شنودهای آمریکا و اعتراض‌های فزاینده در آلمان

مرکل
Image caption خانم مرکل

اعتراض های فزاینده در آلمان در رابطه با شنودها خانم مرکل را کلافه کرده است و صدر اعظم باید شخصا در پارلمان توضیح دهد.

رسوائی ناشی از شنودهای آژانس اطلاعات ملی آمریکا که بیش از دیگر کشورهای اروپا دامن آلمان را گرفته است، آنگلا مرکل صدر اعظم این کشور را کلافه کرده و هر روز که می گذرد ابعاد این ماجرای جاسوسی و شنود که شهروندان عادی را در هم بر می گیرد، بیشتر آشکار می شود.

خانم مرکل، در کنفرانس خبری مرسوم خود که در آستانه تعطیلات تابستانی هرساله برگزار می شود و معمولا به جمع‌بندی فعالیتهای دولت اختصاص دارد این بار در برابر بیش از ۲۵۰خبرنگار داخلی و خارجی ناگزیر به پاسخگوئی پرسش های بی‌شمار در باره فعالیتهای سازمان های جاسوسی آمریکا در آلمان و از طریق آلمان در کشورهای دیگر شد.

پاسخ ها چیزی را روشن نمی کرد تاحدی که به صراحت گفت که خود او (خانم مرکل) هم از طریق رسانه ها از ماجراها با خبر شده و با اینکه بررسی ها جریان دارد هنوز نتیجه ای به دست نیامده که بتواند بر اساس آن نظر و تحلیل روشنی داشته باشد.

صدر اعظم آلمان تاکید کرد که آزادی در کشورش نمی تواند به بهانه خطر تروریسم بازیچه سازمان های اطلاعاتی اعم از خارجی و داخلی قرار گیرد ، هدف وسیله را توجیه نمی کند، بنام امنیت نباید آزادی را فدا کرد و رعایت تعادل بین آزادی و امنیت از اصول دمکراسی است و یک دولت پلیسی جائی در نظام آلمان ندارد.

خانم مرکل ، بیش از هرچیز از شنودها و کنترل های بی دلیل شهروندان ابراز نگرانی کرد و گفت در این روزها بارها با آقای اوباما و مقام های اتحادیه اروپا صحبت کرده و خواهد کرد و هرگاه این خبرها ثابت شود آلمان و اتحادیه اروپا از طریق تدابیر فنی و قانونی برای حفظ حقوق شهروندان و ارزش های اروپائی اقدام خواهند کرد.

صدراعظم آلمان باز هم تاکید کرد که نخست از راه رسانه ها از وجود برنامه ای موسوم به "پریزم" با هدف جمع آوری اطلاعات شنودی و تحلیل رفتاری شهروندان با ابزار الکترونیکی آگاه شده است و در هر حال دستور داده تا با یک برنامه از هم اکنون به حفاظت از اطلاعات شهروندان کمک شود . او به همه مردم آلمان توصیه کرد تا خود نیز از امکانات موجود برای حفظ داده هایشان استفاده کنند.

واکنش منفی در آلمان به اظهارت اخیر اوباما

اظهارات روز جمعه (۹ اوت) باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر اینکه برای شفافیت سازی در برنامه های تجسسی سازمان های ذیربط آمریکا دست به اصلاحات ضروری خواهد زد، در آلمان با واکنش های متفاوت و در میان احزاب و رسانه ها حتی با انتقادهای آشکار روبرو شده است. شخصیت های سوسیال دمکرات ، حزب سبزها و نمایندگانی از حزب چپ و جامعه مدنی، گفتند حرف های آقای اوباما عمدتا برای آرام کردن جامعه آمریکا است و هیچ توجهی به اوج نگرانی در کشورهای اروپا در بیان او مشاهده نشده و دولت های اروپائی بویژه نهادهای مسئول در اتحادیه اروپا باید برای خود چاره اندیشی کنند.

