اصلاحات پلیس بحرین: واقعی یا ظاهری؟

مقامات بحرین می گویند فهرست طولانی اصلاحات در پلیس را به اجرا درمی آورند. ولی منتقدین معتقدند که این اصلاحات صرفا جنبه ظاهری دارد.

در نوامبر ۲۰۱۱، گروهی از کارشناسان بین المللی حقوق بشر، از پلیس بحرین که می گفتند با تظاهرات ضد دولتی سال جاری میلادی با بی رحمی مقابله کرده، شدیدا انتقاد کردند.

در این تظاهرات ده ها نفر کشته و صدها نفر مجروح شدند و عده زیادی هم دستگیر شدند. تقریبا تمام این عده مسلمان شیعه بودند. اکثر جمعیت بحرین شیعه مذهب هستند ولی حکومت در اختیار آل خلیفه، خانواده سلطنتی بحرین است که سنی مذهبند.

کمیته مستقل تحقیقات بحرین، که در واکنش به انتقادات بین المللی توسط حمد بن عیسی آل خلیفه، پادشاه بحرین تشکیل شده بود نیز به شدت اقدامات پلیس بحرین را در جریان تظاهرات محکوم کرد.

در گزارش این کمیته آمده است که پلیس مسئول مرگ ۹ نفر "به دلیل استفاده بیش از حد و غیرلازم از نیروی مهلک بوده است."

این کمیته می گوید پنج نفر دیگر نیز به دلیل این که در حین بازداشت مورد شکنجه پلیس قرار گرفته بودند، جان خود را از دست دادند.

دولت بحرین در واکنش به یافته های این کمیته دست به یک رشته اقدامات زد و از جمله یک واحد ویژه تحقیقات را مامور تحقیق در باره کارهای غیرقانونی پلیس کرد؛ یک پست بازرسی عملیات پلیس ایجاد کرد و در اطاق های بازجویی، دوربین های ویدیو کار گذاشت.

ولی مخالفین می گویند حتی پس از انتشار گزارش کمیته مستقل تحقیقات، پلیس بحرین همچنان به اقدامات خشونت آمیز خود ادامه داده و پاسخگو نبوده است.

نهادهای بین المللی حقوق بشر و الوفاق، که مهمترین حزب مخالف در بحرین است، گزارش داده اند که عده بیشتری در بازداشت جان خود را از دست داده اند، از گاز اشک آور و تفنگ های ساچمه ای بیش از حد لازم استفاده شده و بازداشت های خودسرانه و بدرفتاری با دستگیرشدگان بطور مکرر مشاهده می شود.

شواهد ویدیویی

طارق الحسن، رئیس پلیس بحرین بسیاری از انتقادات را رد کرده و می گوید نباید فراموش کرد که ماموران پلیس غالبا با کوکتل مولوتف و سایر سلاح های دست ساز، هدف حمله قرار می گیرند.

در اوایل ماه ژوئن در اثر انفجار یک بمب دست ساز، یک افسر پلیس کشته شد.

طارق الحسن، به بی بی سی گفت: "اصلاحاتی که در پلیس بحرین صورت گرفته از حدی که مورد درخواست کمیته مستقل تحقیقات بحرین بود به مراتب بیشتر بوده است. شما خواهید دید که تمام اطاق های بازجویی مجهز به دوربین های ضبط هستند ولی البته هنوز جا برای اصلاحات بیشتر وجود دارد. این چیزی نیست که بگوییم انجام گرفته و تمام شده."

شیخ خالد الخلیفه، وزیر دادگستری بحرین نیز می گوید: "هدف نهایی، تغییر فرهنگ و پایان دادن به فرهنگ مصونیت از مجازات است البته اگر چنین مصونیتی وجود داشته باشد."

ولی بی بی سی، به شواهدی دست یافته که تضمین هایی را که دولت می دهد مورد سئوال قرار می دهد.

یکی ازاین شواهد، یک فیلم ویدیویی است که یک افسر پلیس در ماه ژوئن گذشته در یک ایستگاه پلیس تهیه کرده و در فیس بوک خود قرار داده. در این فیلم، یک نوجوان شیعه در حالی که از او بازجویی می شود، مشاهده می شود. او بدون پیراهن است و وحشت زده به نظر می رسد. این نوجوان که حسین المرهون نام دارد، به یک رشته سئوال هایی که مامور پلیس از او می کند پاسخ می دهد و این طور به نظر می رسد که این سئوال و جواب ها از قبل تمرین شده است.

