آغاز نمایشگاه بین المللی کتاب در دوشنبه

نمایشگاه بین‌المللی کتاب
Image caption در شهر دوشنبه سومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب افتتاح شد

در شهر دوشنبه سوّمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب با نام "کتاب و همگرایی ارزشهای عمومی‌شهری" افتتاح شد.

میرزاشاهروخ اسراری، وزیر فرهنگ تاجیکستان، که روز چهارشنبه 4 سپتامبر در مراسم افتتاح این نمایشگاه سخنرانی می‌کرد، هدف این "تدبیر مهم فرهنگی" را توسعه همکاریها در بخش طبع و نشر و انتشار کتب، معرفی کتب جدید و برجسته ساختن ارزشهای همگرایی از نظر فرهنگی و معرفتی میان کشورها ارزیابی کرد.

در این نمایشگاه 29 انتشارات از 17 کشور جهان و 63 انتشارات داخلی کتب تازه نشر خود را به معرض تماشا گذاشتند.

بخش عمده نمایشگاه به محصولات انتشارات ایران اختصاص یافته و در 5 غرفه 1000 عدد کتب ادبی، طبی، لغات، مذهبی و روان‌شناسی به نمایش گذاشته شده‌اند.

به گفته فرامرز آخانی، مسئول بخش کتب ایران، 8 انتشارات این کشور به نمایشگاه دوشنبه 6 هزار جلد کتب در عرصه‌های مختلف پیشنهاد کرده‌اند. ولی به دلیل کمبود جای تنها بخشی از این کتب به این نمایشگاه راه یافته است.

چند تن از جوانان و دختران، که به نظر می‌رسید دانشجو هستند، چاپ اعلی و زیبای کتب ایرانی را تماشا کرده، اما گفتند، که به دلیل ندانستن حروف فارسی امکان آشنایی با محتوای آنها را نداشته‌اند.

یک جوان گفت، که در بیشتر مکتبهای تحصیلات همگانی و دانشگاهها الفبای نیاکان یا حروف فارسی آموزش داده نمی‌شود.

این در حالیست، که اوایل دهه 1990 در مکتبهای همگانی درس ویژه الفبای نیاکان تدریس می‌شد. بعداً به دلایل نامعلوم آموزش همگانی حروف فارسی در مکاتب قطع گردید.

افغانستان، کشور دیگر فارسی‌زبان، نیز در 3 غرفه 500 جلد کتب تاریخی، ادبی، سیاسی و معرفینامه افغانستان را به نمایشگاه آورده است.

Image caption آقای پوهنیار می گوید که در پی سقوط رژیم طالبان در افغانستان طبع و نشر کتب در این کشور رشد کرده و چاپخانه‌های زیاد خصوصی افتتاح شده است

سخی منیر پوهنیار، رئیس بایگانی یا آرشیو ملی افغانستان، هدف از شرکت در نمایشگاه بین‌المللی کتب دوشنبه را معرفی آثار شاعران و نویسندگان و معرفی نویسندگان افغان به ساکنان تاجیکستان عنوان کرد.

آقای پوهنیار گفت، که در پی سقوط ریژیم طالبان در افغانستان در اواخر سال 2001 طبع و نشر کتب در این کشور رشد کرده و چاپخانه‌های زیاد خصوصی افتتاح شده‌اند.

به گفته او، حالا همه‌ساله صدها نامگوی کتاب جدید در افغانستان منتشر شده و تعداد خواندگان کتب نیز به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است.

سخی منیر پوهنیار گفت، که ناشران افغان، که در این نمایشگاه شرکت دارند، در صددند، که در پایان نمایشگاه بخش عمده کتب را به کتابخانه ملی تاجیکستان اهدا کنند.

قیام‌الدین ستاری، مسئول دفتر مطبوعات نمایشگاه بین‌المللی دوشنبه، نیز گفت، که در دو نمایشگاه اول در سالهای 2011 و 2012 بیشتر کتب به کتابخانه ملی تاجیکستان اهدا شده بود.

همزمان، آقای ستاری گفت، که در نمایشگاه فعلی کتابخانه ملی قصد دارد بخشی از کتب نمایشگاه را خریداری کرده و با ناشران کشورهای خارجی موضوع معرفی فهرست کتب جدید و فروش آنها را بررسی کند.