روزنامه های آلمان گرچه اظهارات اقای اوبامارا بطور کامل چاپ کرده اند ولی از اینکه رئیس جمهور آمریکا فقط اشاره کوتاهی به این موضوع داشت که از واکنش ها در خارج از آمریکا آگاه است در واقع نسبت به مسئله بی اعتنا بوده است.

Image caption اشپیگل می گوید اعتراض ها و نگرانی های خارج از آمریکا از جمله اتحادیه اروپا و آلمان در سخنان آقای اوباما جائی نداشت.

خبرنگار "اشپیگل آنلاین" در گزارش خود از واشنگتن نوشت: باراک اوباما در سخنان خود که اولین واکنش او در یک کنفرانس خبری نسبت به شنودهای گسترده بود صرفا شهروندان آمریکا را در مد نظر داشته است. به گزارش اشپیگل، اعتراض ها و نگرانی های خارج از آمریکا از جمله اتحادیه اروپا و آلمان در سخنان او جائی نداشت.

خبرنگار شبکه تلویزیون دوم آلمان در واشنگتن، در گزارش تحلیلی خود در برنامه اصلی خبر روز (شنبه – ۱۰اوت) گفت سخنان آقای اوباما درباره اقدامات شفاف سازی در برنامه های آژانس امنیت ملی آمریکا بیشتر جنبه نمایشی داشته و از آنجا که یک روز پیش از رفتن به تعطیلات در این باره حرفی زده است نشان می دهد که در اصل در بر همان پاشنه خواهد چرخید.

درگیری میان دولت و احزاب مخالف در آستانه انتخابات سراسری آلمان

انتخابات سراسری پارلمان آلمان روز ۲۲ سپتامبر سالجاری انجام خواهد شد. مبارزات انتخاباتی از مدتی پیش آغاز شده و تمام تلاش دولت مرکل تابه حال این بود که ماجرای جاسوسی های گسترده دستگاههای امریکا در آلمان محور شعارهای انتخاباتی نباشد. حالا هرروز خبر تازه ای از شنودهای تلفنی و مکالمات و مبادلات دیجیتالی شهروندان منتشر می شود.

به گزارش رسانه ها، با این ترتیب پای دولت هر لحظه بیشتر در باتلاق افشاگریها فرو می رود. گرهارد شیندلر، رئیس سازمان اطلاعات خارجی آلمان که تاکنون در باره همکاریهای همه جانبه با سازمان های جاسوسی آمریکا بیشتر سکوت کرده بود روز شنبه ۱۰ اوت در برابر پرسش های نمایندگان پارلمان و خبرنگاران سرانجام تائید کرد که در کنار همکاریهای همه جانبه، برخلاف مخالفت های خیلی از همکاران خود، امکان دسترسی مقام های آمریکائی را به مرکز ذخیره شنودهای تلفن های موبایل ردو بدل شده در خاورمیانه را وسیله سیستم های بسیار مجهز و مدرن ب.ان.د. ( سازمان جاسوسی خارجی آلمان ) فراهم کرده است. مقام های آمریکائی با استفاده از این داده ها، اهداف هواپیماهای بدون سرنشین خود را تعین می کردند.

کریستیان اشتوبله، از نمایندگان حزب سبزها و یکی از شخصیت های سرشناس مدافع حقوق بشر در آلمان در این مورد گفت، تصورش را بکنید که "ب. ان.د." با دادن این نوع اطلاعات حساس وارد چه مخاطراتی شده است. با بهره گیری از این اطلاعات هواپیماهای جاسوسی و بدون سرنشین آمریکا همواره به نقاطی در افغانستان، پاکستان، سومالی و جاهای دیگر به بهانه تعقیب تروریست ها حمله می کنند.

