرد خواستار وضع قوانین مالیاتی جدید شده بود.

و امروز سران هشت کشور صنعتی امروز بر سر برنامه پیشنهادی بریتانیا، برای جلوگیری از فرار مالیاتی کمپانی‌های بزرگ توافق کردند.

"کشورها باید قوانین خود را تغییر دهند تا کمپانی ها نتوانند برای فرار از مالیات سود خود را به کشورهای دیگر منتقل کنند."

بر اساس این توافق نامه، این کشورها راههای فرار از قانون را مسدود و کمپانی ها را موظف می کنند که مالکان خود را اعلام کنند.

در قوانین جدید، افراد قادر نخواهند بود درآمدهای خود را مخفی نگه‌ دارند و شرکتها باید مالیات خود را در همان کشوری پرداخت کنند که در آن درآمد را حاصل کرده‌اند.

شفافیت هم یکی از مهترین محورهای گفتگوهای امروز بود، بدون شفاف بودن مالکیت شرکتها و املاک و امکان ردگیری نقل و انتقالات مالی، برقراری نظام کارآمد و یکپارچه مالیاتی امکان‌پذیر نیست.

تجارت

دیروز آمریکا و اتحادیه اروپا مذاکرات خود را برای "بزرگترین معاهده تجاری تاریخ" دو قاره آغاز کردند.

معاهده تجارت آزاد اروپا با آمریکا بر اساس آنچه اتحادیه اروپا می گوید ۱۶۰ میلیارد دلار برای اقتصاد اروپا و حدود ۱۲۵ میلیارد دلار برای آمریکا عایدی دارد.

این معاهده برای دیگر کشورهای دنیا هم سودمند است و تخمین زده می‌شود که ۱۳۳ میلیارد دلار برای سایر کشورها درآمد داشته باشد.

Image caption معترضان، هرچند نه در ابعاد همیشگی، در نزدیکی محل اجلاس حضور داشتند

ژوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اروپا می گوید که این معاهده "منافع عظیم اقتصادی" در بر دارد.

باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا هم گفته است که توافق دور از دسترس نیست و این موضوع برای او الویت دارد.

با این حال معاهده هایی از این دست به سالها مذاکره نیاز داشته و توافق براحتی حاصل نشده است. فعلا قرار است این مذاکرات در ۱۸ ماه به نتیجه برسد، با در نظر گرفتن اینکه گفتگوها در این باره از سال ۲۰۱۱ شروع شده است.

تا روز جمعه این نگرانی وجود داشت که فرانسه معاهده را وتو کند، اما روز جمعه این نگرانی برطرف شد. وزرای اروپایی توافق کردند که صنایع فیلم و رسانه را از این معاهده مستثنی کنند.

این استثنا مخالفت فرانسه را منتفی کرد، اما حال انتظار می رود آمریکا هم بدنبال چند استثنا باشد.

سوریه

هر چه مذاکرات در مورد مالیات و تجارت خوب پیش رفته، موضوع سوریه همچنان مناقشه برانگیز بوده است.

روسیه یک‌تنه دربرابر آمریکا و اروپا ایستاده و از حکومت بشار اسد حمایت کرد. رهبران غربی که از شورشیان پشتیبانی می‌کنند، در این اجلاس سعی بسیار کردند که روسیه را به نحوی با خود همراه کنند.

در نهایت به گفته دیوید کامرون، سران هشت کشور با وجود "اختلافات بنیادی" به توافق رسیدند و بیانیه ای مشترک در باره سوریه منتشر کردند که مهمترین نکته آن درخواست کنفرانس صلح ژنو "در اسرع وقت" بود.

Image caption راهب ژاپنی، تویوشیگه سکی‌گوچی، که علیه استفاده از انرژی هسته‌ای فعالیت می‌کند، بیرون دروازه اجلاس

البته این بیانیه نه جدولی زمانی برای این کنفرانس در نظر گرفت نه روشن کرد که بشار اسد در آینده سوریه چه جایی خواهد داشت.

علاوه بر یک کمک انسان دوستانه ۱.۵ میلیارد دلاری، هر هشت کشور بر لزوم پایان دادن درگیری‌ها در سوریه تاکید کردند. دیوید کامرون در کنفرانس خبری بعد از پایان نشست امروز گفت تصور اینکه سوریه با وجود بشار اسد کشوری یکپارچه و باثبات باشد ممکن نیست.

نخست وزیر بریتانیا بیانیه سوریه را "قوی و هدفمند" خواند و گفت که این توافق زمینه را برای گذار از بشار اسد به حکومتی تازه فراهم می‌کند.

