طبقه سیاسی حاکم اروپا رو در رو با احزاب کوچک نوپا

Image caption برخی از مشهورترین رهبران اروپایی: (از چپ به راست) بپه گریلوی ایتالیایی، مارین لوپن فرانسوی و خیرت ویلدرز هلندی

برخی شواهد نشان می دهد پیروزی قابل توجه اخیر حزب استقلال بریتانیا (UKIP) در انتخابات محلی انگلستان تنها قسمتی از انزجاری گسترده‌تر در بخش اعظم اروپا نسبت به طبقه سیاسی حاکم است. الگوی سنتی چپ- راست- میانه دموکراسی پارلمانی در اروپا به‌نحو فزاینده‌ای از سوی احزاب و جنبش‌های اعتراضی مخالف به چالش کشیده می‌شود.

در یونان، حزب سوسیالیست پاسوک، که زمانی قدرت بسیار زیادی داشت، به رده سوم سقوط کرد، و جای آن را ائتلافی از احزاب چپ مخالف کمک مالی اتحادیه اروپا گرفتند. در ایتالیا هم جنبشی اعتراضی موسوم به جنبش پنج ستاره با استقبال بسیار زیادی مواجه شد، و باعث شد احزاب سنتی چپ و راست وادار به تشکیل ائتلافی غیرمنتظره شوند. بی‌بی‌سی برخی نیروهای مخالف حاکمان فعلی و اتحادیه اروپا را بررسی می‌کند.

ایتالیا

Image caption بپه گریلو

بپه گریلو، کمدین تلویزیون ایتالیا، با موج نارضایتی و خشم عمومی از رکود شدید اقتصادی همراه شد و حرکتی موسوم به جنبش پنج ستاره را ایجاد کرد. این جنبش که کاملا به یکباره شکل گرفته بود، یک‌چهارم کل آراء را بدست آورد. جنبش پنج ستاره همزمان احزاب چپ و راست را مورد حمله قرار داد، فساد و برنامه‌های ریاضت اقتصادی را به‌باد انتقاد گرفت، و وعده داد که در صورت رسیدن به قدرت، ادامه عضویت ایتالیا در حوزه پولی یورو را به همه‌پرسی بگذارد.

آقای گریلو در ماه فوریه گذشته (بهمن ۱۳۹۱) در گفتگویی با بی‌بی‌سی "خشم دموکراتیک" را دلیل موفقیت جنبش دانست. او پیش‌بینی کرد که "راست و چپ با هم متحد خواهند شد و . . . بر کشور خرابه‌ای که خود ایجاد کرده اند، حکومت خواهند کرد". کارزار انتخاباتی بسیار موثر جنبش پنج ستاره بر اینترنت و راهپیمایی‌های عمومی متکی بود، و به رسانه‌های سنتی کشور کاری نداشت.

سهم از کل آرا در انتخابات فوریه ۲۰۱۳ (اسفند ۱۳۹۱): ۲۵.۵ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۱۰۹ نفر از مجموع ۶۹۰ نفر

یونان

حزب سیریزا (ائتلاف رادیکال چپ) شماری از احزاب کوچک را علیه برنامه نجات مالی اتحادیه اروپا و صندوق بین‌المللی پول به یونان متحد کرد. رهبری این جبهه را الکسیس سیپراس، سیاست‌مدار جوان و پرجاذبه یونانی، برعهده داشت.در جریان تبلیغات پرحرارت پیش از انتخابات سال ۲۰۱۲ آقای سیپراس ادعا کرد که یونان می‌تواند از پرداخت بدهی‌هایش سر باز بزند، و در عین حال در حوزه پولی یورو باقی بماند. این اظهار نظر او باعث حیرت رهبران این حوزه پولی شد. ائتلاف تحت رهبری او در سال ۲۰۰۹ تنها ۵ درصد آرا را بدست آورده بود. در انتخابات آن سال سوسیالیست‌های حزب پاسوک با کسب ۴۴ درصد آرا پیروز شده بودند.

در سال ۲۰۱۲، نهادهای بین‌المللی دو بار با طرح‌هایی حاوی شرایط بسیار سخت اقتصاد یونان را از ورشکستگی نجات دادند. بعد از این اقدامات دردناک بود که در دو انتخابات آن سال، که در ماه‌های مه و ژوئن (اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۱) برگزار شدند، سیریزا تا آستانه پیروزی پیش رفت. این در حالی بود که میزان آراء پاسوک به ۱۲ درصد کل آرا کاهش یافت.

سهم از کل آرا در انتخابات ژوئن ۲۰۱۲: ۲۷ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۷۱ نفر از مجموع ۳۰۰ نفر

شگفتی دیگر انتخابات سال ۲۰۱۲ ورود حزب راست‌گرای افراطی طلوع طلایی به پارلمان بود. این حزب که در سال ۲۰۰۹ کمتر از ۱ درصد کل آرا را بدست آورده بود، در انتخابات ماه ژوئن گذشته پنجم شد. در حالی که از هر پنج مهاجر غیرقانونی که وارد اتحادیه اروپا می‌شوند، نقطه ورود چهار نفرشان یونان است، حزب طلوع طلایی در تبلیغات انتخاباتی‌اش مواضع ضد مهاجرت سفت و سختی گرفت. بسیاری این حزب را نئونازی می‌دانند و به‌همین خاطر از آن رویگردان هستند، اما طرفداران آن پیراهن‌های سیاه می‌پوشند و از نمادهای نئونازی استفاده می‌کنند. این حزب به خشونت‌های خیابانی هم مرتبط دانسته شده است. یکی از اقدامات بحث برانگیز این حزب ارائه غذای مجانی، آنهم تنها به شهروندان یونانیست.