آقای اشتروبله، که یک حقوقدان است به رسانه ها گفت با این حملات شمار زیادی از زنان، مردان و کودکان بیگناه و بی دفاع کشته می شوند و سازمان جاسوسی آلمان در واقع شریک جرم است. او گفت کسی که این اطلاعات را داده، در واقع در قتل بیگناهان شرکت کرده است، این برخلاف قانون است و دولت آلمان باید جوابگو باشد.

نمایندگان دیگری از احزاب سیاسی آلمان و حتی از احزاب حاکم می گویند وقتی که طبق محاسبات برای نمونه فقط در یک ماه دسامبر گذشته حدود ۵۰۰هزار نفر از شهروندان آلمان شنود شده اند و حتی طبق گزارشها دفتر صدر اعظم، جلسات دولت، دفاتر اتحادیه اروپا و دیگر نهادها هم از شنودهای سازمان های جاسوسی آمریکا مصون نبوده اند. به گفته این احزاب چگونه می توان مسئله ای به این بزرگی و اهمیت را که حریم خصوصی افراد و امنیت سیاسی و اقتصادی کشور را تهدید می کند به سکوت برگزار کرد.

حزب سوسیال دمکرات، بزرگترین رقیب دمکرات مسیحیهای حاکم، فشارهای خود را بر دولت در این زمینه افزایش داده است و خواهان آن شده که آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان شخصا در کمیسیون پارلمانی نظارت بر کار سازمان های اطلاعاتی کشور حاضر شود و به پرسش های نمایندگان پاسخ دهد.

با این حال هفته نامه اشپیگل به انتشار یک رشته از گزارش های ویژه در مورد انتخابات پیش رو و نقش رسوائی های ناشی از افشاگری آقای اسنودن در زمینه همکاریهای مخفی آلمان با آمریکا در این انتخابات دست زده است. انتشار بسیاری از جزئیات فعالیت های سازمان های اطلاعاتی آمریکا در آلمان به وسیله این نشریه پر نفوذ و اینکه به نظر کارشناسان حقوقی بسیاری از این فعالیت ها به روشنی بر خلاف اصولی از قانون اساسی آلمان و قراردادهای میان این کشور و آمریکا است به نگرانی در حوزه دولت و سازمان های اطلاعاتی آلمان دامن زده است.

انتشار این جزئیات ممکن است به روابط بین المللی آلمان هم لطمه وارد کند و در مواردی مخاطرات امنیتی برای این کشور در پی داشته باشد به طور مثال در گزارش ها آمده است که سرویس های جاسوسی آمریکا با بهره برداری از دستگاههای عظیم شنود و کنترل در نواحی جنوب آلمان که در اختیار سازمان اطلاعات خارجی آلمان است و بخش بسیار مدرن و مهم آن به طور اختصاصی به وسیله آژانس امنیت ملی آمریکا اداره می شوند، روسیه را کنترل می کنند . بعلاوه کنترل و تحلیل داده ها در این مراکز مگا دایتا (ابرداده ها) از دلایل اقدامات ضد تروریستی یا فعالیت های ضد آمریکا در مناطق خاورمیانه و آفریقا است. موضوعی که می تواند باعث واکنش هائی علیه آلمان شود. بویژه اینکه طبق گفته مقام های دولت آلمان و حتی صدر اعظم این کشور ، آنها کنترلی بر این نوع فعالیت ها ندارند. از همین مراکز شنود شهروندان در آلمان و اروپا هم انجام می شود .

Image caption انتشار جزئیات شنود آمریکایی‌ها ممکن است به روابط بین‌المللی آلمان لطمه وارد کند

نگرانی دولت مرکل، از این بابت که ضعف دولت در کنترل مسائل امنیتی می تواند یک سلاح موثر در مبارزات انتخاباتی در دست احزاب رقیب باشد باعث شده تا همکاران خانم مرکل دست به یک تلاش متقابل بزنند و آن اینکه حزب سوسیال دمکرات و سبزها را که رقیب های اصلی انتخاباتی او هستند به اصطلاح رسانه های آلمان "سوار قایق" خود کنند: به این معنی که تیغ حملات را به سوی دولت گرهارد شرودر در ائتلاف با سبزها نشانه گیری کنند.

