نکاتی درباره کنوانسیون تسلیحات شیمیایی

کنوانسیون‌ منع تسلیحات شیمیایی شانزده سال پیش به تصویب رسید، ولی در پی اتهامات وارده بر دولت سوریه مبنی بر استفاده از سلاح های شیمیایی و موافقت این کشور به پذیرفتن‌ این ‌کنوانسیون به دلیل نگرانی از احتمال مداخله نظامی آمریکا، باردیگر‌ منع استفاده از تسلیحات شیمیایی ‌در کانون توجهات قرار گرفته است.

اما درباره ریشه تاریخی این کنوانسیون، مواردی که در برمی گیرد و کشورهایی که به آن پیوسته اند واقعیاتی به شرح زیر وجود دارد که کمتر شناخته شده است.

۱- کاربرد تسلیحات شیمیایی در تاریخ معاصر به جنگ جهانی اول باز می گردد که مواد شیمیایی ‌تجاری ازجمله کلرین، فسژن و گازخردل در تسلیحات مورد استفاده قرارگرفتند و ده ها هزار نفر را با زجر و درد به هلاکت رساندند.

در دوران جنگ سرد گسترش و انبار تسلیحات شیمیایی افزایش پیدا کرد هر چند کاربرد آن نادر بود.

۲- اولین بار در سال ۱۹۶۸ بود که مسئله کنوانسیون منع تسلیحات شیمیایی مطرح شد، اما ۲۴ سال طول کشید تا پیش نویس آن برای تصویب به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه شود.

۳- بین آوریل سال ۱۹۹۷ که کنوانسیون منع تسلیحات شیمیایی اجرائی ‌شد تا ژوئیه ۲۰۱۳، سازمان منع سلاح های شیمیایی که ناظر براین کنوانسیون است، بیش از ۵۰۰۰ بازرسی در۸۶ کشور از مجموع ۱۸۹ کشوری که به این کنوانسیون پیوسته اند، انجام داد. اما این سازمان نمی تواند به غیر از توصیه و رجوع مسائل به مجمع عمومی سازمان ملل متحد یا شورای امنیت، کشورها را وادار به اجرای مفاد این کنوانسیون کند.

۴- هفت کشور اعلام کرده اند که دارای تسلیحات شیمیایی هستند که به بیش از ۷۰ هزارتن می رسد و تاکنون حدود ۸۰ درصد از این تسلیحات نابود شده است.

۵- تنها سه کشور آلبانی، هند و کشور سومی که گفته می شود کره شمالی است، تمام تسلیحات شیمیایی خود را از بین برده اند.

۶- کشورهایی که دارای بیشترین تسلیحات شیمیایی هستند مانند آمریکا و روسیه در آوریل ۲۰۰۷ و ۲۰۱۲ که تاریخ سرآمدن مهلت نابودی تمام تسلیحات شیمیائی آن ها بود، ‌این کار را انجام ندادند و حال بار دیگر مهلت آن ها تمدید شده است.

۷- آمریکا حدود سه هزارتن مواد شیمیای دارد. این میزان سه برابر تسلیحات شیمیایی است که قدرت های غربی می گویند سوریه دارد.

۸- بعضی از مواد شیمیایی نظیر فسفر سفید‌ اگر به صورت دود به کار برده شود ‌‌مشمول این کنوانسیون نمی شوند، به رغم آن که بالقوه می تواند سمی باشد.

ناپالم و دینامیت هم مواد منفجره و نه شیمیایی، به شمار می آیند.

۹- سلاح های میکروبی ‌دراین کنوانسیون گنجانده نشده اند.

باکتری ،ویروس و قارچ مشمول کنوانسیون منع سلاح های میکروبی می شوند.

۱۰- ده کشور از جمله آنگولا، کره شمالی، مصر، سومالی و‌‌ سوریه این کنوانسیون را تصویب نکرده و به امضاء نرسانده اند، گرچه سوریه موافقت کرده است که به این پیمان بپیوندد.