اوباما و تحولات مصر؛ دوراهی کودتا و کمک‌های میلیاردی

Image caption معترضان مصری در تظاهرات علیه محمد مرسی، چندان روی خوشی به باراک اوباما نشان ندادند

"این دولت را شما و شهروندان مصری برگزیده‌اید. حتی اگر به کاندیداهای دیگر هم رای داده باشید من فکر نمی‌کنم که در منتخب بودن آن تردیدی جدی وجود داشته باشد... بعضی‌ها می‌گویند اعتراضات خیابانی نسبت به انتخابات نتیجه بهتری می‌دهد. صادقانه بگویم، دولت آمریکا و خود من عمیقا به این حرف تردید داریم."

این بخشی از نطق اخیر "آن پاترسون"، سفیر آمریکا در مصر، در مرکز تحقیقاتی ابن خلدون قاهره است که طی آن صراحتا از مشروعیت دولت آقای مرسی و تعاملات واشنگتن با گروه اخوان‌المسلمین دفاع کرده بود.

یک هفته پس از این سخنرانی، مخالفان به خیابان‌ها ریختند و ارتش بعد از تعیین یک ضرب‌الاجل ۴۸ ساعته، دولت اسلامگرا را سرنگون کرد.

با این وجود کاخ سفید هنوز اقدام ارتش مصر علیه «دولت منتخب» و بازداشت محمد مرسی را کودتا تشخیص نداده است.

جیمز زاگبی، مدیر موسسه اعراب آمریکایی در واشنگتن، نطق سفیر آمریکا را اشتباه استراتژیک بزرگی ارزیابی می‌کند که به عقیده او، نشان می‌دهد وقایع مصر کاخ سفید را غافلگیر کرده است.

آقای زاگبی به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: "جناح میانه رو از چند ماه پیش در حال شکل‌گرفتن بود. واضح بود که ارتش کاری خواهد کرد، ولی ما شرایط را درک نکردیم."

او می‌افزاید: "الان آمریکا در مورد مصر در وضع بدی قرار دارد. به نظر من، بهتر است کمتر موضع گیری کنیم تا مرتکب اشتباهات بیشتری نشویم."

فشار برای تعلیق کمک‌ها

Image caption از سال ۱۹۷۹ میلادی، مصر پس از اسرائیل بیشترین کمک‌های خارجی را از آمریکا دریافت کرده است

در واشنگتن چهره‌های با نفوذی در دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه برکناری رئیس‌جمهوری مصر را کودتا می‌دانند، هرچند با ایدئولوژی او موافق نیستند.

به طور نمونه، سناتور دموکرات کارل لوین، رئیس کمیته نیروهای مسلح مجلس سنا، خواهان آن شده است که بخشی از کمک‌های واشنگتن به مصر به حالت تعلیق در آید.

اما جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه گفت که تعیین ماهیت اقدام ارتش، به زمان بیشتری نیاز دارد.

او گفت: "به نظر ما به نفع ایالات متحده آمریکا نیست که درکمک‌‌هایمان به مصر فورا تغییراتی اعمال کنیم. این که ما آنچه در مصر اتفاق افتاده را چطور توصیف کنیم، پیامدهایی خواهد داشت."

از سال ۱۹۷۹ میلادی، مصر پس از اسرائیل بیشترین کمک‌های خارجی را از آمریکا دریافت کرده است.

ایالات متحده در این مدت هر سال حداقل یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلاردر اختیار مصر قرار داده که بیشتر آن در حوزه نظامی بوده است؛ اقلامی مانند تانک های آمریکایی ‌ام ۱ آبرامز که ژنرال‌های مصری به آن علاقه زیادی دارند.

مدیر موسسه اعراب آمریکایی می‌گوید ایالات متحده با این کمک‌ها حکومت مصر را به پیمان صلح کمپ دیوید با اسرائیل پایبند نگه داشته است.

آقای زاگبی می‌گوید: "ما در صورتی کمک‌ها به مصر را قطع خواهیم کرد که بخواهیم به طور کامل با آن قطع رابطه کنیم. من فکر نمی‌کنم که آمریکا مرتکب چنین ریسکی شود. مرز مصر و اسرائیل آرام است و ما نمی‌خواهیم کاری بکنیم که این آرامش برهم بخورد."

مقام های آمریکایی در چند روز گذشته از ارتش مصر خواسته اند در برابر معترضان، خویشتنداری نشان دهد و از بازداشت‌های خودسرانه خودداری کند.

دولت باراک اوباما در عین حال آنچه تحریک به خشونت توسط تعدادی از رهبران اخوان المسلمین می‌خواند را محکوم کرده است.

کاخ سفید می‌گوید اوضاع مصر پیچیده و دشوار است؛ بحرانی که به نظر نمی‌رسد دولت آقای اوباما برای کمک به حل و فصل آن بین طرفین درگیر، نفوذ یا اعتبار زیادی داشته باشد.

مطالب مرتبط