ضمناً، نخستین نمایشگاه بین‌المللی کتاب دوشنبه سال 2011 برگزار شد. بعد از آن همه‌ساله این نمایشگاه در پایتخت تاجیکستان برگزار می‌شود.

در این مدت تعداد کشورهای شرکت‌کننده در نمایشگاه از 8 تا به 17 کشور رسیده است.

سازمان‌دهندگان نمایشگاه کتب دوشنبه تبلیغ کتب و تشویق کتابخوانی و توسعه همکاریها در بخش طبع و نشر کتب را از اهداف اصلی این تدبیر فرهنگی ارزیابی کرده‌اند.

تاجیکان کم کتاب می‌خوانند

طبق گزارشهای رسمی، تاجیکستان در میان اتحادیه کشورهای همسود در بخش طبع و نشر و عدد نشر کتب در پایینترین سطح قرار دارد.

Image caption بخش عمده نمایشگاه به محصولات انتشاراتی ایران اختصاص یافته است

یک تن از مسئولان انتشارات دولتی "دیب"-ا تاجیکستان گفت، که عمدتا عدد نشر کتب شعر یا قصه‌ها و آثار مختلف ادبی از 500 تا 1000 عدد را تشکیل می‌دهد.

به اعتقاد او، ناچیز بودن عدد نشر منجر به گران شدن قیمت کتاب شده و این گونه کتب به دشواری به فروش می‌رود. در روسیه، که کتب با عدد نشر بیش از یک میلیون منتشر می‌شود، قیمت کتاب ارزان است.

اما عبدالقادر رستم، نویسنده تاجیک، این ادعا را بی‌پایه خوانده و گفت، که ارزش کتب در کشور همسایه قرقیزستان، که شرایط اقتصادییش مشابه تاجیکستان است، در مقایسه‌با تاجیکستان 3 برابر کمتر است.

آقای رستم دلیل این امر را به کم بودن چاپخانه‌های مدیرن و وجود نداشتن رقابت واقعی در چاپ کتاب در تاجیکستان مربوط خواند.

او گفت، که معمولاً چاپخانه‌های وطنی به منظور به دست آوردن عایدات زیاد ارزش چاپ کتب را بالا می‌برند و در تاجیکستان نهاد ناظری نیست، که این وضع را نظارت کند.

کارشناسان محض گران بودن قیمت کتاب را در کنار فقر و کمبیزاعتی مردم از دلایل اصلی کاهش جدی فروش کتب و کتابخوانی در این کشور خوانده‌اند.

گفته می‌شود، در دوران شوروی پیشین تعداد کتابخوانها در میان جوانان، بخصوص دانشجویان، زیاد بوده، اما فعلاً جوانانی را، که همیشه در مطالعه هستند، به ندرت می‌توان پیدا کرد.

یک جوان، که خود را عزیز معرفی کرد، گفت، که دانشجویی سال سوم دانشگاه ملی تاجیکستان بوده، در مدت دانشجویی تنهای کتاب "سمک عیار"-را مطالعه کرده است.

او گفت، که پدر ندارد و پولی، که مادرش به او می‌دهد، حتی برای خریداری کتب درسی کفایت نمی‌کند. کتاب "سمک عیار"-را از یک دوستش گرفته است.

این دانشجو گفت، که بیشتر همسبقانش تقریباً کتب ادبی نمی‌خوانند و بعضی قصه‌های عاشقانه را از صفحات انترنت مطالعه می‌کنند.

بنا به اطلاع کارخانه دولتی تأمینات و تجارت کتاب تاجیکستان، حالا در سراسر کشور حدود 40 فروشگاه کتب فعالیت می‌کند. این در حالیست، که در دوران اتحاد شوروی تعداد این گونه فروشگاهها در تاجیکستان بالغ به 200 عدد بود.

در سالهای اخیر مراکز عمده فروش کتاب شهر دوشنبه، نظیر "خزینه" و "عالم کتاب" به مراکز فروش لوازم روزگار تبدیل شده‌اند.

مطالب مرتبط