در بیانیه پایانی اجلاس نام بشار اسد حتی یکبار هم ذکر نشده، اما آقای کامرون گفت نگران این است که بعد از سرنگونی بشار اسد هرج و مرج در سوریه حاکم شود و بنابراین بر وجود یک دولت انتقالی در زمانی که حکومت فعلی ساقط شود تاکید کرد.

او همچنین گفت کسانی که انتظار مشاجره روسیه با هفت کشور دیگر را می کشیدند ناامید شده اند.

درست بعد از مصاحبه خبری دیوید کامرون، نگاهها بلافاصله متوجه نفر بعدی یعنی ولادیمیر پوتین شد.

او گفت در طول مذاکرات احساس تنها ماندن و تک افتادن نکرده و مذاکره درباره سوریه را هم "بسیار سودمند" توصیف کرد.

رئیس جمهور روسیه البته تاکید کرد که تحویل سلاح به دولت روسیه را بر اساس توافقهای دو کشور انجام خواهد داد، اما دوباره بر مخالفت خود با کمک تسلیحاتی به مخالفان مسلح بشار اسد تاکید کرد و گفت کشورهای غربی باید در مورد کمک تسلیحاتی به شورشیان "خیلی مراقب" باشند.

سوریه در روز اول اجلاس

ابتدا دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا با ولادیمیر پوتین دیداری دو نفره داشت و بعد با باراک اوباما. اما اختلاف نظر در مصاحبه خبری بعد از گفتگوها خود را نشان داد.

اوباما در بیشتر مصاحبه خبری به زمین نگاه می کرد و به نظر می رسید در مقابل خبرنگاران چندان راحت نیست.

هر سه نفر بعد از گفتگوها یک حرف زدند: اینکه نمی تواند اختلاف نظر را کتمان کنند اما هدف همه پایان دادن به خشونتها و برقراری صلح در سوریه است.

اوباما تاکید کرد که برای برگزاری کنفرانس صلح ژنو تمام سعی خود را می‌کند: "ما در جنگ مذهبی بین شیعه و سنی طرف هیچکس نیستیم". او گفت که هدف فقط استقرار "دولتی باثبات، وحدت‌گرا و نماینده مردم" است.

سازمان ملل متحد می‌گوید در حدود دو سالی که از بحران روسیه می گذرد حدود صد هزار نفر کشته، ۴.۲۵ میلیون نفر آواره و ۱.۶ میلیون نفر به کشورهای دیگر پناهنده شده‌اند.

در آخرین ساعتهای باقیمانده از اجلاس به نظر می رسید که روسیه در مقابل آمریکا و اروپا مقاومت می کند و همچنان پشت بشار اسد ایستاده است.

بعضی گزارش ها حاکی از صدور بیانیه ای مشترک بود، اما سرگی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه گفت که این کشور هیچ بیانیه ای را که خواستار کناره گیری بشار اسد از قدرت باشد امضا نمی‌کند.

Image caption هتل دنجی که اجلاس در آن برگزار شد. اجلاس سال آینده در روسیه برگزار می‌شود

حتی گفته شد که امکان دارد هفت کشور دیگر بدون روسیه بیانیه‌ای را در مورد سوریه منتشر کنند.

اما شام کاری دیشب، که فقط سران کشورها، بدون حضور دستیاران یا خبرنگاران، در آن حضور داشتند بعضی مشکلات را رفع کرد.

دیوید کامرون بعدا گفت که به تنهایی در هوای نسبتا سرد، در دریاچه کنار محل برگزاری اجلاس شنا کرده، اما نگفت این شنای شبانه نتیجه رضایت او مذاکرات بوده یا برای آنکه حرارت گفتگوها را کمی فروبنشاند.

در میان موضوعات گفتگوهای دیروز، انتخاب حسن روحانی به ریاست جمهوری ایران هم مطرح شد. این انتخاب، شاید شرایط تازه ای را در منطقه رقم بزند و راه برای برون رفت از بحران سوریه را باز کند.

ایران متهم است که به دولت بشار اسد حمایت مالی و نظامی می‌کند. امروز وزارت خارجه ایران خبر روزنامه ایندیپندنت انگستان را که سپاه پاسداران چهار هزار نیرو به سوریه فرستاده تکذیب کرد.

البته بر کسی پوشیده نیست که حزب‌الله لبنان دوش به دوش نیروهای حامی بشار اسد در سوریه می جنگد و درباره پیوندهای نزدیک ایران و حزب‌الله تردیدی نیست.

با این حال اینکه رئیس جمهور تازه ایران، تعیین سرنوشت سوریه را حق مردم این کشور می داند شاید به تحولی در سرزمین ویران سوریه منجر شود.

مطالب مرتبط