سهم از کل آرا در انتخابات ژوئن ۲۰۱۲: ۷ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۱۸ نفر از مجموع ۳۰۰ نفر

فرانسه

با آنکه قوه مجریه هنوز میان احزاب سنتی چپ و راست دست بدست می‌شود، حزب جبهه ملی در جایگاه سوم است، و با "اسلامی شدن" و یورو مخالفت می‌کند. مارین لوپن، رهبر این حزب، به‌دنبال زدودن نژاد پرستی از چهره آن است، و مثلا اشاره می‌کند که برخی اعضای حزب یهودی هستند. اما بسیاری هنوز هم جبهه ملی را با پدر او، ژان- ماری لوپن، می‌شناسند، که به‌خاطر انکار هولوکاست سابقه محکومیت در دادگاه را دارد.

خانم لوپن در ماه فوریه گذشته (بهمن ۱۳۹۱) به بی‌بی‌سی گفت که از ایده دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا، برای مذاکره مجدد درباره توازن قدرت در اتحادیه اروپا حمایت می‌کند. او با اشاره به موقعیت حزب استقلال بریتانیا گفت: "ما توانسته ایم تیرک‌های دروازه را جابجا کنیم."

سهم از کل آراء مرحله اول انتخابات ریاست جمهوری مه ۲۰۱۲ (اردیبهشت ۱۳۹۱): ۱۸ درصد

در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته جبهه چپ (جبهه‌ای متشکل از احزاب چپ رادیکال) آراء کمتری از جبهه ملی بدست آورد، ولی نامزد آن بیش از فرانسوا بایرو، نامزد میانه‌رو، رأی آورد و در جای چهارم قرار گرفت، و پیشرفت قابل ملاحظه‌ای نسبت به انتخابات سال ۲۰۰۷ داشت. ژان- لوک ملانشون، رهبر این جبهه که به ایراد نطق‌های آتشین معروف است، با اتکا بر خشم عمومی نسبت به بانک‌داران و نظام سرمایه‌داری، طرفداران جنبش خود را "مردمان شورش‌ها و انقلاب‌های فرانسه" خواند.

سهم از کل آراء مرحله اول انتخابات ریاست جمهوری مه ۲۰۱۲ (اردیبهشت ۱۳۹۱): ۱۱ درصد

هلند

حزب آزادی در انتخابات سال ۲۰۱۰ با تکیه بر شعار مخالفت با اسلام توانست ۱۵.۵ درصد آرا را بدست بیاورد. میزان آرا این حزب در انتخابات سال ۲۰۱۲ به حدود ۱۰ درصد کاهش پیدا کرد. حزب آزادی در دوران رهبری خیرت ویلدرز، به آتش ترس از رشد اندازه و نفوذ اقلیت مسلمان هلند می‌دمد. مسلمانان حدود ۶ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. حزب آزادی خود را راست‌گرای افراطی نمی‌داند و می‌گوید به ارزش‌های لیبرال، نظیر حقوق همجنس‌گرایان، پایبند است. این حزب همچنین به‌روشنی با اتحادیه اروپا مخالف است.

سهم از کل آرا در انتخابات سپتامبر ۲۰۱۲: ۱۰ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۲۴ نفر از مجموع ۱۵۰ نفر

بلژیک

فلامز بلانگ (منافع فلاندر) در انتخابات محلی سال ۲۰۰۶ در منطقه هلندی‌زبان فلاندر حدود ۲۰ درصد آرا را بدست آورد. این حزب که در انتخابات سال ۲۰۰۶ شعار استقلال فلاندر از بلژیک و مخالفت با مهاجران را مطرح کرد، در انتخابات سال بعد از آن بهترین نتایج تاریخ فعالیتش را گرفت، و ۱۲ درصد آرا را بدست آورد. اما از آن پس اقبال عمومی به آن کاهش پیدا کرد و در سال ۲۰۱۰ کمتر از ۸ درصد آرا را از آن خود کرد. فیلیپ دوینتر، رهبر این حزب، سال گذشته کارزار جنجال برانگیزی بنام "زنان علیه اسلامی شدن" را به‌راه انداخت. دختر ۱۹ ساله خود او در حالی که روبنده‌ای به صورت و مایوی بیکینی به تن داشت، در این کارزار شرکت کرد.