دولت ائتلافی شرودرو - یوشکا فیشر وزیر خارجه او – سوسیال دمکرات ها و سبزها -از ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ حاکم بودند و تحت تاثیر وقایع ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱در نیویورک و واشنگتن حمایت بی چون وچرا و نامحدود آلمان را از متحد خود آمریکا از زبان شخص گرهارد شرودر صدر اعظم وقت اعلام کردند. در پی آن در آوریل سال ۲۰۰۲ فرانک والتر اشتاین مایر، رئیس وقت امور صدر اعظمی آلمان و هماهنگ کننده سازمان های امنیتی و اطلاعاتی آلمان، تصمیم های اساسی همکاریهای امنیتی آلمان با آمریکا را پی ریزی کرده بود. او که از رهبران با نفوذ حزب سوسیال دمکرات و در ائتلاف بزرگ میان دمکرات مسیحی ها و سوسیال دمکرات ها در دولت قبلی مرکل وزیر خارجه بود و اکنون رئیس فراکسیون پارلمانی حزب سوسیال دمکرات است از جانب همکاران مرکل به چالش کشیده شده که عامل اصلی روابط نامحدود سازمان های اطلاعاتی آلمان با همکاران آمریکائی و دولت شرودر بوده است و حالا اوست که باید در باره اسرار بر ملا شده در پارلمان و در مقابل افکار عمومی پاسخگو باشد.

اما آقای اشتاین مایر، در مقابل این استراتژی دولت حاضر متشکل از دمکرات مسیحی ها و دمکرات های آزاد کوتاه نیامده و بلافاصله اعلام کرد که دولت کنونی همکاری آلمان را در رابطه با جنایات بزرگ ۲۰۰۱ در آمریکا که برای کشف زمینه های آن ضرورت داشته با مداخله بی حساب در ابعاد حریم خصوصی شهروندان آلمان و اروپا آنهم با بهره برداری از امکانات و سیستم های بسیار پیشرفته امروز مقایسه می کند و این چیزی نیست جز اینکه دولت برای مسئولیت گریزی به مانورهای بی اساس و بهانه تراشی متوسل شده است. او افزود، در این زمان شهروندان آلمان در معرض دزدیدن همه داده های خود هستند و دولت به مانورهای انحراف افکار عمومی سرگرم است .

پیر اشتاین بروک، نامزد حزب سوسیال دمکرات برای صدر اعظمی در انتخابات ماه سپتامبر در این مورد گفت، ادعای بلندگوهای دولت بی معنی است زیرا در حال حاضر ما با این مسئله روبرو هستیم که آیا سرویس ها، نهادها و شرکت های آلمان در معرض شنود های خارجی قرار دارند و چه باید کرد. آندریا ناهلس، دبیر کل حزب سوسیال دمکرات، گفت که کاخ صدر اعظم آلمان هنوز در وضعی قرار نگرفته که بتواند این سوء ظن را برطرف کند که حقوق اساسی میلیون ها شهروند کشور مورد تجاوز قرار گرفته است.

رسانه های آلمان صحنه انتخابات سراسری این کشور را در ماه سپتامبر آینده بی سابقه توصیف می کنند. در این انتخابات نقش سازمان های امنیتی و جاسوسی، نگرانی گسترده جامعه مدنی و ارتباط میان آزادی و امنیت از شعارهای اصلی خواهند بود . از هم اکنون حتی رئیس جمهوری آلمان آقای یواخیم گاوگ، که معمولا دخالتی در کار دولت ندارد در واکنش به شنود شهروندان این کشور گفته است " هرکس که آزادی را قربانی امنیت کند دیر یا زود هردو را از دست خواهد داد".

مطالب مرتبط