در این فیلم او اعتراف می کند که دو روحانی ارشد شیعه روزانه ۱۰ دینار بحرینی ( معادل ۳۰ دلار) به او می دادند تا به ماموران پلیس حمله کرده و آنها را به قتل برساند.

هنگامی که فیلم به پایان می رسد و او از صندلی بلند می شود، می توان زخم شانه چپ او را دید.

این ویدیو مایه سرافکندگی پلیس شد و سریعا از فیس بوک برداشته شد و افسر پلیس دستگیر گردید.

ولی با وجود شواهد مبنی بر این که اعترافاتی که آقای مرهون کرده تحت شرایط شاقی بوده، او تا دو هفته پس از این اتفاق، هنوز زندانی بود.

خبرنگار بی بی سی از طارق حسن، رئیس پلیس بحرین پرسید با وجود تاکید بر انجام روند صحیح بازجویی و دوربین های مدار بسته در تمام اطاق ها، چطور یک چنین اتفاقاتی در یک ایستگاه پلیس می افتد؟

وی در پاسخ گفت: "این اتفاق در اطاق بازجویی نیافتاده بود. بازجویی در کریدور صورت گرفته بود. حالا ما در نظر داریم در تمام راهروهایمان نیز دوربین مدار بسته بگذاریم."

طارق حسن افزود که تماشای ویدیوی مورد بحث او را عصبانی کرده چون معرف اصولی که پلیس بحرین به آن اعتقاد دارد، نیست.

ولی مخالفین، با این اظهار نظر موافق نیستند.

مرکز حقوق بشر بحرین، در اواخر ژوئیه گذشته گزارشی به نام "پنج روز در بحرین" را منتشر کرد.

مدارکی که در این گزارش دیده می شود حاکی از این است که در طول تنها پنج روز، ۶۰ بازداشت غیرقانونی، ۱۴۰ جراحت ناشی از تیراندازی وبیش از ۱۵۰ مورد یورش به خانه های مردم صورت گرفته است.

مرکز حقوق بشر بحرین می گوید بیشتر دستگیری ها پس از آن بوده که ماموران پلیس به اتفاق غیرنظامیان نقابدار بدون حکم جلب به خانه های مردم یورش برده اند.

در گزارش این مرکز آمده است که یک نوجوان هنگامی که در یک "تظاهرات صلح آمیز" شرکت کرده بود در اثر شلیک گلوله های ساچمه ای به سختی مجروح شده بود.

شانس تغییر وجود دارد؟

این نوع اتهامات و سوء رفتار با حسین علی مرهون، مسائلی هستند که نواف المعاوده، بازرسی که دولت تعیین کرده، در مورد آن تحقیق خواهد کرد.

پست او که اختیار بازرسی زندانها بخشی از آن است در میان کشورهای منطقه خلیج فارس و در حقیقت منطقه، منحصر به فرد است.

اگر به آقای المعاوده، اجازه داده شود، این شانس وجود دارد که بتواند تاثیر بسیار مهمی در نحوه رفتار پلیس و نظر جامعه شیعیان بگذارد.

وی پس از تماشای ویدیوی مورد بحث گفت: " این رفتار، غیرقابل قبول است و ما از نزدیک این پرونده را دنبال می کنیم."

ولی او نتوانست بگوید که آیا کسی از کارکنان دفتر وی با آقای مرهون که قربانی سوء رفتار پلیس شده بود، ملاقات کرده یا نه.

یک چنین واقعیتی، این که وجود یک بازرس دولتی تا چه حد موثر خواهد بود را زیر سئوال می برد.

هنگامی که از آقای نواف المعاده، در مورد واکنش وی به این انتقادات که پست او صرفا یک تزیین ظاهری است، سئوال شد در پاسخ گفت: "منتظر گزارش علنی ما باشید و به ما فرصت پیشرفت در این زمینه را بدهید."

ولی در روستاهای شیعه نشین، خشم زیادی نسبت به پلیس احساس می شود و کمتر کسی حاضر است به بازرس دولتی یا حتی خود دولت شانسی برای بهبود وضعیت بدهد.

یک مخالف دولت گفت: "بین آنچه آنها می گویند و آنچه واقعا انجام می دهند فرق بسیار زیادی وجود دارد. آنها هر چه بخواهند می گویند ولی واقعا چه اتفاقی افتاده است؟ آنها فقط بلدند خوب حرف بزنند."