سهم از کل آرا در انتخابات سراسری ژوئن ۲۰۱۰: ۷.۷ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۱۲ نفر از مجموع ۱۵۰ نفر

مجارستان

در سال ۲۰۱۰ آراء حزب سوسیالیست مجارستان به نصف رسید، و این حزب بعد از ۸ سال قدرت را واگذار کرد. در این موقع بود که حزب فیدش (حزب راست معتدل) اکثریت آرا را بدست آورد. اما نکته شگفت‌آور این انتخابات جهش قابل ملاحظه حزب راستگرای افراطی جوبیک بود که با شعارهای ضد جهانی شدن حدود ۱۷ درصد آرا را کسب کرد. این حزب در انتخابات سال ۲۰۰۶ نتوانسته بود نماینده‌ای به مجلس بفرستد. برخی اعضای جوبیک یونیفورم‌های شبه‌نظامی به تن می‌کنند و رژه‌ برگزار می‌کنند، و خود حزب به‌خاطر شعارهایش علیه اقلیت روما (کولی‌ها) مورد انتقاد قرار گرفته است.

این حزب "بزهکاری کولی‌ها" را به موضوع مهمی تبدیل کرده و در مناطق محل سکونت روماها راهپیمایی‌هایی برگزار می‌کند. یکی از نمایندگان این حزب درمجلس خواهان تهیه فهرستی از یهودیانی شد که باعث "تهدید امنیت ملی" می‌شوند. سخنان او باعث خشم شدید نمایندگان دیگر شد.

سهم از کل آرا در انتخابات سال ۲۰۱۰: ۱۶.۷ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۴۷ نفر از مجموع ۳۸۶ نفر

فنلاند

حزب ‘فنلاندی‌های واقعی’، که در تبلیغات خود با طرح‌های نجات مالی حوزه پولی یورو مخالفت می‌کرد، در انتخابات سال ۲۰۱۱ حدود یک‌پنجم آرا را کسب کرد و در مجموع سوم شد. این حزب بیشتر از آنکه افراطی باشد، به ایده‌های توده‌گرایانه گرایش دارد. تیمو سوینی، رهبر پرجاذبه آن، از اصلاح ساختار اتحادیه اروپا، و تبدیل آن به یک اتحادیه تجارت آزاد و حذف پول واحد اروپایی دفاع کرده است. شماری از نمایندگان این حزب در مجلس اظهارات توهین‌آمیزی درباره اسلام و همجنس‌گرایی داشته اند، اما آقای سوینی در واکنش به این اظهارات در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفت که حزبش نژادپرست نیست.

سهم از کل آرا در انتخابات سال ۲۰۱۰: ۱۹ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۳۹ نفر از مجموع ۲۰۰ نفر

دانمارک

حزب مردم دانمارک در انتخابات ۲۰۱۱ با کاهش جزئی آرا روبرو شد، اما همچنان سومین حزب بزرگ این کشور است. سیاست‌های این حزب توده‌گرایانه و دست راستی قلمداد می‌شوند، و این حزب به‌دنبال محدود کردن شمار مهاجرین تازه، و ادغام کردن مهاجران قبلی در جامعه دانمارک است. تحلیلگران معتقدند که موفقیت انتخاباتی بی‌سابقه این حزب در سال ۲۰۰۷، جایی که ۱۳.۸ درصد آرا را بدست آورد، نتیجه واکنش شدید افکار عمومی به نا آرامی‌های ناشی از چاپ کاریکاتورهای حضرت محمد در دانمارک بوده است.

سهم از کل آرا در انتخابات سال ۲۰۱۱: ۱۲.۳ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۲۲ نفر از مجموع ۱۷۹ نفر

سوئد

حزب دموکرات سوئد در سال ۲۰۱۰ برای اولین بار در پارلمان صاحب کرسی شد. این حزب خواهان کاهش مهاجرت خارجی‌ها به سوئد است. جیمی آکسون، رهبر این حزب، در سال ۲۰۱۱ در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفت که مهاجران مسلمان "جوامع موازی" ایجاد کرده اند، و اضافه کرد که مهاجران "کمی بیشتر از سوئدی‌تبارها بزهکار هستند". منتقدان این حزب آن را به بیگانه‌هراسی متهم می‌کنند.

سهم از کل آرا در انتخابات سال ۲۰۱۰: ۵.۷ درصد؛ تعداد نمایندگان در مجلس: ۲۰ نفر از مجموع ۳۴۹ نفر

اتریش

فرانک اشتروناک، میلیاردر اتریشی- کانادایی که وعده داده حوزه یورو را برهم بزند، سال گذشته بدون شرکت در انتخابات یک حزب پارلمانی جدید تشکیل داد. اشتروناک و همراهانش قصد دارند به فضای کسب و کار اتریش جان تازه‌ای ببخشند، و به ائتلاف‌های سنتی چپ- راست پایان بدهند. این غول صنعت ساخت قطعات خودرو پنج نماینده مجلس را متقاعد کرد که از یک ائتلاف دست راستی کوچک جدا شوند، و به این ترتیب حزب پارلمانی جدیدی تشکیل شد. در آن هنگام نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که این حزب از حمایت حدود ۱۰ درصد واجدین شرایط برخوردار است. انتخابات پارلمانی بعدی اتریش در ماه سپتامبر آینده (مهر ۱۳۹۲) برگزار خواهد شد.

مطالب مرتبط